Гаруда-пурана
Описание лечения свищей и прочих недугов1.171.61-71
676 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 1.171.61-71
Деванагари

भृङ्गराजरसैर्घृष्टं घुटिकाञ्जनमिष्यते । आन्ध्यं सतिमिरं काचं हन्त्यन्यान्नेत्ररोगकान्
त्रिकटु त्रिफला नक्त सैन्धवं च मनः शिला । रुचकं शङ्खनाभिश्च जातीपुष्पाणि निम्बकम्
रसाञ्जनं भृङ्गराजं घृतं मधु पयस्तथा । एतत्पिष्ट्वा च वटिका सर्वनेत्ररुगर्दिनी
दग्धमेरण्डकं मूलं लेपात्काकिकपेषितम् । शिरो ऽर्तिं नाशयत्याशु पुष्पं वा मुचुकुन्दक (ज) म्
शतमूल्यैरण्डमूलचक्राव्याघ्रीपलैः शृतम् । तैलं नस्यमरुश्लेष्मतिमिरोर्ध्वर् (द्ध) गदापहम्
नाचनं (लनणं) सगुडं विश्वं पिप्पली वा ससैन्धवा । भुजस्तम्भादिरोगेषु सर्वेषूर्ध्वगदेषु च
सूर्यावर्ते विधातव्यं नस्यकर्मादिभेषजम् । दशमूलीकषायं तु सर्पिः सैन्धवसंयुतम् । नस्यमङ्गविभेदघ्नं सूर्यावर्तशिरो ऽर्तिनुत्
दध्ना सौवर्चलाजाजीमधूकं नीलमुत्पलम् । पिबेत्क्षौद्रयुतं नारी वातासृग्दरपीडिता
वासकस्वरसं पैत्ते गुडूच्या रसमेव वा । जलेनामलकीबीजं कल्कं वाससितामधु
आमलक्या मधुरसं मूलं कार्पासमेव वा । पाण्डुप्रदरशान्त्यर्थं पिबेत्तण्डुलवारिणा
तण्डुलीयकमूलं तु सक्षौद्रे सरसाञ्जनम् । तण्डुलोदकसंपीतं सर्वांश्चासृक्दराञ्जयेत् । कुशमूलं तण्डुलाद्भिः पीतं चासृक्दरं जयेत्

Транслитерация (IAST)

bhṛṅgarājarasairghṛṣṭaṃ ghuṭikāñjanamiṣyate / āndhyaṃ satimiraṃ kācaṃ hantyanyānnetrarogakān
trikaṭu triphalā nakta saindhavaṃ ca manaḥ śilā / rucakaṃ śaṅkhanābhiśca jātīpuṣpāṇi nimbakam
rasāñjanaṃ bhṛṅgarājaṃ ghṛtaṃ madhu payastathā / etatpiṣṭvā ca vaṭikā sarvanetrarugardinī
dagdhameraṇḍakaṃ mūlaṃ lepātkākikapeṣitam / śiro 'rtiṃ nāśayatyāśu puṣpaṃ vā mucukundaka (ja) m
śatamūlyairaṇḍamūlacakrāvyāghrīpalaiḥ śṛtam / tailaṃ nasyamaruśleṣmatimirordhvar (ddha) gadāpaham
nācanaṃ (lanaṇaṃ) saguḍaṃ viśvaṃ pippalī vā sasaindhavā / bhujastambhādirogeṣu sarveṣūrdhvagadeṣu ca
sūryāvarte vidhātavyaṃ nasyakarmādibheṣajam / daśamūlīkaṣāyaṃ tu sarpiḥ saindhavasaṃyutam / nasyamaṅgavibhedaghnaṃ sūryāvartaśiro 'rtinut
dadhnā sauvarcalājājīmadhūkaṃ nīlamutpalam / pibetkṣaudrayutaṃ nārī vātāsṛgdarapīḍitā
vāsakasvarasaṃ paitte guḍūcyā rasameva vā / jalenāmalakībījaṃ kalkaṃ vāsasitāmadhu
āmalakyā madhurasaṃ mūlaṃ kārpāsameva vā / pāṇḍupradaraśāntyarthaṃ pibettaṇḍulavāriṇā
taṇḍulīyakamūlaṃ tu sakṣaudre sarasāñjanam / taṇḍulodakasaṃpītaṃ sarvāṃścāsṛkdarāñjayet / kuśamūlaṃ taṇḍulādbhiḥ pītaṃ cāsṛkdaraṃ jayet

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भृङ्गराजरसैर्bhṛṅgarājarasairсоками бхрингараджи
घृष्टंghṛṣṭaṃрастёртая
घुटिकाञ्जनम्ghuṭikāñjanamпилюля-мазь
इष्यतेiṣyateпризнаётся
आन्ध्यंāndhyaṃслепоту
सतिमिरंsatimiraṃс потемнением
काचंkācaṃкатаракту
हन्त्य्hantyгубит
अन्यान्anyānиные
नेत्ररोगकान्netrarogakānглазные недуги
त्रिकटुtrikaṭuтри острых
त्रिफलाtriphalāтрипхала
नक्तnaktaнакта
सैन्धवंsaindhavaṃкаменная соль
शिलाśilāреальгар
रुचकंrucakaṃручака
शङ्खनाभिश्śaṅkhanābhiśшанкханабхи
जातीपुष्पाणिjātīpuṣpāṇiцветы жасмина
निम्बकम्nimbakamним
रसाञ्जनंrasāñjanaṃрасанджана
भृङ्गराजंbhṛṅgarājaṃбхрингараджа
घृतंghṛtaṃтоплёное масло
मधुmadhuмёд
पयस्payasмолоко
एतत्etatэто
पिष्ट्वाpiṣṭvāрастерев
वटिकाvaṭikāпилюля
सर्वनेत्ररुगर्दिनीsarvanetrarugardinīвсякую глазную боль сокрушающая
दग्धम्dagdhamсожжённый
एरण्डकंeraṇḍakaṃклещевины
मूलंmūlaṃкорень
लेपात्lepātот обмазывания
काकिकkākikaс какикой
पेषितम्peṣitamрастёртый
शिरोśiroголовы
र्तिंrtiṃболь
नाशयत्य्nāśayatyгубит
आशुāśuбыстро
पुष्पंpuṣpaṃцветок
मुचुकुन्दकmucukundakaмучукунды
शतमूल्यैśatamūlyaiс шатамули
रण्डमूलraṇḍamūlaкорень клещевины
चक्राcakrāчакра
व्याघ्रीvyāghrīвьягхри
पलैःpalaiḥс палами
शृतम्śṛtamсваренное
तैलंtailaṃмасло
नस्यम्nasyamвливание в нос
अरुaruболь
श्लेष्मśleṣmaслизь
तिमिरtimiraпотемнение
गदापहम्gadāpahamнедуги уносящее
नाचनंnācanaṃначана
सगुडंsaguḍaṃс патокой
विश्वंviśvaṃсухой имбирь
पिप्पलीpippalīпиппали
ससैन्धवाsasaindhavāс каменной солью
भुजस्तम्भादिbhujastambhādiсведение руки и прочее
रोगेषुrogeṣuпри недугах
सर्वेषूsarveṣūпри всех
र्ध्वगदेषुrdhvagadeṣuпри верхних недугах
सूर्यावर्तेsūryāvarteпри сурьяварте
विधातव्यंvidhātavyaṃда применится
नस्यकर्मादिnasyakarmādiвливание в нос и прочее
भेषजम्bheṣajamснадобье
दशमूलीdaśamūlīдесятикорния
कषायंkaṣāyaṃотвар
सर्पिःsarpiḥтоплёное масло
सैन्धवसंयुतम्saindhavasaṃyutamс каменной солью
अङ्गविभेदघ्नंaṅgavibhedaghnaṃломоту в теле губящее
सूर्यावर्तsūryāvartaсурьяварту
र्तिनुत्rtinutболь гонящее
दध्नाdadhnāс простоквашей
सौवर्चलाsauvarcalāсоварчала
जाजीjājīзира
मधूकंmadhūkaṃмадхука
नीलम्nīlamсиняя
उत्पलम्utpalamутпала
पिबेत्pibetда пьёт
क्षौद्रयुतंkṣaudrayutaṃс мёдом
नारीnārīженщина
वातासृग्दरपीडिताvātāsṛgdarapīḍitāмучимая кровотечением от ветра
वासकस्वरसंvāsakasvarasaṃсок васаки
पैत्तेpaitteпри жёлчном
गुडूच्याguḍūcyāгудучи
रसम्rasamсок
जलेनाjalenāс водою
मलकीबीजंmalakībījaṃсемя амалаки
कल्कंkalkaṃкашицу
वासvāsaвасака
सिताsitāсахар
आमलक्याāmalakyāамалаки
मधुरसंmadhurasaṃсладкий сок
कार्पासम्kārpāsamхлопчатника
पाण्डुpāṇḍuбледную немочь
प्रदरpradaraкровотечение
शान्त्यर्थंśāntyarthaṃради утишения
तण्डुलवारिणाtaṇḍulavāriṇāс рисовой водою
तण्डुलीयकमूलंtaṇḍulīyakamūlaṃкорень тандулияки
सक्षौद्रेsakṣaudreс мёдом
सरसाञ्जनम्sarasāñjanamс расанджаной
तण्डुलोदकtaṇḍulodakaрисовой водою
संपीतंsaṃpītaṃвыпитый
सर्वांश्sarvāṃśвсе
चासृक्दराञ्cāsṛkdarāñкровотечения
जयेत्jayetпобеждает
कुशमूलंkuśamūlaṃкорень куши
तण्डुलाद्भिःtaṇḍulādbhiḥс рисовой водою
पीतंpītaṃвыпитый
Литературный перевод

…растёртая соками бхрингараджи, признаётся пилюлей-мазью: она губит слепоту с потемнением, катаракту и иные глазные недуги. Три острых, трипхала, накта, каменная соль, реальгар, ручака, шанкханабхи, цветы жасмина, ним, расанджана, бхрингараджа, топлёное масло, мёд и молоко — растерев это, делают пилюлю, сокрушающую всякую глазную боль. Сожжённый корень клещевины, растёртый с какикой, от обмазывания быстро губит головную боль; так же и цветок мучукунды. Масло, сваренное с шатамули, корнем клещевины, чакрой и вьягхри по палам, как вливание в нос уносит боль, слизь, потемнение и верхние недуги. Начана с патокой, сухой имбирь или пиппали с каменной солью — при сведении руки и прочих недугах и при всех верхних недугах. При сурьяварте да применится вливание в нос и прочие снадобья: отвар десятикорния с топлёным маслом и каменной солью как вливание в нос губит ломоту в теле и гонит боль головы при сурьяварте. Соварчалу, зиру, мадхуку и синюю утпалу с простоквашей и мёдом да пьёт женщина, мучимая кровотечением от ветра. При жёлчном — сок васаки или сок гудучи; семя амалаки с водою, кашицу васаки с сахаром и мёдом; сладкий сок амалаки или корень хлопчатника ради утишения бледной немочи и кровотечения да пьёт она с рисовою водою. Корень тандулияки с мёдом и расанджаной, выпитый с рисовою водою, побеждает все кровотечения; и корень куши, выпитый с рисовою водою, побеждает кровотечение.

Колофон главы

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe nāḍīvraṇādicikitsāvarṇanaṃ nāmaikasaptatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

Версия

40571b2176dc · опубликовано 2 сент. 2026 г., 17:54:33 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами