रामायण
Швета объясняет происхождение украшения7.69.18-23
2349 / 2464
रामायण · 7.69.18-23
देवनागरी

यदा तु तद् वनं श्वेत अगस्त्यः सुमहान् ऋषिः । आक्रमिष्यति दुर्धर्षस् तदा कृच्छाद् विमोक्ष्यसे ॥
स हि तारयितुं सौम्य शक्तः सुरगणान् अपि । किं पुनस् त्वां महाबाहो क्षुत्पिपासावशं गतम् ॥
सो ऽहं भगवतः श्रुत्वा देवदेवस्य निश्चयम् । आहारं गर्हितं कुर्मि स्वशरीरं द्विजोत्तम ॥
बहून् वर्षगणान् ब्रह्मन् भुज्यमानम् इदं मया । क्षयं नाभ्येति ब्रह्मर्षे तृप्तिश् चापि ममोत्तमा ॥
तस्य मे कृच्छ्रभूतस्य कृच्छ्राद् अस्माद् विमोक्षय । अन्येषाम् अगतिर् ह्य् अत्र कुम्भयोनिम् ऋते द्विजम् ॥
इदम् आभरणं सौम्य तारणार्थं द्विजोत्तम । प्रतिगृह्णीष्व ब्रह्मर्षे प्रसादं कर्तुम् अर्हसि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yadā tu tad vanaṃ śveta agastyaḥ sumahān ṛṣiḥ | ākramiṣyati durdharṣas tadā kṛcchād vimokṣyase ||
sa hi tārayituṃ saumya śaktaḥ suragaṇān api | kiṃ punas tvāṃ mahābāho kṣutpipāsāvaśaṃ gatam ||
so 'haṃ bhagavataḥ śrutvā devadevasya niścayam | āhāraṃ garhitaṃ kurmi svaśarīraṃ dvijottama ||
bahūn varṣagaṇān brahman bhujyamānam idaṃ mayā | kṣayaṃ nābhyeti brahmarṣe tṛptiś cāpi mamottamā ||
tasya me kṛcchrabhūtasya kṛcchrād asmād vimokṣaya | anyeṣām agatir hy atra kumbhayonim ṛte dvijam ||
idam ābharaṇaṃ saumya tāraṇārthaṃ dvijottama | pratigṛhṇīṣva brahmarṣe prasādaṃ kartum arhasi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यदा तुyadā tuкогда же
तत्tatв тот
वनम्vanamлес
श्वेतśvetaо Швета
अगस्त्यःagastyaḥАгастья
सुमहान्sumahānочень великий
ऋषिःṛṣiḥриши
आक्रमिष्यतिākramiṣyatiвойдёт
दुर्धर्षःdurdharṣaḥнеодолимый
तदाtadāтогда
कृच्छ्रात्kṛcchrātот бедствия
विमोक्ष्यसेvimokṣyaseосвободишься
सःsaḥон
हिhiведь
तारयितुम्tārayitumпереправить, спасти
सौम्यsaumyaо кроткий
शक्तःśaktaḥспособен
सुरगणान् अपिsuragaṇān apiдаже сонмы богов
किम् पुनःkim punaḥчто уж говорить
त्वाम्tvāmо тебе
महाबाहोmahābāhoо могучерукий
क्षुत्पिपासावशम्kṣutpipāsāvaśamподвластного голоду и жажде
गतम्gatamпопавшего
सः अहम्saḥ ahamтот я
भगवतःbhagavataḥпочтенного
श्रुत्वाśrutvāуслышав
देवदेवस्यdevadevasyaбога богов
निश्चयम्niścayamрешение
आहारम्āhāramпищу
गर्हितम्garhitamпорицаемую
कुर्मिkurmiделаю
स्वशरीरम्svaśarīramсобственное тело
द्विजोत्तमdvijottamaо лучший из дваждырождённых
बहून्bahūnмногие
वर्षगणान्varṣagaṇānмножества лет
ब्रह्मन्brahmanо брахман
भुज्यमानम्bhujyamānamпоедаемое
इदम्idamэто
मयाmayāмною
क्षयम्kṣayamистощения
naне
अभ्येतिabhyetiдостигает
ब्रह्मर्षेbrahmarṣeо брахмарши
तृप्तिः च अपिtṛptiḥ ca apiи насыщение также
ममmamaмоё
उत्तमाuttamāвысшее
तस्यtasyaтакого
मेmeменя
कृच्छ्रभूतस्यkṛcchrabhūtasyaнаходящегося в бедствии
कृच्छ्रात्kṛcchrātот этого бедствия
अस्मात्asmātэтого
विमोक्षयvimokṣayaосвободи
अन्येषाम्anyeṣāmдля других
अगतिःagatiḥнет пути
हिhiведь
अत्रatraздесь
कुम्भयोनिम्kumbhayonimрождённого из кувшина
ऋतेṛteкроме
द्विजम्dvijamдваждырождённого
इदम्idamэто
आभरणम्ābharaṇamукрашение
सौम्यsaumyaо кроткий
तारणार्थम्tāraṇārthamради спасения
द्विजोत्तमdvijottamaо лучший из дваждырождённых
प्रतिगृह्णीष्वpratigṛhṇīṣvaприми
ब्रह्मर्षेbrahmarṣeо брахмарши
प्रसादम्prasādamмилость
कर्तुम्kartumсделать
अर्हसिarhasiдолжен
अनुवाद

“Но когда, о Швета, в тот лес войдёт великий риши Агастья, неодолимый, тогда ты освободишься от бедствия. Ведь он, о кроткий, способен спасти даже сонмы богов; что уж говорить о тебе, могучерукий, попавшем во власть голода и жажды. Услышав решение почтенного Бога богов, я, о лучший из дваждырождённых, сделал собственное тело порицаемой пищей. О брахман, многие множества лет это тело поедается мной, но не истощается, о брахмарши, и моё насыщение тоже высшее. Освободи меня, находящегося в этом бедствии, от этого бедствия; ведь здесь нет иного пути, кроме дваждырождённого, рождённого из кувшина. О кроткий, о лучший из дваждырождённых, прими это украшение ради моего спасения. О брахмарши, окажи милость”».

संस्करण

0c7cb343f9f0 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से