रामायण
Рама велит Лакшмане оставить Ситу7.44.15-21
2247 / 2464
रामायण · 7.44.15-21
देवनागरी

श्वस् त्वं प्रभाते सौमित्रे सुमन्त्राधिष्ठितं रथम् । आरुह्य सीताम् आरोप्य विषयान्ते समुत्सृज ॥
गङ्गायास् तु परे पारे वाल्मीकेः सुमहात्मनः । आश्रमो दिव्यसंकाशस् तमसातीरम् आश्रितः ॥
तत्रैनां विजने कक्षे विसृज्य रघुनन्दन । शीघ्रम् आगच्छ सौमित्रे कुरुष्व वचनं मम ॥
न चास्मि प्रतिवक्तव्यः सीतां प्रति कथं चन । अप्रीतिः परमा मह्यं भवेत् तु प्रतिवारिते ॥
शापिताश् च मया यूयं भुजाभ्यां जीवितेन च । ये मां वाक्यान्तरे ब्रूयुर् अनुनेतुं कथं चन ॥
मानयन्तु भवन्तो मां यदि मच्छासने स्थिताः । इतो ऽद्य नीयतां सीता कुरुष्व वचनं मम ॥
पूर्वम् उक्तो ऽहम् अनया गङ्गातीरे महाश्रमान् । पश्येयम् इति तस्याश् च कामः संवर्त्यताम् अयम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

śvas tvaṃ prabhāte saumitre sumantrādhiṣṭhitaṃ ratham | āruhya sītām āropya viṣayānte samutsṛja ||
gaṅgāyās tu pare pāre vālmīkeḥ sumahātmanaḥ | āśramo divyasaṃkāśas tamasātīram āśritaḥ ||
tatraināṃ vijane kakṣe visṛjya raghunandana | śīghram āgaccha saumitre kuruṣva vacanaṃ mama ||
na cāsmi prativaktavyaḥ sītāṃ prati kathaṃ cana | aprītiḥ paramā mahyaṃ bhavet tu prativārite ||
śāpitāś ca mayā yūyaṃ bhujābhyāṃ jīvitena ca | ye māṃ vākyāntare brūyur anunetuṃ kathaṃ cana ||
mānayantu bhavanto māṃ yadi macchāsane sthitāḥ | ito 'dya nīyatāṃ sītā kuruṣva vacanaṃ mama ||
pūrvam ukto 'ham anayā gaṅgātīre mahāśramān | paśyeyam iti tasyāś ca kāmaḥ saṃvartyatām ayam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
श्वःśvaḥзавтра
त्वम्tvamты
प्रभातेprabhāteна рассвете
सौमित्रेsaumitreо Саумитри
सुमन्त्राधिष्ठितम्sumantrādhiṣṭhitamСумантрой управляемую
रथम्rathamколесницу
आरुह्यāruhyaвзойдя
सीताम्sītāmСиту
आरोप्यāropyaпосадив
विषयान्तेviṣayānteна границе владений
समुत्सृजsamutsṛjaоставь
गङ्गायाः तुgaṅgāyāḥ tuГанги же
परे पारेpare pāreна дальнем берегу
वाल्मीकेःvālmīkeḥВальмики
सुमहात्मनःsumahātmanaḥвеликодушного
आश्रमःāśramaḥобитель
दिव्यसंकाशःdivyasaṃkāśaḥподобная небесной
तमसातीरम्tamasātīramберегу Тамасы
आश्रितःāśritaḥприлегающая
तत्रtatraтам
एनाम्enāmеё
विजनेvijaneв безлюдном
कक्षेkakṣeместе
विसृज्यvisṛjyaоставив
रघुनन्दनraghunandanaо радость Рагху
शीघ्रम्śīghramбыстро
आगच्छāgacchaвозвращайся
सौमित्रेsaumitreо Саумитри
कुरुष्वkuruṣvaисполни
वचनम्vacanamслово
ममmamaмоё
न चna caи не
अस्मिasmiменя
प्रतिवक्तव्यःprativaktavyaḥследует возражать
सीताम् प्रतिsītām pratiотносительно Ситы
कथं चनkathaṃ canaникак
अप्रीतिःaprītiḥнеудовольствие
परमाparamāвысшее
मह्यम्mahyamмоё
भवेत् तुbhavet tuбудет же
प्रतिवारितेprativāriteпри противодействии
शापिताः चśāpitāḥ caи закляты
मयाmayāмною
यूयम्yūyamвы
भुजाभ्याम्bhujābhyāmдвумя руками
जीवितेन चjīvitena caи жизнью
येyeкоторые
माम्māmменя
वाक्यान्तरेvākyāntareпоперёк слова
ब्रूयुःbrūyuḥсказали бы
अनुनेतुम्anunetumуговаривать
कथं चनkathaṃ canaкак-либо
मानयन्तुmānayantuпусть почтят
भवन्तःbhavantaḥвы
माम्māmменя
यदिyadiесли
मच्छासनेmacchāsaneв моём повелении
स्थिताःsthitāḥстоите
इतः अद्यitaḥ adyaотсюда сегодня
नीयताम्nīyatāmпусть будет уведена
सीताsītāСита
कुरुष्वkuruṣvaисполни
वचनम्vacanamслово
ममmamaмоё
पूर्वम्pūrvamпрежде
उक्तःuktaḥсказан
अहम्ahamя
अनयाanayāею
गङ्गातीरेgaṅgātīreна берегу Ганги
महाश्रमान्mahāśramānвеликие обители
पश्येयम् इतिpaśyeyam itiувидела бы, так
तस्याः चtasyāḥ caи её
कामःkāmaḥжелание
संवर्त्यताम्saṃvartyatāmпусть будет исполнено
अयम्ayamэто
अनुवाद

«Завтра на рассвете, о Саумитри, взойди на колесницу, управляемую Сумантрой, посади Ситу и оставь её на границе владений. На дальнем берегу Ганги, у берега Тамасы, находится обитель великодушного Вальмики, подобная небесной. Там, в безлюдном месте, оставь её, о радость Рагху, и быстро возвращайся, о Саумитри. Исполни моё слово. Относительно Ситы мне никак нельзя возражать; если будет противодействие, у меня возникнет крайнее неудовольствие. Я заклинаю вас моими двумя руками и жизнью: пусть никто не говорит мне поперёк слова, пытаясь как-либо уговорить. Если вы стоите в моём повелении, почтите меня: пусть Ситу уведут отсюда сегодня. Исполни моё слово. Прежде она говорила мне: “Я хотела бы увидеть великие обители на берегу Ганги”. Пусть это её желание будет исполнено».

संस्करण

8b75708c31e6 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से