विष्णुपुराण
The Sacraments and Marriage3.10.12-15
551 / 1027
विष्णुपुराण · 3.10.12-15
देवनागरी

ततो ऽनन्तरसंस्कारसंस्कृतो गुरुवेश्मनि यथोक्तं विधिम् आश्रित्य कुर्याद् विद्यापरिग्रहम् ।
गृहीतविद्यो गुरवे दत्त्वा च गुरुदक्षिणाम् गार्हस्थ्यम् इच्छन् भूपाल कुर्याद् दारपरिग्रहम् ।
ब्रह्मचर्येण वा कालं कुर्यात् संकल्पपूर्वकम् गुरोः शुश्रूषणं कुर्यात् तत्पुत्रादेर् अथापि वा ।
वैखानसो वापि भवेत् परिव्राड् अथवेच्छया पूर्वसंकल्पितं यादृक् तादृक् कुर्यान् महीपते ।

लिप्यंतरण (IAST)

tato 'nantarasaṃskārasaṃskṛto guruveśmani yathoktaṃ vidhim āśritya kuryād vidyāparigraham /
gṛhītavidyo gurave dattvā ca gurudakṣiṇām gārhasthyam icchan bhūpāla kuryād dāraparigraham /
brahmacaryeṇa vā kālaṃ kuryāt saṃkalpapūrvakam guroḥ śuśrūṣaṇaṃ kuryāt tatputrāder athāpi vā /
vaikhānaso vāpi bhavet parivrāḍ athavecchayā pūrvasaṃkalpitaṃ yādṛk tādṛk kuryān mahīpate /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततःtataḥзатем
अनन्तर-संस्कार-संस्कृतःanantara-saṃskāra-saṃskṛtaḥосвящённый последующими обрядами
गुरु-वेश्मनिguru-veśmaniв доме наставника
यथा-उक्तम्yathā-uktamкак сказано
विधिम्vidhimустава
आश्रित्यāśrityaдержась
कुर्यात्kuryātпусть совершает
विद्या-परिग्रहम्vidyā-parigrahamприобретение знания
गृहीत-विद्यःgṛhīta-vidyaḥусвоивший знание
गुरवेguraveнаставнику
दत्त्वाdattvāдав
caи
गुरु-दक्षिणाम्guru-dakṣiṇāmплату наставнику
गार्हस्थ्यम्gārhasthyamдомохозяйства
इच्छन्icchanжелающий
भू-पालbhū-pālaо хранитель земли
कुर्यात्kuryātпусть совершает
दार-परिग्रहम्dāra-parigrahamвзятие жены
ब्रह्मचर्येणbrahmacaryeṇaв брахмачарье
वाили
कालम्kālamвремя
कुर्यात्kuryātпусть проводит
संकल्प-पूर्वकम्saṃkalpa-pūrvakamпо прежней решимости
गुरोःguroḥнаставнику
शुश्रूषणम्śuśrūṣaṇamуслужение
कुर्यात्kuryātпусть совершает
तत्-पुत्र-आदेःtat-putra-ādeḥего сыну и прочим
अथathaили
अपिapiже
वाили
वैखानसःvaikhānasaḥлесным жителем
वाили
अपिapiже
भवेत्bhavetпусть станет
परिव्राट्parivrāṭстранником
अथवाathavāили
इच्छयाicchayāпо желанию
पूर्व-संकल्पितम्pūrva-saṃkalpitamрешённое прежде
यादृक्yādṛkкаково
तादृक्tādṛkтаково
कुर्यात्kuryātпусть делает
मही-पतेmahī-pateо владыка земли
अनुवाद

Затем, освящённый последующими обрядами, пусть в доме наставника, держась сказанного устава, приобретает знание.

Усвоив знание и дав наставнику плату, желающий домохозяйства пусть берёт жену, о хранитель земли.

Или же пусть проводит время в брахмачарье, по прежней решимости, совершая услужение наставнику, а после — его сыну и прочим.

Или пусть по желанию станет лесным жителем или странником: как решено прежде, так пусть и делает, о владыка земли.

संस्करण

a30d039bc369 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 4:10:56 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से