Rudra
तत्र च भगवतो विष्णोः परमेश्वरस्यायतनम् । तथा च शुक्लपाण्डुरयोरपि महागिर्योरन्तरे त्रिंशद्योजनविस्तीर्णो नवत्यायत एकः शिलोद्देशोवृक्षविवर्जितः । तत्र निष्पङ्का दीर्घिका सवृक्षा च स्थलपद्मिनी अनेकजातीयैश्च पद्मैः शोभिता । तस्याश्च मध्ये पञ्चयोजनप्रमाणो महान्यग्रोधवृक्षः । तस्मिंश्चन्द्रशेखरोमापतिर्नीलवासाश्च देवो निवसति यक्षादिभिरीड्यमानः । सहस्त्रशिखरस्य गिरेः कुमुदस्य चान्तरे पञ्चाशद्योजनायामं विंशद्योजनविस्तृतमिक्षुक्षेपोच्चशिखरमनेकपक्षिसेवितम् । अनेकवृक्षफलैर्मधुरस्त्रवैरुपशोभितम् । तत्र चेन्द्रस्य महानाश्रमो दिव्याभिप्रायनिर्मितः । तथा च शङ्खकूटऋषभयोर्मध्ये पुरुषस्थलीरम्याऽनेकगुणानेकयोजनायता बिल्वप्रमाणैः कङ्कोलकैः सुगन्धिभिरुपेता । तत्र पुरुषकरसोन्मत्ता नागाद्याः प्रतिवसन्ति
tatra ca bhagavato viṣṇoḥ parameśvarasyāyatanam | tathā ca śuklapāṇḍurayorapi mahāgiryorantare triṃśadyojanavistīrṇo navatyāyata ekaḥ śiloddeśovṛkṣavivarjitaḥ | tatra niṣpaṅkā dīrghikā savṛkṣā ca sthalapadminī anekajātīyaiśca padmaiḥ śobhitā | tasyāśca madhye pañcayojanapramāṇo mahānyagrodhavṛkṣaḥ | tasmiṃścandraśekharomāpatirnīlavāsāśca devo nivasati yakṣādibhirīḍyamānaḥ | sahastraśikharasya gireḥ kumudasya cāntare pañcāśadyojanāyāmaṃ viṃśadyojanavistṛtamikṣukṣepoccaśikharamanekapakṣisevitam | anekavṛkṣaphalairmadhurastravairupaśobhitam | tatra cendrasya mahānāśramo divyābhiprāyanirmitaḥ | tathā ca śaṅkhakūṭaṛṣabhayormadhye puruṣasthalīramyā'nekaguṇānekayojanāyatā bilvapramāṇaiḥ kaṅkolakaiḥ sugandhibhirupetā | tatra puruṣakarasonmattā nāgādyāḥ prativasanti
«Там и святилище Владыки Вишну, высшего Владыки. Также в промежутке между великими горами Шуклой и Пандурой, шириною в тридцать йоджан и длиною в девяносто, — один каменный участок, лишённый дерев. Там пруд без ила, с деревьями, и наземная лотосовая заводь, украшенная лотосами многих родов; а посреди неё — великое дерево ньягродха мерою в пять йоджан. В нём обитает Бог, увенчанный луною супруг Умы, в тёмных одеждах, восхваляемый якшами и прочими. В промежутке между горою Сахасрашикхарой и Кумудой — длиною в пятьдесят йоджан, шириною в двадцать, с вершиною высотою в бросок тростника, посещаемое многими птицами, украшенное плодами многих дерев, источающими сладость; там великая обитель Индры, созданная по дивному замыслу. Также посреди Шанкхакуты и Ришабхи — прелестная площадка мужей, со многими достоинствами, длиною во многие йоджаны, снабжённая благоуханными кустами канколы мерою с бильву; там обитают наги и прочие, опьянённые соком пуруши».
adcde8b28f12 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 2:21:15 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Святилище Вишну названо одною строкою, без описания. Ни мер, ни украшений при нём не сказано — тогда как о соседних площадках говорится по десятку слов.
Супруг Умы обитает не в чертоге, а в дереве — в ньягродхе посреди лотосовой заводи. Место его в этом перечне такое же, как у прочих: между двумя горами, при воде.
Обители богов идут вперемежку с площадками, где живут наги. Небесное и земное на этой карте не разнесены по этажам, а стоят рядом.