Ṛṣi-putra
पुनः पापनाशोपायवर्णनम् ॥ एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं धर्मराजस्य नारदः ॥ इदं भावेन भक्त्या च पुनर्वचनमब्रवीत्
समः सर्वेषु भूतेषु स्थावरेषु चरेषु च ॥ धर्मराज महाबाहो पितृतुल्यपराक्रम
ब्राह्मणानां हितार्थाय यदुक्तं मे प्रदक्षिणम् ॥ इदं श्रेयतमाख्यानं श्रुतं श्रुतपरं पदम्
त्रयो वर्णा महाभाग यज्ञसामान्यभागिनः ॥ शूद्रा वेदपवित्रेभ्यो ब्राह्मणैस्तु बहिष्कृताः
यथैव सर्वसमता तव भूतेषु मानद ॥ तथैव तेषामपि हि श्रेयो वाच्यं महामते
यथा कर्म हितं वाक्यं शूद्राणामपि कथ्यताम् ॥ अहं ते कथयिष्यामि चातुर्वर्ण्यस्य नित्यशः
यद्धितं धर्मयुक्तं च नित्यं भवति सुव्रत ॥ केवलं श्रुतिसंयोगाच्छ्रद्धया नियमेन च
करोति पापनाशार्थमिदं वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ गावः पवित्रा मङ्गल्या देवानामपि देवताः
यस्ताः शुश्रूषते भक्त्या स पापेभ्यः प्रमुच्यते ॥ सौम्ये मुहुर्ते संयुक्ते पंचगव्यं तु यः पिबेत्
punaḥ pāpanāśopāyavarṇanam || etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ dharmarājasya nāradaḥ || idaṃ bhāvena bhaktyā ca punarvacanamabravīt
samaḥ sarveṣu bhūteṣu sthāvareṣu careṣu ca || dharmarāja mahābāho pitṛtulyaparākrama
brāhmaṇānāṃ hitārthāya yaduktaṃ me pradakṣiṇam || idaṃ śreyatamākhyānaṃ śrutaṃ śrutaparaṃ padam
trayo varṇā mahābhāga yajñasāmānyabhāginaḥ || śūdrā vedapavitrebhyo brāhmaṇaistu bahiṣkṛtāḥ
yathaiva sarvasamatā tava bhūteṣu mānada || tathaiva teṣāmapi hi śreyo vācyaṃ mahāmate
yathā karma hitaṃ vākyaṃ śūdrāṇāmapi kathyatām || ahaṃ te kathayiṣyāmi cāturvarṇyasya nityaśaḥ
yaddhitaṃ dharmayuktaṃ ca nityaṃ bhavati suvrata || kevalaṃ śrutisaṃyogācchraddhayā niyamena ca
karoti pāpanāśārthamidaṃ vakṣyāmi tacchṛṇu || gāvaḥ pavitrā maṅgalyā devānāmapi devatāḥ
yastāḥ śuśrūṣate bhaktyā sa pāpebhyaḥ pramucyate || saumye muhurte saṃyukte paṃcagavyaṃ tu yaḥ pibet
Снова описание средств уничтожения греха. Это благое слово царя закона услышав, Нарада с чувством и с преданностью снова слово сказал: «Равный ко всем существам, к неподвижным и к движущимся, о царь закона мощнорукий, доблестью отцу равный! Ради блага брахманов что сказано мне — благоприятное это, благотворнейшее сказание услышано, выше слышанного слово. Три сословия, о великий долею, к общей жертве причастны; шудры же брахманами отставлены от ведических очищений. Как именно равенство твоё ко всем существам, о дарующий почёт, — так же и для них благо должно быть сказано, о великий разумом. Как дело полезное, слово и для шудр да будет сказано». — «Я тебе расскажу, что четырём сословиям постоянно полезно и с законом соединено, о твёрдый в обете. Лишь от соединения со слышанным, верою и правилом делает; ради уничтожения греха это изреку — то слушай. Коровы чисты, благотворны, божества и самих богов; кто их обхаживает с преданностью, тот от грехов освобождается. В благоприятную мухурту кто выпьет панчагавью».
d88e227ccdc2 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 4:11:43 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Нарада ловит судью на его же слове: если ты равен ко всем существам, скажи средство и для тех, кого отставили от обрядов.
Замечательно, кто именно назван отставившим: не закон и не боги, а «брахманами отставлены». Ограничение честно названо человеческим установлением.
Яма отвечает без спора и сразу говорит «четырём сословиям», а не трём. Отповеди не понадобилось — довольно было напомнить о собственном правиле.