वराह पुराण
The tale of Dharma-vyādha8.1-8
44 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 8.1-8

Śrī-Varāha

देवनागरी

योऽसौ वसोः शरीरे तुव्याधो भूत्वा नृपस्य ह । स स्ववृत्त्यां स्थितः कालं चतुर्वर्षसहस्त्रिकम्
एकैकं स्वकुटुम्बार्थे हत्वा वनचरं मृगम् । भृत्यातिथिहुताशानां प्रीणनं कुरुते सदा
मिथिलायां वरारोहे सदा पर्वणि पर्वणि । पितॄणां कुरुते श्राद्धं स्वाचारेण विचक्षणः
अग्निं परिचरन् नित्यं वदन् सत्यं सुभाषितम् । प्राणयात्रानुसक्तस्तु योऽसौ जीवं न पातयेत्
एवं तु वसतस्तस्य धर्मबुद्धिर्महातपाः । पुत्रस्त्वर्जुनको नाम बभूव मुनिवद्वशी
तस्य कालेन महता चारित्रेण च धीमतः । बभूवार्ज्जुनकी नाम कन्या च वरवर्णिनी
तस्या यौवनकाले तु चिन्तयामास धर्मवित् । कस्येयं दीयते कन्या को वा योग्यश्च वै पुमान्
इति चिन्तयतस्तस्य मतङ्गस्य सुतं प्रति । धर्मव्याधस्य सुव्यक्तं प्रसन्नाख्यं प्रति ब्रुवन्

लिप्यंतरण (IAST)

yo'sau vasoḥ śarīre tuvyādho bhūtvā nṛpasya ha | sa svavṛttyāṃ sthitaḥ kālaṃ caturvarṣasahastrikam
ekaikaṃ svakuṭumbārthe hatvā vanacaraṃ mṛgam | bhṛtyātithihutāśānāṃ prīṇanaṃ kurute sadā
mithilāyāṃ varārohe sadā parvaṇi parvaṇi | pitṝṇāṃ kurute śrāddhaṃ svācāreṇa vicakṣaṇaḥ
agniṃ paricaran nityaṃ vadan satyaṃ subhāṣitam | prāṇayātrānusaktastu yo'sau jīvaṃ na pātayet
evaṃ tu vasatastasya dharmabuddhirmahātapāḥ | putrastvarjunako nāma babhūva munivadvaśī
tasya kālena mahatā cāritreṇa ca dhīmataḥ | babhūvārjjunakī nāma kanyā ca varavarṇinī
tasyā yauvanakāle tu cintayāmāsa dharmavit | kasyeyaṃ dīyate kanyā ko vā yogyaśca vai pumān
iti cintayatastasya mataṅgasya sutaṃ prati | dharmavyādhasya suvyaktaṃ prasannākhyaṃ prati bruvan

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सौsauтот
वसोःvasoḥу Васу
शरीरेśarīreв теле
तुव्याधोtuvyādhoзвероловом же
भूत्वाbhūtvāстав
नृपस्यnṛpasyaу царя
haпоистине
स्ववृत्त्यांsvavṛttyāṃв своём промысле
स्थितःsthitaḥпребывал
कालंkālaṃвремя
चतुर्वर्षसहस्त्रिकम्caturvarṣasahastrikamв четыре тысячи лет
एकैकंekaikaṃпо одному
स्वकुटुम्बार्थेsvakuṭumbārtheради своей семьи
हत्वाhatvāубив
वनचरंvanacaraṃлесного
मृगम्mṛgamзверя
भृत्यातिथिहुताशानांbhṛtyātithihutāśānāṃслуг, гостей и огня
प्रीणनंprīṇanaṃублаготворение
कुरुतेkuruteсовершает
सदाsadāвсегда
मिथिलायांmithilāyāṃв Митхиле
वरारोहेvarāroheо прекрасная
पर्वणिparvaṇiв новолуние
पितॄणांpitṝṇāṃпредкам
श्राद्धंśrāddhaṃшраддху
स्वाचारेणsvācāreṇaпо своему обычаю
विचक्षणःvicakṣaṇaḥразумный
अग्निंagniṃогонь
परिचरन्paricaranобихаживая
नित्यंnityaṃпостоянно
वदन्vadanговоря
सत्यंsatyaṃправду
सुभाषितम्subhāṣitamблагую речь
प्राणयात्रानुसक्तस्तुprāṇayātrānusaktastuзанятый поддержанием жизни же
जीवंjīvaṃживое
naне
पातयेत्pātayetгубил бы
एवंevaṃтак
वसतस्तस्यvasatastasyaу него, живущего
धर्मबुद्धिर्महातपाःdharmabuddhirmahātapāḥс разумением дхармы, великий подвижник
पुत्रस्त्वर्जुनकोputrastvarjunakoсын же Арджунака
नामnāmaпо имени
बभूवbabhūvaродился
मुनिवद्वशीmunivadvaśīобуздавший себя, как мудрец
तस्यtasyaу него
कालेनkālenaвременем
महताmahatāвеликим
चारित्रेणcāritreṇaи поведением
धीमतःdhīmataḥразумного
बभूवार्ज्जुनकीbabhūvārjjunakīродилась Арджунаки
कन्याkanyāдева
वरवर्णिनीvaravarṇinīпрекрасная обликом
तस्याtasyāу неё
यौवनकालेyauvanakāleв пору юности
तुtuже
चिन्तयामासcintayāmāsaпомыслил
धर्मवित्dharmavitзнающий дхарму
कस्येयंkasyeyaṃкому эта
दीयतेdīyateдаётся
कोkoкто
वाили
योग्यश्चyogyaścaи достойный
पुमान्pumānмуж
इतिitiтак
चिन्तयतस्तस्यcintayatastasyaу него, размышляющего
मतङ्गस्यmataṅgasyaу Матанги
सुतंsutaṃо сыне
प्रतिpratiкасательно
धर्मव्याधस्यdharmavyādhasyaу Дхарма-вьядхи
सुव्यक्तंsuvyaktaṃвесьма ясно
प्रसन्नाख्यंprasannākhyaṃименуемого Прасанной
ब्रुवन्bruvanговоря
saон
saон
saон
caи
caи
caи
caи
योyoкоторый
योyoкоторый
वैvaiпоистине
पर्वणिparvaṇiв новолуние
प्रतिpratiкасательно
अनुवाद

Шри Вараха сказал: «Тот, кто был в теле царя Васу и стал затем звероловом, пребывал в своём промысле время в четыре тысячи лет. Убивая ради своей семьи по одному лесному зверю, он всегда совершает ублаготворение слуг, гостей и огня. В Митхиле, о прекрасная, в каждое новолуние разумный совершает предкам шраддху по своему обычаю. Постоянно обихаживая огонь, говоря правду и благую речь, занятый лишь поддержанием жизни, он не губил бы живого сверх того. У него, так живущего, с разумением дхармы, великого подвижника, родился сын по имени Арджунака, обуздавший себя, как мудрец. У него же, разумного, через великое время и поведением родилась дева по имени Арджунаки, прекрасная обликом. В пору её юности знающий дхарму помыслил: „Кому даётся эта дева и кто будет достойным мужем?“ И, размышляя так, он весьма ясно сказал о сыне Матанги, именуемом Прасанной».

संस्करण

4e8480abfe32 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 7:53:10 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से