रामायण
Равана получает Ланку от Вайшраваны7.11.38-41
2115 / 2464
रामायण · 7.11.38-41
देवनागरी

प्रहस्तस् तु दशग्रीवं गत्वा सर्वं न्यवेदयत् । शून्या सा नगरी लङ्का त्रिंशद्योजनम् आयता । प्रविश्य तां सहास्माभिः स्वधर्मं तत्र पालय ॥
एवम् उक्तः प्रहस्तेन रावणो राक्षसस् तदा । विवेश नगरीं लङ्कां सभ्राता सबलानुगः ॥
स चाभिषिक्तः क्षणदाचरैस् तदा; निवेशयाम् आस पुरीं दशाननः । निकामपूर्णा च बभूव सा पुरी; निशाचरैर् नीलबलाहकोपमैः ॥
धनेश्वरस् त्व् अथ पितृवाक्यगौरवान्; न्यवेशयच् छशिविमले गिरौ पुरीम् । स्वलंकृतैर् भवनवरैर् विभूषितां; पुरंदरस्येव तदामरावतीम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

prahastas tu daśagrīvaṃ gatvā sarvaṃ nyavedayat | śūnyā sā nagarī laṅkā triṃśadyojanam āyatā | praviśya tāṃ sahāsmābhiḥ svadharmaṃ tatra pālaya ||
evam uktaḥ prahastena rāvaṇo rākṣasas tadā | viveśa nagarīṃ laṅkāṃ sabhrātā sabalānugaḥ ||
sa cābhiṣiktaḥ kṣaṇadācarais tadā; niveśayām āsa purīṃ daśānanaḥ | nikāmapūrṇā ca babhūva sā purī; niśācarair nīlabalāhakopamaiḥ ||
dhaneśvaras tv atha pitṛvākyagauravān; nyaveśayac chaśivimale girau purīm | svalaṃkṛtair bhavanavarair vibhūṣitāṃ; puraṃdarasyeva tadāmarāvatīm ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्रहस्तः तु दशग्रीवम्prahastaḥ tu daśagrīvamПрахаста же Дашагриве
गत्वा सर्वम् न्यवेदयत्gatvā sarvam nyavedayatпридя, всё сообщил
शून्या सा नगरी लङ्काśūnyā sā nagarī laṅkāпуста та город Ланка
त्रिंशत्योजनम् आयताtriṃśatyojanam āyatāтридцать йоджан протяжённая
प्रविश्य ताम् सह अस्माभिःpraviśya tām saha asmābhiḥвойдя в неё с нами
स्वधर्मम् तत्र पालयsvadharmam tatra pālayaсвою дхарму там соблюдай
एवम् उक्तः प्रहस्तेनevam uktaḥ prahastenaтак сказанный Прахастой
रावणः राक्षसः तदाrāvaṇaḥ rākṣasaḥ tadāРавана-ракшас тогда
विवेश नगरीम् लङ्काम्viveśa nagarīm laṅkāmвошёл в город Ланку
सभ्राता सबलानुगःsabhrātā sabalānugaḥс братьями, с войском и свитой
सः च अभिषिक्तःsaḥ ca abhiṣiktaḥи он помазанный
क्षणदाचरैः तदाkṣaṇadācaraiḥ tadāночными странниками тогда
निवेशयाम् आस पुरीम्niveśayām āsa purīmзаселил город
दशाननःdaśānanaḥДашанана
निकामपूर्णा च बभूवnikāmapūrṇā ca babhūvaи полностью наполненной стала
सा पुरीsā purīта крепость
निशाचरैः नीलबलाहकोपमैःniśācaraiḥ nīlabalāhakopamaiḥночными странниками, подобными синим тучам
धनेश्वरः तु अथdhaneśvaraḥ tu athaвладыка богатства же затем
पितृवाक्यगौरवात्pitṛvākyagauravātиз почтения к слову отца
न्यवेशयत् शशिविमलेnyaveśayat śaśivimaleпоселил на луной чистой
गिरौ पुरीम्girau purīmгоре город
स्वलंकृतैः भवनवरैःsvalaṃkṛtaiḥ bhavanavaraiḥхорошо украшенными лучшими зданиями
विभूषिताम्vibhūṣitāmукрашенный
पुरंदरस्य इवpuraṃdarasya ivaкак у Пурандары
तदा अमरावतीम्tadā amarāvatīmтогда Амаравати
अनुवाद

Прахаста же пришёл к Дашагриве и всё ему сообщил: «Этот город Ланка пуст, он простирается на тридцать йоджан. Войди в него вместе с нами и соблюдай там свою дхарму». Услышав это от Прахасты, ракшас Равана вошёл в город Ланку вместе с братьями, войском и свитой. Тогда ночные странники помазали Дашанану на царство, и он заселил город; эта крепость полностью наполнилась ночными странниками, подобными синим тучам. Владыка богатства же, из почтения к слову отца, устроил город на чистой, как луна, горе; он был украшен прекрасными лучшими зданиями и походил на Амаравати Пурандары.

संस्करण

baa9ecf552f7 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से