तृतीये ऽप्य् अन्तरे ब्रह्मन्न् उत्तमो नाम यो मनुः सुशान्तिर् नाम देवेन्द्रो मैत्रेयाभूत् सुरेश्वरः ।
सुधामानस् तथा सत्याः शिवाश् चासन् प्रतर्दनाः वशवर्तिनश् च पञ्चैते गणा द्वादशकाः स्मृताः ।
वसिष्ठतनयास् तत्र सप्त सप्तर्षयो ऽभवन् अजः परशुदिव्याद्यास् तथोत्तममनोः सुताः ।
तामसस्यान्तरे देवाः सुरूपा हरयस् तथा सत्याश् च सुधियश् चैव सप्तविंशतिका गणाः ।
शिबिर् इन्द्रस् तथा चासीच् शतयज्ञोपलक्षणः सप्तर्षयश् च ये तेषां तत्र नामानि मे शृणु ।
ज्योतिर्धामा पृथुः काव्यश् चैत्रो ऽग्निर् वनकस् तथा पीवरश् चर्षयो ह्य् एते सप्त तत्रापि चान्तरे ।
नरः ख्यातिः शान्तहयो जानुजङ्घादयस् तथा पुत्रास् तु तामसस्यासन् राजानः सुमहाबलाः ।
tṛtīye 'py antare brahmann uttamo nāma yo manuḥ suśāntir nāma devendro maitreyābhūt sureśvaraḥ /
sudhāmānas tathā satyāḥ śivāś cāsan pratardanāḥ vaśavartinaś ca pañcaite gaṇā dvādaśakāḥ smṛtāḥ /
vasiṣṭhatanayās tatra sapta saptarṣayo 'bhavan ajaḥ paraśudivyādyās tathottamamanoḥ sutāḥ /
tāmasasyāntare devāḥ surūpā harayas tathā satyāś ca sudhiyaś caiva saptaviṃśatikā gaṇāḥ /
śibir indras tathā cāsīc śatayajñopalakṣaṇaḥ saptarṣayaś ca ye teṣāṃ tatra nāmāni me śṛṇu /
jyotirdhāmā pṛthuḥ kāvyaś caitro 'gnir vanakas tathā pīvaraś carṣayo hy ete sapta tatrāpi cāntare /
naraḥ khyātiḥ śāntahayo jānujaṅghādayas tathā putrās tu tāmasasyāsan rājānaḥ sumahābalāḥ /
В третьем промежутке, о брахман, Ману был по имени Уттама, а повелителем богов, о Майтрея, — Сушанти.
Судхаманы, сатьи, шивы, пратарданы и вашавартины — эти пять сонмов, по двенадцати в каждом.
Семью риши там были сыновья Васиштхи; Аджа, Парашу, Дивья и прочие — сыновья Ману Уттамы.
В промежутке Тамасы боги — сурупы, хари, сатьи и судхи, сонмы по двадцати семи.
Индрой был Шиби, отмеченный сотнею жертв; слушай и имена семи риши:
Джьотирдхаман, Притху, Кавья, Чайтра, Агни, Ванака и Пивара — эти семеро риши в том промежутке.
Нара, Кхьяти, Шантахая, Джануджангха и прочие — сыновья Тамасы, цари весьма многосильные.
78f99a00f293 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 3:03:08 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Перечень идёт ровно, и в нём стоит заметить, чем промежутки отличаются друг от друга, а не только чем схожи.
Сонмы богов везде разные: в третьем промежутке — пять сонмов по двенадцати, в четвёртом — сонмы по двадцати семи. Не только имена, но и само устройство небесного чина меняется от века к веку.
Про Индру Шиби сказано: отмеченный сотнею жертв. Так объяснено, чем это место занимают: не рождением, а сотнею завершённых жертвоприношений. Индрой становятся по счёту сделанного.
И семью риши в третьем промежутке были сыновья Васиштхи. То есть звёзды Большой Медведицы — те самые семь — тогда занимали другие, из другого рода. Место на небе тоже передаётся.
Оттого весь этот сухой список читается как список должностей за много веков. Так читают старые ведомости: имена ничего не говорят, а порядок говорит всё.