विष्णुपुराण
The Poison and the Spell1.18.33-37
292 / 1027
विष्णुपुराण · 1.18.33-37
देवनागरी

इत्य् उक्तास् तेन ते क्रुद्धा दैत्यराजपुरोहिताः कृत्याम् उत्पादयाम् आसुर् ज्वालामालोज्ज्वलाननाम् ।
अतिभीमा समागम्य पादन्यासक्षतक्षितिः शूलेन सा सुसंक्रुद्धा तं जघानाथ वक्षसि ।
तत् तस्य हृदयं प्राप्य शूलं बालस्य दीप्तिमत् जगाम खण्डितं भूमौ तत्रापि शतधाभवत् ।
यत्रानपायी भगवान् हृद्य् आस्ते हरिर् ईश्वरः भङ्गो भवति वज्रस्य तत्र शूलस्य का कथा ।
अपापे तत्र पापैश् च पातिता दैत्ययाजकैः तान् एव सा जघानाशु कृत्या नाशं जगाम च ।

लिप्यंतरण (IAST)

ity uktās tena te kruddhā daityarājapurohitāḥ kṛtyām utpādayām āsur jvālāmālojjvalānanām /
atibhīmā samāgamya pādanyāsakṣatakṣitiḥ śūlena sā susaṃkruddhā taṃ jaghānātha vakṣasi /
tat tasya hṛdayaṃ prāpya śūlaṃ bālasya dīptimat jagāma khaṇḍitaṃ bhūmau tatrāpi śatadhābhavat /
yatrānapāyī bhagavān hṛdy āste harir īśvaraḥ bhaṅgo bhavati vajrasya tatra śūlasya kā kathā /
apāpe tatra pāpaiś ca pātitā daityayājakaiḥ tān eva sā jaghānāśu kṛtyā nāśaṃ jagāma ca /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इतिitiтак
उक्ताःuktāḥуслышавшие
तेनtenaим
तेteони
क्रुद्धाःkruddhāḥразгневанные
दैत्य-राज-पुरोहिताःdaitya-rāja-purohitāḥжрецы царя дайтьев
कृत्याम्kṛtyāmкритью
उत्पादयाम्utpādayāmсотворить
आसुःāsuḥсумели
ज्वाला-माला-उज्ज्वल-आननाम्jvālā-mālā-ujjvala-ānanāmс ликом, пылающим венцом пламени
अति-भीमाati-bhīmāвесьма страшная
समागम्यsamāgamyaпридя
पाद-न्यास-क्षत-क्षितिःpāda-nyāsa-kṣata-kṣitiḥчья поступь раскалывает землю
शूलेनśūlenaтрезубцем
साона
सु-संक्रुद्धाsu-saṃkruddhāвесьма разъярённая
तम्tamего
जघानjaghānaударила
अथathaи
वक्षसिvakṣasiв грудь
तत्tatтот
तस्यtasyaего
हृदयम्hṛdayamсердца
प्राप्यprāpyaдостигнув
शूलम्śūlamтрезубец
बालस्यbālasyaу мальчика
दीप्तिमत्dīptimatсверкающий
जगामjagāmaпошёл
खण्डितम्khaṇḍitamразбитый
भूमौbhūmauна землю
तत्रtatraтам
अपिapiи
शतधाśatadhāна сто частей
अभवत्abhavatстал
यत्रyatraгде
अनपायीanapāyīнеотлучный
भगवान्bhagavānвладыка
हृदिhṛdiв сердце
आस्तेāsteпребывает
हरिःhariḥХари
ईश्वरःīśvaraḥвладыка
भङ्गःbhaṅgaḥперелом
भवतिbhavatiбывает
वज्रस्यvajrasyaу перуна
तत्रtatraтам
शूलस्यśūlasyaу трезубца
काкакая
कथाkathāречь
अपापेapāpeна безгрешного
तत्रtatraтам
पापैःpāpaiḥгрешными
caи
पातिताpātitāнасланная
दैत्य-याजकैःdaitya-yājakaiḥжрецами дайтьев
तान्tānих
एवevaже
साона
जघानjaghānaсразила
आशुāśuтотчас
कृत्याkṛtyāкритья
नाशम्nāśamк погибели
जगामjagāmaпришла
caи
अनुवाद

Услышав это, разгневанные жрецы царя дайтьев сотворили критью — с ликом, пылающим венцом пламени. Придя, весьма страшная, чья поступь раскалывает землю, разъярённая, ударила она его трезубцем в грудь. Но сверкающий трезубец, достигнув сердца мальчика, разбитым пал на землю и там раскололся на сто частей. Где неотлучно пребывает в сердце владыка Хари, там ломается и перун — что уж говорить о трезубце!

А насланная грешными жрецами дайтьев на безгрешного, критья тотчас сразила их самих — и погибла.

संस्करण

292048f437aa · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 12:05:14 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से