व्याख्याता भवता सर्गवंशमन्वन्तरस्थितिः वंशानुचरितं चैव विस्तरेण महामुने ।
श्रोतुम् इच्छाम्य् अहं त्वत्तो यथावद् उपसंहृतिम् महाप्रलयसंज्ञां च कल्पान्ते च महामुने ।
मैत्रेय श्रूयतां मत्तो यथावद् उपसंहृतिः कल्पान्ते प्राकृते चैव प्रलये जायते यथा ।
अहोरात्रं पितॄणां तु मासो ऽब्दस् त्रिदिवौकसाम् चतुर्युगसहस्रे तु ब्रह्मणो द्वे द्विजोत्तम ।
कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश् चैव चतुर्युगम् दिव्यैर् वर्षसहस्रैस् तु तद् द्वादशभिर् उच्यते ।
चतुर्युगाण्य् अशेषाणि सदृशानि स्वरूपतः आद्यं कृतयुगं मुक्त्वा मैत्रेयान्त्यं तथा कलिम् ।
आद्ये कृतयुगे सर्गो ब्रह्मणा क्रियते यतः क्रियते चोपसंहारस् तथान्ते च कलौ युगे ।
कलेः स्वरूपं भगवन् विस्तराद् वक्तुम् अर्हसि धर्मश् चतुष्पाद् भगवन् यस्मिन् विप्लवम् ऋच्छति ।
कलेः स्वरूपं मैत्रेय यद् भवान् प्रष्टुम् इच्छति तन् निबोध समासेन वर्तते यन् महामुने ।
vyākhyātā bhavatā sargavaṃśamanvantarasthitiḥ vaṃśānucaritaṃ caiva vistareṇa mahāmune /
śrotum icchāmy ahaṃ tvatto yathāvad upasaṃhṛtim mahāpralayasaṃjñāṃ ca kalpānte ca mahāmune /
maitreya śrūyatāṃ matto yathāvad upasaṃhṛtiḥ kalpānte prākṛte caiva pralaye jāyate yathā /
ahorātraṃ pitṝṇāṃ tu māso 'bdas tridivaukasām caturyugasahasre tu brahmaṇo dve dvijottama /
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliś caiva caturyugam divyair varṣasahasrais tu tad dvādaśabhir ucyate /
caturyugāṇy aśeṣāṇi sadṛśāni svarūpataḥ ādyaṃ kṛtayugaṃ muktvā maitreyāntyaṃ tathā kalim /
ādye kṛtayuge sargo brahmaṇā kriyate yataḥ kriyate copasaṃhāras tathānte ca kalau yuge /
kaleḥ svarūpaṃ bhagavan vistarād vaktum arhasi dharmaś catuṣpād bhagavan yasmin viplavam ṛcchati /
kaleḥ svarūpaṃ maitreya yad bhavān praṣṭum icchati tan nibodha samāsena vartate yan mahāmune /
«Изложены тобою подробно творение, роды, манвантары и стояние, а также деяния родов, о великий отшельник.
Желаю я слышать от тебя, как должно, о свёртывании, именуемом великим растворением, и о том, что в конце кальпы, о великий отшельник.»
«Да будет услышано от меня, о Майтрея, как должно, свёртывание — как оно бывает в конце кальпы и в изначальном растворении.
Сутки предков — месяц, а год — у обитателей неба; а в тысяче четвериц юг — двое суток Брахмы, о лучший из дваждырождённых.
Крита, Трета, Двапара и Кали — вот четверица юг; двенадцатью тысячами божественных лет она называется.
Все четверицы юг сходны по существу, кроме первой Крита-юги, о Майтрея, и последней Кали.
Ибо в первой Крита-юге творение творится Брахмою, а в конце, в Кали-юге, творится свёртывание.»
«Существо Кали, о владыка, надлежит тебе сказать подробно — в котором четвероногая дхарма приходит к крушению, о владыка.»
«Существо Кали, о Майтрея, которое ты желаешь спросить, — тому внемли вкратце: что в нём происходит, о великий отшельник.»
8512d0d0e992 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 10:00:26 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Спрашивают не о том, что было, а о том, чем кончится.
Вся пурана рассказала творение, роды, манвантары — а теперь Майтрея просит о свёртывании. Книга доходит до своего последнего вопроса.
И сразу дана мера времени: тысяча четвериц юг — двое суток Брахмы. Всё, о чём говорилось прежде, умещается в его день и ночь.
Потом сказано важное: все четверицы сходны, кроме первой и последней. Середина повторяется, а начало и конец всегда особые: в первой творят, в последней сворачивают.
А о Кали спрошено точно: век, в котором четвероногая дхарма приходит к крушению. Дальше пойдёт опись этого крушения — и опись будет узнаваемая.