वराह पुराण
The four great trees of Meru77.11-16
393 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 77.11-16

Rudra

देवनागरी

मन्दरस्य गिरेः श्रृङ्गे कदम्बो नाम पादपः । प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश्चैत्यपादपः
महाकुम्भप्रमाणैश्च पुष्पैर्विकचकेसरैः । महागन्धमनोज्ञैश्च शोभितः सर्वकालजैः
समासेन परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः । सहस्त्रमधिकं सोऽथ गन्धेनापूरयन् दिशः
भद्राश्वो नाम वृक्षोऽयं वर्षाद्रेः केतुसंभवः । कीर्तिमान् रूपवाञ्छ्रीमान् महापादपपादपः । यत्र साक्षाद्धृषीकेशः सिद्धसङ्घैर्निषेव्यते
तस्य भद्रकदम्बस्य तथाश्ववदनो हरिः । प्राप्तवांश्चामरश्रेष्ठः स हि सानुं पुनः पुनः
तेन चालोकितं वर्षं सर्वद्विपदनायकाः । यस्य नाम्ना समाख्यातो भद्राश्वेति न संशयः

लिप्यंतरण (IAST)

mandarasya gireḥ śrṛṅge kadambo nāma pādapaḥ | pralambaśākhāśikharaḥ kadambaścaityapādapaḥ
mahākumbhapramāṇaiśca puṣpairvikacakesaraiḥ | mahāgandhamanojñaiśca śobhitaḥ sarvakālajaiḥ
samāsena parivṛto bhuvanairbhūtabhāvanaiḥ | sahastramadhikaṃ so'tha gandhenāpūrayan diśaḥ
bhadrāśvo nāma vṛkṣo'yaṃ varṣādreḥ ketusaṃbhavaḥ | kīrtimān rūpavāñchrīmān mahāpādapapādapaḥ | yatra sākṣāddhṛṣīkeśaḥ siddhasaṅghairniṣevyate
tasya bhadrakadambasya tathāśvavadano hariḥ | prāptavāṃścāmaraśreṣṭhaḥ sa hi sānuṃ punaḥ punaḥ
tena cālokitaṃ varṣaṃ sarvadvipadanāyakāḥ | yasya nāmnā samākhyāto bhadrāśveti na saṃśayaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मन्दरस्यmandarasyaу Мандары
गिरेःgireḥгоры
श्रृङ्गेśrṛṅgeна вершине
कदम्बोkadamboкадамба
नामnāmaпо имени
पादपःpādapaḥдерево
प्रलम्बशाखाशिखरःpralambaśākhāśikharaḥс ниспадающими ветвями и вершиною
कदम्बश्चैत्यपादपःkadambaścaityapādapaḥкадамба, дерево-святыня
महाकुम्भप्रमाणैश्चmahākumbhapramāṇaiścaи мерою с большой кувшин
पुष्पैर्विकचकेसरैःpuṣpairvikacakesaraiḥцветами с раскрытыми тычинками
महागन्धमनोज्ञैश्चmahāgandhamanojñaiścaи великоуханными, приятными
शोभितःśobhitaḥукрашен
सर्वकालजैःsarvakālajaiḥрождающимися во всякое время
समासेनsamāsenaвкратце
परिवृतोparivṛtoокружён
भुवनैर्भूतभावनैःbhuvanairbhūtabhāvanaiḥмирами, творящими существа
सहस्त्रमधिकंsahastramadhikaṃболее тысячи
सोऽथso'thaон затем
गन्धेनापूरयन्gandhenāpūrayanнаполняя благоуханием
दिशःdiśaḥстороны света
भद्राश्वोbhadrāśvoБхадрашва
नामnāmaпо имени
वृक्षोऽयंvṛkṣo'yaṃэто дерево
वर्षाद्रेःvarṣādreḥу горы страны
केतुसंभवःketusaṃbhavaḥпроисхождение знамени
कीर्तिमान्kīrtimānславное
रूपवाञ्छ्रीमान्rūpavāñchrīmānпрекрасное обликом, благолепное
महापादपपादपःmahāpādapapādapaḥдерево из великих дерев
यत्रyatraгде
साक्षाद्धृषीकेशःsākṣāddhṛṣīkeśaḥвоочию Хришикеша
सिद्धसङ्घैर्निषेव्यतेsiddhasaṅghairniṣevyateсонмами сиддхов почитаем
तस्यtasyaу того
भद्रकदम्बस्यbhadrakadambasyaблагого кадамбы
तथाश्ववदनोtathāśvavadanoтак же конеликий
हरिःhariḥХари
प्राप्तवांश्चामरश्रेष्ठःprāptavāṃścāmaraśreṣṭhaḥи достигал, лучший из бессмертных
saон
हिhiведь
सानुंsānuṃвершины
पुनःpunaḥснова
पुनःpunaḥи снова
तेनtenaтем
चालोकितंcālokitaṃи озираема
वर्षंvarṣaṃстрана
सर्वद्विपदनायकाःsarvadvipadanāyakāḥо вожди всех двуногих
यस्यyasyaу которого
नाम्नाnāmnāпо имени
समाख्यातोsamākhyātoназвана
भद्राश्वेतिbhadrāśveti«Бхадрашва» — так
naне
संशयःsaṃśayaḥсомнение
अनुवाद

«На вершине горы Мандары — дерево по имени кадамба, с ниспадающими ветвями и вершиною, кадамба, дерево-святыня, украшенное цветами мерою с большой кувшин, с раскрытыми тычинками, великоуханными и приятными, рождающимися во всякое время. Вкратце: окружён он мирами, творящими существа, более тысячи, — и наполняет благоуханием стороны света. Бхадрашва по имени это дерево, происхождение знамени горы той страны, славное, прекрасное обликом, благолепное, дерево из великих дерев, где воочию Хришикеша почитаем сонмами сиддхов. Вершины того благого кадамбы достигал и конеликий Хари, лучший из бессмертных, — снова и снова. Им озираема та страна, о вожди всех двуногих; по имени его она и названа „Бхадрашва“, нет сомнения».

संस्करण

111cb35d10e6 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 2:06:50 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से