उपनिषद्
Kauṣītaki UpaniṣadKauṣītaki 4.14
1772 / 5341
उपनिषद् · Kauṣītaki 4.14
देवनागरी

स होवाच बालाकिर्य एवैष शारीरः पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः प्रजापतिरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते प्रजायते प्रजया पशुभिः

लिप्यंतरण (IAST)

sa hovāca bālākirya evaiṣa śārīraḥ puruṣastamevāhamupāsa iti taṃ hovācājātaśatrurmā maitasminsamavādayiṣṭhāḥ prajāpatiriti vā ahametamupāsa iti sa yo haitamevamupāste prajāyate prajayā paśubhiḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सः ह उवाच बालाकिःsaḥ ha uvāca bālākiḥBālāki said; spoke Bālāki
यः एव एषः शारीरः पुरुषःyaḥ eva eṣaḥ śārīraḥ puruṣaḥ“the puruṣa who is in the body”; “the person who is embodied”
तम् एव अहम् उपासे इतिtam eva aham upāse iti“him I revere”; “precisely him I worship”
तम् ह उवाच अजातशत्रुःtam ha uvāca ajātaśatruḥAjātaśatru said to him; that Ajātaśatru replied
मा मा एतस्मिन् समवादयिष्ठाःmā mā etasmin samavādayiṣṭhāḥ“do not draw me into talk of him”; “do not make me discourse of him”
प्रजापतिः इतिprajāpatiḥ iti“Prajāpati”; “the Lord of creatures”
वै अहम् एतम् उपासे इतिvai aham etam upāse iti“so do I revere him”; “thus I worship him”
सः यः ह एतम्saḥ yaḥ ha etamand he who him; the one who him
एवम् उपास्तेevam upāsteso reveres; worships thus
प्रजायते प्रजया पशुभिःprajāyate prajayā paśubhiḥmultiplies in progeny and cattle; increases in children and herds
अनुवाद

Bālāki said: “The puruṣa who is in the body — him I revere.” Ajātaśatru said to him: “Do not draw me into talk of him! I revere him as Prajāpati.” And he who so reveres him multiplies in progeny and cattle.

संस्करण

f2c053546673 · प्रकाशित 29 जुल॰ 2026, 3:43:45 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से