रामायण · 7.60.18-19
॥
देवनागरी
तम् उवाचाथ शत्रुघ्न क्व मे जीवन् गमिष्यसि । दुर्बलो ऽप्य् आगतः शत्रुर् न मोक्तव्यः कृतात्मना ॥
यो हि विक्लवया बुद्ध्या प्रसरं शत्रवे ददौ । स हतो मन्दबुद्धित्वाद् यथा कापुरुषस् तथा ॥
लिप्यंतरण (IAST)
tam uvācātha śatrughna kva me jīvan gamiṣyasi | durbalo 'py āgataḥ śatrur na moktavyaḥ kṛtātmanā ||
yo hi viklavayā buddhyā prasaraṃ śatrave dadau | sa hato mandabuddhitvād yathā kāpuruṣas tathā ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तम्tamему
उवाचuvācaсказал
अथathaзатем
शत्रुघ्नःśatrughnaḥШатругхна
क्वkvaкуда
मेmeот меня
जीवन्jīvanживым
गमिष्यसिgamiṣyasiуйдёшь
दुर्बलः अपिdurbalaḥ apiдаже слабый
आगतःāgataḥпришедший
शत्रुःśatruḥвраг
नnaне
मोक्तव्यःmoktavyaḥдолжен быть отпущен
कृतात्मनाkṛtātmanāсобранным человеком
यः हिyaḥ hiкто ведь
विक्लवयाviklavayāсмущённым
बुद्ध्याbuddhyāразумом
प्रसरम्prasaramпростор, возможность
शत्रवेśatraveврагу
ददौdadauдал
सःsaḥон
हतःhataḥубит
मन्दबुद्धित्वात्mandabuddhitvātиз-за слабого разума
यथाyathāкак
कापुरुषःkāpuruṣaḥничтожный человек
तथाtathāтак
अनुवाद
Тогда Шатругхна сказал ему: «Куда ты уйдёшь от меня живым? Даже слабого врага, когда он пришёл, собранный человек не должен отпускать. Кто смущённым разумом даёт врагу простор, тот из-за слабого разума погибает, как ничтожный человек».
संस्करण
16dd35ff6d1d · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Шатругхна сразу пресекает попытку Лаваны уйти за оружием. Его ответ точен: милость к врагу, который остаётся угрозой всем живым существам, здесь была бы не благородством, а слабостью разума.