वराह पुराण
The tale of Dharma-vyādha8.25-33
47 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 8.25-33

Vyādha

देवनागरी

सहस्त्रशः कोटिशश्च जीवान् हंसि दिने दिने । अथेदृशस्य पापस्य कोऽन्नं भुञ्जति सत्पुमान्
अचैतन्यं यदि गृहे विद्यतेऽन्नं सुसंस्कृतम् । इदानीमत्र संदृष्टा एते तु जलजन्तवः
(उप्ताः सहस्त्रतां यान्ति प्रतिसंवत्सरं मुने । )
(१) ॥ अहमेकं कुटुम्बार्थे हन्म्यरण्ये पशुं दिने । तं चेत् पितृभ्यः संस्कृत्य दत्त्वा भुञ्जामि सानुगः
त्वं तु जीवान् बहून् हत्वा स्वकुटुम्बेन सानुगः । भुञ्जन्नेतेन सततमभोज्यं तन्मतं मम
ब्रह्मणा तु पुरा सृष्टा ओषध्यः सर्ववीरुधः । यज्ञार्थं तत्तु भूतानां भक्ष्यमित्येव वै श्रुतिः
दिव्यो भौतस्तथा पैत्रो मानुषो ब्राह्म एव च । एते पञ्च महायज्ञा ब्रह्मणा निर्मिताः पुरा
ब्राह्मणानां हितार्थाय इतरेषां च तन्मुखम् । इतरेषां तु वर्णानां ब्राह्मणैः कारिताः शुभाः
एवं यदि विभागः स्याद् वरान्नं तद् विशुध्यति । अन्यथा व्रीहयोऽप्येते एकैके मृगपक्षिणः । मन्तव्या दातृभोक्तृणां महामांसं तु तत् स्मृतम्

लिप्यंतरण (IAST)

sahastraśaḥ koṭiśaśca jīvān haṃsi dine dine | athedṛśasya pāpasya ko'nnaṃ bhuñjati satpumān
acaitanyaṃ yadi gṛhe vidyate'nnaṃ susaṃskṛtam | idānīmatra saṃdṛṣṭā ete tu jalajantavaḥ
(uptāḥ sahastratāṃ yānti pratisaṃvatsaraṃ mune | )
(1) || ahamekaṃ kuṭumbārthe hanmyaraṇye paśuṃ dine | taṃ cet pitṛbhyaḥ saṃskṛtya dattvā bhuñjāmi sānugaḥ
tvaṃ tu jīvān bahūn hatvā svakuṭumbena sānugaḥ | bhuñjannetena satatamabhojyaṃ tanmataṃ mama
brahmaṇā tu purā sṛṣṭā oṣadhyaḥ sarvavīrudhaḥ | yajñārthaṃ tattu bhūtānāṃ bhakṣyamityeva vai śrutiḥ
divyo bhautastathā paitro mānuṣo brāhma eva ca | ete pañca mahāyajñā brahmaṇā nirmitāḥ purā
brāhmaṇānāṃ hitārthāya itareṣāṃ ca tanmukham | itareṣāṃ tu varṇānāṃ brāhmaṇaiḥ kāritāḥ śubhāḥ
evaṃ yadi vibhāgaḥ syād varānnaṃ tad viśudhyati | anyathā vrīhayo'pyete ekaike mṛgapakṣiṇaḥ | mantavyā dātṛbhoktṛṇāṃ mahāmāṃsaṃ tu tat smṛtam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सहस्त्रशःsahastraśaḥтысячами
कोटिशश्चkoṭiśaścaи миллионами
जीवान्jīvānживых
हंसिhaṃsiгубишь
दिनेdineв день
अथेदृशस्यathedṛśasyaу такого
पापस्यpāpasyaу грешника
कोkoкто
न्नंnnaṃпищу
भुञ्जतिbhuñjatiвкушает
सत्पुमान्satpumānдобрый муж
अचैतन्यंacaitanyaṃлишённая сознания
यदिyadiесли
गृहेgṛheв доме
विद्यतेvidyateимеется
न्नंnnaṃпища
सुसंस्कृतम्susaṃskṛtamхорошо приготовленная
इदानीमत्रidānīmatraныне здесь
संदृष्टाsaṃdṛṣṭāувидены
एतेeteэти
तुtuже
जलजन्तवःjalajantavaḥводные существа
उप्ताःuptāḥпосеянные
सहस्त्रतांsahastratāṃтысячности
यान्तिyāntiдостигают
प्रतिसंवत्सरंpratisaṃvatsaraṃежегодно
मुनेmuneо мудрец
अहमेकंahamekaṃя одного
कुटुम्बार्थेkuṭumbārtheради семьи
हन्म्यरण्येhanmyaraṇyeубиваю в лесу
पशुंpaśuṃзверя
तंtaṃего
चेत्cetесли
पितृभ्यःpitṛbhyaḥпредкам
संस्कृत्यsaṃskṛtyaосвятив
दत्त्वाdattvāдав
भुञ्जामिbhuñjāmiвкушаю
सानुगःsānugaḥс домочадцами
त्वंtvaṃты
बहून्bahūnмногих
हत्वाhatvāубив
स्वकुटुम्बेनsvakuṭumbenaсо своей семьёй
भुञ्जन्नेतेनbhuñjannetenaвкушая этим
सततमभोज्यंsatatamabhojyaṃпостоянно; невкушаемым
तन्मतंtanmataṃто считается
ब्रह्मणाbrahmaṇāБрахмою
पुराpurāвстарь
सृष्टाsṛṣṭāсотворены
ओषध्यःoṣadhyaḥтравы
सर्ववीरुधःsarvavīrudhaḥвсе растения
यज्ञार्थंyajñārthaṃради жертвы
तत्तुtattuто же
भूतानांbhūtānāṃу существ
भक्ष्यमित्येवbhakṣyamityevaпищею — именно так
वैvaiпоистине
श्रुतिःśrutiḥшрути
दिव्योdivyoбожественная
भौतस्तथाbhautastathāи к существам, так же
पैत्रोpaitroк предкам
मानुषोmānuṣoк людям
ब्राह्मbrāhmaк Брахману
एवevaименно
पञ्चpañcaпять
महायज्ञाmahāyajñāвеликих жертв
निर्मिताःnirmitāḥустроены
ब्राह्मणानांbrāhmaṇānāṃбрахманов
हितार्थायhitārthāyaради блага
इतरेषांitareṣāṃу прочих
तन्मुखम्tanmukhamто — уста
वर्णानांvarṇānāṃу сословий
ब्राह्मणैःbrāhmaṇaiḥбрахманами
कारिताःkāritāḥустроены
शुभाःśubhāḥблагие
एवंevaṃтак
विभागःvibhāgaḥразличение
स्याद्syādбыло бы
वरान्नंvarānnaṃотменная пища
विशुध्यतिviśudhyatiочищается
अन्यथाanyathāиначе
व्रीहयोvrīhayoрисинки
प्येतेpyeteи эти
एकैकेekaikeкаждая
मृगपक्षिणःmṛgapakṣiṇaḥзвери и птицы
मन्तव्याmantavyāдолжны считаться
दातृभोक्तृणांdātṛbhoktṛṇāṃу дающих и вкушающих
महामांसंmahāmāṃsaṃвеликою плотью
स्मृतम्smṛtamсчитается
caи
caи
caи
तत्tatто
तत्tatто
saоно
मेmeмоё
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तद्tadто
दिनेdineв день
अनुवाद

Зверолов сказал: «Тысячами и миллионами губишь ты живых каждый день; у такого грешника какой добрый муж станет вкушать пищу? Если в доме имеется пища, лишённая сознания, хорошо приготовленная, — то ныне здесь увидены эти водные существа. Посеянные, они ежегодно достигают тысячности, о мудрец. Я одного зверя убиваю в лесу ради семьи; и его, освятив и дав предкам, вкушаю с домочадцами. Ты же, убив многих, вкушаешь этим постоянно со своей семьёй, — и то считается мною невкушаемым. Брахмою встарь сотворены травы и все растения ради жертвы; и они — пища существ, так именно гласит шрути. Божественная, к существам, к предкам, к людям и к Брахману — вот пять великих жертв, устроенных встарь Брахмою ради блага брахманов, и у прочих то же — их уста; и для прочих сословий брахманами устроены благие. Если бы такое различение было, отменная пища очищается; иначе же и эти рисинки, каждая, должны считаться зверями и птицами у дающих и вкушающих, и то считается великою плотью».

संस्करण

2422cef84d0a · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 7:53:10 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से