Гаруда-пурана
Причины ветряных недугов1.166.23-33
643 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 1.166.23-33
Деванагари

पार्श्वयोर्वेदनां बाह्यां हनुपृष्ठसिरोग्रहम् । देहस्य बहिरायामं पृष्ठतो हृदये शिरः
उरश्चोत्क्षिप्यते तत्र स्कन्धो वा नाम्यते तदा । दन्तेष्वास्ये च वैवर्ण्यं ह्यस्वेदस्तत्र गात्रतः
बाह्यायामं हनुस्तम्भं ब्रवते वातरोगिणम् । विण्मूत्रमसृजं प्राप्य ससमीरसमीरणाः?
आयच्छन्ति तनोर्देषाः सर्वमापादमस्तकम् । तिष्ठतः पाण्डुमात्रस्य व्रणायामः सुवर्धितः
गात्रवेगे भवेत्स्वास्थ्यं सर्वेष्वाक्षेपणेन तत् । जिह्वाविलेखनादुष्णभक्षणादतिमानतः
कुपितो हनुमूलस्थः स्तम्भयित्वानिलो हनुम् । करोति विवृतास्यत्वमथवा संवृतास्यताम्
हनस्तम्भः स तेन स्यात्कृच्छ्राच्चर्वणभाषणम् । वाग्वादिनी शिरास्तम्भो जिह्वां स्तम्भयते ऽनिलः
जिह्वास्तम्भः स तेनान्नपानवाक्येष्वनीशता । शिरसा भारहरणादतिहास्यप्रभाषणात्
विषमादुपधानाच्च कठिनानां च चर्वणात् । वायुर्विवर्धते तैश्च वातूलैरूर्ध्वमास्थितः
वक्रीकरोति वक्त्रं च ह्युच्चैर्हसितमीक्षितम् । ततो ऽस्य कुरुते मृद्वीं वाक्शक्तिं स्तब्धनेत्रताम्
दन्तचालं स्वरभ्रंशः श्रुतिहानीक्षितग्रहौ । गन्धाज्ञानं स्मृतिध्वंसस्त्रासः श्वासश्च जायते

Транслитерация (IAST)

pārśvayorvedanāṃ bāhyāṃ hanupṛṣṭhasirograham / dehasya bahirāyāmaṃ pṛṣṭhato hṛdaye śiraḥ
uraścotkṣipyate tatra skandho vā nāmyate tadā / danteṣvāsye ca vaivarṇyaṃ hyasvedastatra gātrataḥ
bāhyāyāmaṃ hanustambhaṃ bravate vātarogiṇam / viṇmūtramasṛjaṃ prāpya sasamīrasamīraṇāḥ?
āyacchanti tanordeṣāḥ sarvamāpādamastakam / tiṣṭhataḥ pāṇḍumātrasya vraṇāyāmaḥ suvardhitaḥ
gātravege bhavetsvāsthyaṃ sarveṣvākṣepaṇena tat / jihvāvilekhanāduṣṇabhakṣaṇādatimānataḥ
kupito hanumūlasthaḥ stambhayitvānilo hanum / karoti vivṛtāsyatvamathavā saṃvṛtāsyatām
hanastambhaḥ sa tena syātkṛcchrāccarvaṇabhāṣaṇam / vāgvādinī śirāstambho jihvāṃ stambhayate 'nilaḥ
jihvāstambhaḥ sa tenānnapānavākyeṣvanīśatā / śirasā bhāraharaṇādatihāsyaprabhāṣaṇāt
viṣamādupadhānācca kaṭhinānāṃ ca carvaṇāt / vāyurvivardhate taiśca vātūlairūrdhvamāsthitaḥ
vakrīkaroti vaktraṃ ca hyuccairhasitamīkṣitam / tato 'sya kurute mṛdvīṃ vākśaktiṃ stabdhanetratām
dantacālaṃ svarabhraṃśaḥ śrutihānīkṣitagrahau / gandhājñānaṃ smṛtidhvaṃsastrāsaḥ śvāsaśca jāyate

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पार्श्वयोर्pārśvayorв боках
वेदनांvedanāṃболь
बाह्यांbāhyāṃвнешнюю
हनुhanuчелюсти
पृष्ठpṛṣṭhaспины
सिरोग्रहम्sirograhamсведение жил
देहस्यdehasyaтела
बहिरायामंbahirāyāmaṃнаружное вытягивание
पृष्ठतोpṛṣṭhatoсо спины
हृदयेhṛdayeв сердце
शिरःśiraḥголова
उरश्uraśгрудь
चोत्क्षिप्यतेcotkṣipyateвздымается
स्कन्धोskandhoплечо
नाम्यतेnāmyateсгибается
दन्तेष्व्danteṣvв зубах
आस्येāsyeво рту
वैवर्ण्यंvaivarṇyaṃобесцвечение
ह्य्hyведь
अस्वेदस्asvedasотсутствие пота
गात्रतःgātrataḥпо телу
बाह्यायामंbāhyāyāmaṃ«наружное вытягивание»
हनुस्तम्भंhanustambhaṃсведение челюсти
ब्रवतेbravateназывают
वातरोगिणम्vātarogiṇamстрадающего ветряным недугом
विण्मूत्रम्viṇmūtramкал и мочу
असृजंasṛjaṃкровь
प्राप्यprāpyaдостигнув
ससमीरsasamīraс ветром
समीरणाःsamīraṇāḥветры
आयच्छन्तिāyacchantiвытягивают
तनोर्tanorтела
देषाःdeṣāḥчасти
सर्वम्sarvamвсё
आपादमस्तकम्āpādamastakamот стоп до головы
तिष्ठतःtiṣṭhataḥу стоящего
पाण्डुमात्रस्यpāṇḍumātrasyaлишь бледного
व्रणायामःvraṇāyāmaḥвытяжение язвы
सुवर्धितःsuvardhitaḥвесьма возросшее
गात्रवेगेgātravegeпри напоре тела
भवेत्bhavetбывает
स्वास्थ्यंsvāsthyaṃздоровье
सर्वेष्व्sarveṣvво всех
आक्षेपणेनākṣepaṇenaсудорогою
जिह्वाjihvāязыка
विलेखनाद्vilekhanādот расцарапывания
उष्णuṣṇaгорячего
भक्षणाद्bhakṣaṇādот вкушения
अतिमानतःatimānataḥот чрезмерности
कुपितोkupitoвозмущённый
हनुमूलस्थःhanumūlasthaḥв корне челюсти пребывающий
स्तम्भयित्वाstambhayitvāсведя
निलोniloветер
हनुम्hanumчелюсть
करोतिkarotiтворит
विवृतास्यत्वम्vivṛtāsyatvamраскрытость рта
अथवाathavāили же
संवृतास्यताम्saṃvṛtāsyatāmсомкнутость рта
हनस्तम्भःhanastambhaḥ«сведение челюсти»
तेनtenaтем
स्यात्syātбывает
कृच्छ्राच्kṛcchrācс трудом
चर्वणcarvaṇaжевание
भाषणम्bhāṣaṇamречь
वाग्वादिनीvāgvādinīречь ведущую
शिरास्तम्भोśirāstambhoсведение жилы
जिह्वांjihvāṃязык
स्तम्भयतेstambhayateсводит
निलःnilaḥветер
जिह्वास्तम्भःjihvāstambhaḥ«сведение языка»
तेनान्नtenānnaтем пищи
पानpānaпитья
वाक्येष्व्vākyeṣvв речах
अनीशताanīśatāбессилие
शिरसाśirasāголовою
भारहरणाद्bhāraharaṇādот ношения тяжести
अतिहास्यatihāsyaот чрезмерного смеха
प्रभाषणात्prabhāṣaṇātот говорения
विषमाद्viṣamādот неровного
उपधानाच्upadhānācот изголовья
कठिनानांkaṭhinānāṃтвёрдого
चर्वणात्carvaṇātот жевания
वायुर्vāyurветер
विवर्धतेvivardhateвозрастает
तैश्taiśтеми
वातूलैर्vātūlairветреными
ऊर्ध्वम्ūrdhvamвверху
आस्थितःāsthitaḥутвердившийся
वक्रीकरोतिvakrīkarotiискривляет
वक्त्रंvaktraṃлицо
उच्चैर्uccairгромкий
हसितम्hasitamсмех
ईक्षितम्īkṣitamвзгляд
ततोtatoоттого
स्यsyaу него
कुरुतेkuruteделает
मृद्वींmṛdvīṃслабой
वाक्शक्तिंvākśaktiṃсилу речи
स्तब्धनेत्रताम्stabdhanetratāmнеподвижность глаз
दन्तचालंdantacālaṃшатание зубов
स्वरभ्रंशःsvarabhraṃśaḥутрата голоса
श्रुतिहानिśrutihāniутрата слуха
ईक्षितग्रहौīkṣitagrahauи остановка взгляда
गन्धाज्ञानंgandhājñānaṃнезнание запаха
स्मृतिध्वंसस्smṛtidhvaṃsasгибель памяти
त्रासःtrāsaḥстрах
श्वासश्śvāsaśодышка
जायतेjāyateрождается
Литературный перевод

Внешнюю боль в боках, сведение жил челюсти и спины, наружное вытягивание тела, со спины к сердцу и голове; грудь вздымается, плечо сгибается, в зубах и во рту обесцвечение, и нет пота по телу — то называют «наружным вытягиванием» и сведением челюсти у страдающего ветряным недугом. Достигнув кала, мочи и крови, ветры вместе с ветром вытягивают все части тела от стоп до головы; у стоящего, лишь бледного, вытяжение язвы бывает весьма возросшим. При напоре тела бывает здоровье, а во всех — судорогою. От расцарапывания языка, от вкушения горячего, от чрезмерности возмущённый ветер, пребывающий в корне челюсти, сведя челюсть, творит раскрытость рта или же сомкнутость: то и есть «сведение челюсти», и оттого жевание и речь даются с трудом. Сведение жилы, ведущей речь, сводит язык — то «сведение языка», и оттого бессилие в пище, питье и речах. От ношения тяжести на голове, от чрезмерного смеха и говорения, от неровного изголовья и от жевания твёрдого ветер возрастает и, утвердившись вверху от этих ветреных причин, искривляет лицо, громкий смех и взгляд; оттого он делает слабой силу речи, а глаза неподвижными, и рождаются шатание зубов, утрата голоса, утрата слуха, остановка взгляда, незнание запаха, гибель памяти, страх и одышка.

Версия

3d52bbdaac11 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 17:05:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами