वराह पुराण
The Varāha vow and the tale of Vīradhanvan41.15-21
227 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 41.15-21

Durvāsā

देवनागरी

इह जन्मनि सौभाग्यं श्रीः कान्तिस्तुष्टिरेव च । दरिद्रो वित्तवान् सद्यः अपुत्रो लभते सुतम् । अलक्ष्मीर्नश्यते सद्यो लक्ष्मीः संविशते क्षणात्
इह जन्मनि सौभाग्यं परलोके निशामय । अस्मिन्नर्थे पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम्
इह लोकेऽभवद् राजा वीरधन्वेति विश्रुतः । स कदाचिद् वनं प्रायान् मृगहेतोः परंतपः
व्यापादयन् मृगगणान् तत्रर्षिवनमध्यगः । जघान मृगरूपान् सोऽज्ञानतो ब्राह्मणान् नृपः
भ्रातरस्तत्र पञ्चाशन्मृगरूपेण संस्थिताः । संवर्तस्य सुता ब्रह्मन् वेदाध्ययनतत्पराः
कारणं किं समाश्रित्य ते चक्रुर्मृगरूपताम् । एतन्मे कौतुकं ब्रह्मन् प्रणतस्य प्रसीद मे
ते कदाचिद् वनं याता दृष्ट्वा हरिणपोतकान् । जातमात्रान् स्वमात्रा तु विहीनान् दृश्य सत्तम । एकैकं जगृहुस्ते हि ते मृताः स्कन्धसंस्थिताः

लिप्यंतरण (IAST)

iha janmani saubhāgyaṃ śrīḥ kāntistuṣṭireva ca | daridro vittavān sadyaḥ aputro labhate sutam | alakṣmīrnaśyate sadyo lakṣmīḥ saṃviśate kṣaṇāt
iha janmani saubhāgyaṃ paraloke niśāmaya | asminnarthe purāvṛttamitihāsaṃ purātanam
iha loke'bhavad rājā vīradhanveti viśrutaḥ | sa kadācid vanaṃ prāyān mṛgahetoḥ paraṃtapaḥ
vyāpādayan mṛgagaṇān tatrarṣivanamadhyagaḥ | jaghāna mṛgarūpān so'jñānato brāhmaṇān nṛpaḥ
bhrātarastatra pañcāśanmṛgarūpeṇa saṃsthitāḥ | saṃvartasya sutā brahman vedādhyayanatatparāḥ
kāraṇaṃ kiṃ samāśritya te cakrurmṛgarūpatām | etanme kautukaṃ brahman praṇatasya prasīda me
te kadācid vanaṃ yātā dṛṣṭvā hariṇapotakān | jātamātrān svamātrā tu vihīnān dṛśya sattama | ekaikaṃ jagṛhuste hi te mṛtāḥ skandhasaṃsthitāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इहihaздесь
जन्मनिjanmaniв рождении
सौभाग्यंsaubhāgyaṃсчастливая доля
श्रीःśrīḥШри
कान्तिस्kāntisкрасота
तुष्टिरेवtuṣṭirevaдовольство именно
caи
दरिद्रोdaridroбедный
वित्तवान्vittavānбогатым
सद्यःsadyaḥтотчас
अपुत्रोaputroбездетный
लभतेlabhateобретает
सुतम्sutamсына
अलक्ष्मीर्नश्यतेalakṣmīrnaśyateзлосчастие гибнет
लक्ष्मीःlakṣmīḥЛакшми
संविशतेsaṃviśateвходит
क्षणात्kṣaṇātв миг
परलोकेparalokeв ином мире
निशामयniśāmayaвыслушай
अस्मिन्नर्थेasminnartheоб этом деле
पुरावृत्तम्purāvṛttamвстарь случившееся
इतिहासंitihāsaṃсказание
पुरातनम्purātanamдревнее
इहihaздесь
लोकेऽभवद्loke'bhavadв мире был
राजाrājāцарь
वीरधन्वेतिvīradhanveti«Вирадханван» — так
विश्रुतःviśrutaḥпрославленный
saон
कदाचिद्kadācidоднажды
वनंvanaṃв лес
प्रायान्prāyānпошёл
मृगहेतोःmṛgahetoḥради зверя
परंतपःparaṃtapaḥсокрушитель врагов
व्यापादयन्vyāpādayanубивая
मृगगणान्mṛgagaṇānстада зверей
तत्रर्षिवनमध्यगःtatrarṣivanamadhyagaḥтам, попав в лес мудрецов
जघानjaghānaубил
मृगरूपान्mṛgarūpānимеющих облик зверей
सोऽज्ञानतोso'jñānatoон, по незнанию
ब्राह्मणान्brāhmaṇānбрахманов
नृपःnṛpaḥцарь
भ्रातरस्bhrātarasбратьев
तत्रtatraтам
पञ्चाशन्pañcāśanпятьдесят
मृगरूपेणmṛgarūpeṇaв облике зверей
संस्थिताःsaṃsthitāḥпребывавших
संवर्तस्यsaṃvartasyaу Самварты
सुताsutāсыновья
ब्रह्मन्brahmanо брахман
वेदाध्ययनतत्पराःvedādhyayanatatparāḥпреданные чтению вед
कारणंkāraṇaṃпричину
किंkiṃкакую
समाश्रित्यsamāśrityaприняв
तेteони
चक्रुर्cakrurсовершили
मृगरूपताम्mṛgarūpatāmпринятие облика зверей
एतन्मेetanmeэто моё
कौतुकंkautukaṃлюбопытство
प्रणतस्यpraṇatasyaсклонённому
प्रसीदprasīdaбудь милостив
मेmeмне
कदाचिद्kadācidоднажды
वनंvanaṃв лес
याताyātāушедшие
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
हरिणपोतकान्hariṇapotakānоленят
जातमात्रान्jātamātrānедва рождённых
स्वमात्राsvamātrāсвоею матерью
विहीनान्vihīnānпокинутых
दृश्यdṛśyaувидев
सत्तमsattamaо лучший
एकैकंekaikaṃпо одному
जगृहुस्तेjagṛhusteвзяли они
हिhiведь
मृताःmṛtāḥмёртвыми
स्कन्धसंस्थिताःskandhasaṃsthitāḥна плечах пребывавшие
कदाचिद्kadācidоднажды
वनंvanaṃв лес
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
इहihaздесь
तेteте
अनुवाद

«В этом рождении — счастливая доля, Шри, красота и довольство; бедный тотчас становится богатым, бездетный обретает сына, злосчастие гибнет, и Лакшми входит в миг. О счастливой доле в этом рождении сказано; выслушай о ином мире. Об этом деле есть древнее сказание, случившееся встарь. Был здесь в мире царь, прославленный как Вирадханван; однажды он, сокрушитель врагов, пошёл в лес ради зверя. Убивая стада зверей, он попал в лес мудрецов и по незнанию убил брахманов, имевших облик зверей. Там пятьдесят братьев пребывали в облике зверей — сыновья Самварты, о брахман, преданные чтению вед». Сатьятапас сказал: «По какой причине совершили они принятие облика зверей? Это моё любопытство; будь милостив ко мне, склонённому». Дурвасас сказал: «Однажды, уйдя в лес, они увидели оленят, едва рождённых, покинутых своею матерью; и, увидев их, о лучший, они взяли по одному — и те умерли, пребывая у них на плечах».

संस्करण

389dbd01f45c · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 11:18:38 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से