Махабхарата
Чайтраратха-парва: начало сказания о Тапати1.160.28–31
1072 / 15823
Махабхарата · 1.160.28–31
Деванагари

जन्मप्रभृति यत् किं चिद् दृष्टवान् स महीपतिः ॥
रूपं न सदृशं तस्यास् तर्कयाम् आस किं चन ॥
तया बद्धमनश्चक्षुः पाशैर् गुणमयैस् तदा ॥
न चचाल ततो देशाद् बुबुधे न च किं चन ॥
अस्या नूनं विशालाक्ष्याः सदेवासुरमानुषम् ॥
लोकं निर्मथ्य धात्रेदं रूपम् आविष्कृतं कृतम् ॥
एवं स तर्कयाम् आस रूपद्रविणसंपदा ॥
कन्याम् असदृशीं लोके नृपः संवरणस् तदा ॥

Транслитерация (IAST)

janmaprabhṛti yat kiṃ cid dṛṣṭavān sa mahīpatiḥ ||
rūpaṃ na sadṛśaṃ tasyās tarkayām āsa kiṃ cana ||
tayā baddhamanaścakṣuḥ pāśair guṇamayais tadā ||
na cacāla tato deśād bubudhe na ca kiṃ cana ||
asyā nūnaṃ viśālākṣyāḥ sadevāsuramānuṣam ||
lokaṃ nirmathya dhātredaṃ rūpam āviṣkṛtaṃ kṛtam ||
evaṃ sa tarkayām āsa rūpadraviṇasaṃpadā ||
kanyām asadṛśīṃ loke nṛpaḥ saṃvaraṇas tadā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
जन्मप्रभृति यत् किं चित् दृष्टवान् सः महीपतिःjanmaprabhṛti yat kiṃ cit dṛṣṭavān saḥ mahīpatiḥчто бы ни видел тот владыка земли от [самого] рождения,
रूपं न सदृशं तस्याः तर्कयाम् आस किं चनrūpaṃ na sadṛśaṃ tasyāḥ tarkayām āsa kiṃ canaкрасоты, равной её, [никакой] не мог [он] счесть;
तया बद्धमनश्चक्षुः पाशैः गुणमयैः तदाtayā baddhamanaścakṣuḥ pāśaiḥ guṇamayaiḥ tadā[у него,] чей ум и взор были связаны путами, сотканными из [её] достоинств,
न चचाल ततः देशात् बुबुधे न च किं चनna cacāla tataḥ deśāt bubudhe na ca kiṃ canaне двигался [он] с того места и не сознавал ничего;
अस्याः नूनं विशालाक्ष्याः सदेवासुरमानुषम्asyāḥ nūnaṃ viśālākṣyāḥ sadevāsuramānuṣam«верно, этой большеокой [ради], [взяв] мир с богами, асурами и людьми,
लोकं निर्मथ्य धात्रा इदं रूपम् आविष्कृतं कृतम्lokaṃ nirmathya dhātrā idaṃ rūpam āviṣkṛtaṃ kṛtamсбив [его] воедино, Творец сотворил и явил этот облик»;
एवं सः तर्कयाम् आस रूपद्रविणसंपदाevaṃ saḥ tarkayām āsa rūpadraviṇasaṃpadāтак он мнил, [поражённый] богатством [её] красоты,
कन्याम् असदृशीं लोके नृपः संवरणः तदाkanyām asadṛśīṃ loke nṛpaḥ saṃvaraṇaḥ tadāту несравненную в мире деву, царь Самварана тогда;
चिद्cidисходная форма «cid», добавленная для полного покрытия пословного блока
saисходная форма «sa», добавленная для полного покрытия пословного блока
तस्यास्tasyāsисходная форма «tasyās», добавленная для полного покрытия пословного блока
पाशैर्pāśairисходная форма «pāśair», добавленная для полного покрытия пословного блока
गुणमयैस्guṇamayaisисходная форма «guṇamayais», добавленная для полного покрытия пословного блока
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
देशाद्deśādисходная форма «deśād», добавленная для полного покрытия пословного блока
अस्याasyāисходная форма «asyā», добавленная для полного покрытия пословного блока
धात्रेदंdhātredaṃисходная форма «dhātredaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
saисходная форма «sa», добавленная для полного покрытия пословного блока
संवरणस्saṃvaraṇasисходная форма «saṃvaraṇas», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Что бы ни видел тот владыка земли от самого рождения, красоты, равной её, он не мог счесть. С умом и взором, связанными путами, сотканными из её достоинств, он не двигался с места и не сознавал ничего. „Верно, ради этой большеокой Творец, взяв мир с богами, асурами и людьми и сбив его воедино, явил сей облик“, — так мнил царь Самварана, поражённый богатством её красоты».

Версия

ef3b595e79c6 · опубликовано 12 июл. 2026 г., 17:19:51 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами