वराह पुराण
The valleys of the southern and western quarters80.4-6
405 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 80.4-6

Rudra

देवनागरी

तस्य च मध्ये महाशिखरः शतयोजनायामस्त्रिंशद्योजनविस्तीर्णोऽनेकधातुरत्नभूषितस्तस्य चोपरि महती रथ्या रत्नप्राकारतोरणा । तस्यां महद् विद्याधरपुरम् । तत्र पुलोमनामा विद्याधरराजः शतसहस्त्रपरीवारः । तथा च विखाखाचलेन्द्रस्य श्वेतस्य चान्तरे सरः । तस्य च पूर्वतीरे महदाम्रवनं कनकसंकाशैः फलैरतिसुगन्धिभिर्महाकुम्भमात्रैः सर्वतश्चितम् । देवगन्धर्वादयश्च तत्र निवसन्ति
सुमुलस्याचलेन्द्रस्य वसुधारस्य चान्तरे त्रिंशद्योजनविस्तीर्णे पञ्चाशद्योजनायते
बिल्वस्थली नाम । तत्र फलानि विद्रुमसंकाशानि तैश्च पतद्भिः स्थलमृत्तिका क्लिन्ना । तां च स्थलीं सुगुह्यकादयः सेवन्ते बिल्वफलाशिनः । तथा च वसुधाररत्नधारयोरन्तरे त्रिंशद्योजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतं सुगन्धिकिंशुकवनं सदाकुसुमं यस्य गन्धेन वास्यते योजनशतम् । तत्र सिद्धाध्युषितं जलोपेतं च

लिप्यंतरण (IAST)

tasya ca madhye mahāśikharaḥ śatayojanāyāmastriṃśadyojanavistīrṇo'nekadhāturatnabhūṣitastasya copari mahatī rathyā ratnaprākāratoraṇā | tasyāṃ mahad vidyādharapuram | tatra pulomanāmā vidyādhararājaḥ śatasahastraparīvāraḥ | tathā ca vikhākhācalendrasya śvetasya cāntare saraḥ | tasya ca pūrvatīre mahadāmravanaṃ kanakasaṃkāśaiḥ phalairatisugandhibhirmahākumbhamātraiḥ sarvataścitam | devagandharvādayaśca tatra nivasanti
sumulasyācalendrasya vasudhārasya cāntare triṃśadyojanavistīrṇe pañcāśadyojanāyate
bilvasthalī nāma | tatra phalāni vidrumasaṃkāśāni taiśca patadbhiḥ sthalamṛttikā klinnā | tāṃ ca sthalīṃ suguhyakādayaḥ sevante bilvaphalāśinaḥ | tathā ca vasudhāraratnadhārayorantare triṃśadyojanavistīrṇaṃ śatayojanamāyataṃ sugandhikiṃśukavanaṃ sadākusumaṃ yasya gandhena vāsyate yojanaśatam | tatra siddhādhyuṣitaṃ jalopetaṃ ca

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्यtasyaу него
caи
मध्येmadhyeпосреди
महाशिखरःmahāśikharaḥвеликая вершина
शतयोजनायामस्त्रिंशद्योजनविस्तीर्णोऽनेकधातुरत्नभूषितस्तस्यśatayojanāyāmastriṃśadyojanavistīrṇo'nekadhāturatnabhūṣitastasyaдлиною в сто йоджан, шириною в тридцать, украшенная рудами и самоцветами
चोपरिcopariи наверху
महतीmahatīвеликая
रथ्याrathyāулица
रत्नप्राकारतोरणाratnaprākāratoraṇāсо стенами и вратами из самоцветов
तस्यांtasyāṃна ней
महद्mahadвеликий
विद्याधरपुरम्vidyādharapuramград видьядхаров
तत्रtatraтам
पुलोमनामाpulomanāmāпо имени Пуломан
विद्याधरराजःvidyādhararājaḥцарь видьядхаров
शतसहस्त्रपरीवारःśatasahastraparīvāraḥсо свитою в сто тысяч
तथाtathāтакже
caи
विखाखाचलेन्द्रस्यvikhākhācalendrasyaу владыки гор Вишакхи
श्वेतस्यśvetasyaу Шветы
चान्तरेcāntareи в промежутке
सरःsaraḥозеро
तस्यtasyaу него
caи
पूर्वतीरेpūrvatīreна восточном берегу
महदाम्रवनंmahadāmravanaṃвеликая манговая роща
कनकसंकाशैःkanakasaṃkāśaiḥподобными золоту
फलैरतिसुगन्धिभिर्महाकुम्भमात्रैःphalairatisugandhibhirmahākumbhamātraiḥвесьма благоуханными плодами мерою с большой кувшин
सर्वतश्चितम्sarvataścitamотовсюду усыпанная
देवगन्धर्वादयश्चdevagandharvādayaścaи боги, гандхарвы и прочие
तत्रtatraтам
निवसन्तिnivasantiобитают
सुमुलस्याचलेन्द्रस्यsumulasyācalendrasyaу владыки гор Сумулы
वसुधारस्यvasudhārasyaу Васудхары
चान्तरेcāntareи в промежутке
त्रिंशद्योजनविस्तीर्णेtriṃśadyojanavistīrṇeшириною в тридцать йоджан
पञ्चाशद्योजनायतेpañcāśadyojanāyateдлиною в пятьдесят йоджан
बिल्वस्थलीbilvasthalīплощадка бильвы
नामnāmaпо имени
तत्रtatraтам
फलानिphalāniплоды
विद्रुमसंकाशानिvidrumasaṃkāśāniподобные кораллу
तैश्चtaiścaи ими
पतद्भिःpatadbhiḥпадающими
स्थलमृत्तिकाsthalamṛttikāземля площадки
क्लिन्नाklinnāувлажнена
तांtāṃту
caи
स्थलींsthalīṃплощадку
सुगुह्यकादयःsuguhyakādayaḥблагие гухьяки и прочие
सेवन्तेsevanteпосещают
बिल्वफलाशिनःbilvaphalāśinaḥпитающиеся плодами бильвы
तथाtathāтакже
caи
वसुधाररत्नधारयोरन्तरेvasudhāraratnadhārayorantareв промежутке между Васудхарой и Ратнадхарой
त्रिंशद्योजनविस्तीर्णंtriṃśadyojanavistīrṇaṃшириною в тридцать йоджан
शतयोजनमायतंśatayojanamāyataṃдлиною в сто йоджан
सुगन्धिकिंशुकवनंsugandhikiṃśukavanaṃблагоуханная роща киншуки
सदाकुसुमंsadākusumaṃвсегда цветущая
यस्यyasyaу которой
गन्धेनgandhenaблагоуханием
वास्यतेvāsyateнапояется
योजनशतम्yojanaśatamсто йоджан
तत्रtatraтам
सिद्धाध्युषितंsiddhādhyuṣitaṃнаселённая сиддхами
जलोपेतंjalopetaṃснабжённая водою
caи
अनुवाद

«Посреди него — великая вершина длиною в сто йоджан, шириною в тридцать, украшенная многими рудами и самоцветами; и наверху у неё великая улица со стенами и вратами из самоцветов, а на ней великий град видьядхаров. Там царь видьядхаров по имени Пуломан со свитою в сто тысяч. Также в промежутке между владыкою гор Вишакхой и Шветой — озеро; и на восточном берегу его великая манговая роща, отовсюду усыпанная весьма благоуханными плодами, подобными золоту, мерою с большой кувшин; и обитают там боги, гандхарвы и прочие. В промежутке между владыкою гор Сумулой и Васудхарой, шириною в тридцать йоджан и длиною в пятьдесят, — площадка по имени Бильвастхали. Там плоды, подобные кораллу, и падающими ими увлажнена земля площадки; ту площадку посещают благие гухьяки и прочие, питающиеся плодами бильвы. Также в промежутке между Васудхарой и Ратнадхарой, шириною в тридцать йоджан и длиною в сто, — благоуханная роща киншуки, всегда цветущая, благоуханием которой напояется сто йоджан; там она населена сиддхами и снабжена водою».

संस्करण

fecc82849caa · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 2:21:15 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से