Махабхарата
Дьюта-парва: продолжение увещания Видуры2.56.1–3
2615 / 15823
Махабхарата · 2.56.1–3
Деванагари

विदुर उवाच
द्यूतं मूलं कलहस्यानुपाति; मिथोभेदाय महते वा रणाय ॥
यद् आस्थितो ऽयं धृतराष्ट्रस्य पुत्रो; दुर्योधनः सृजते वैरम् उग्रम् ॥
प्रातिपीयाः शांतनवा भैमसेनाः सबाह्लिकाः ॥
दुर्योधनापराधेन कृच्छ्रं प्राप्स्यन्ति सर्वशः ॥
दुर्योधनो मदेनैव क्षेमं राष्ट्राद् अपोहति ॥
विषाणं गौर् इव मदात् स्वयम् आरुजते बलात् ॥

Транслитерация (IAST)

vidura uvāca
dyūtaṃ mūlaṃ kalahasyānupāti; mithobhedāya mahate vā raṇāya ||
yad āsthito 'yaṃ dhṛtarāṣṭrasya putro; duryodhanaḥ sṛjate vairam ugram ||
prātipīyāḥ śāṃtanavā bhaimasenāḥ sabāhlikāḥ ||
duryodhanāparādhena kṛcchraṃ prāpsyanti sarvaśaḥ ||
duryodhano madenaiva kṣemaṃ rāṣṭrād apohati ||
viṣāṇaṃ gaur iva madāt svayam ārujate balāt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
द्यूतं मूलं कलहस्य अनुपातिdyūtaṃ mūlaṃ kalahasya anupāti«игра — корень распри, влекущий
मिथो-भेदाय महते वा रणायmitho-bhedāya mahate vā raṇāyaк великому взаимному расколу или к битве;
यद् आस्थितो ऽयं धृतराष्ट्रस्य पुत्रोyad āsthito 'yaṃ dhṛtarāṣṭrasya putroутвердившись на ней, этот сын Дхритараштры,
दुर्योधनः सृजते वैरम् उग्रम्duryodhanaḥ sṛjate vairam ugramДурьодхана, рождает лютую вражду;
प्रातिपीयाः शांतनवा भैमसेनाःprātipīyāḥ śāṃtanavā bhaimasenāḥПратипии, потомки Шантану, бхаимасены,
स-बाह्लिकाःsa-bāhlikāḥс бахликами,
दुर्योधन-अपराधेन कृच्छ्रंduryodhana-aparādhena kṛcchraṃиз-за провинности Дурьодханы к беде
प्राप्स्यन्ति सर्वशःprāpsyanti sarvaśaḥпридут всячески;
दुर्योधनो मदेन एवduryodhano madena evaДурьодхана [своим] безумием
क्षेमं राष्ट्राद् अपोहतिkṣemaṃ rāṣṭrād apohatiблагополучие у царства отнимает,
विषाणं गौर् इव मदात्viṣāṇaṃ gaur iva madātкак бык от ярости рог
स्वयम् आरुजते बलात्svayam ārujate balātсам ломает силою».
विदुरviduraисходная форма «vidura», добавленная для полного покрытия пословного блока
कलहस्यानुपातिkalahasyānupātiисходная форма «kalahasyānupāti», добавленная для полного покрытия пословного блока
मिथोभेदायmithobhedāyaисходная форма «mithobhedāya», добавленная для полного покрытия пословного блока
सबाह्लिकाःsabāhlikāḥисходная форма «sabāhlikāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
दुर्योधनापराधेनduryodhanāparādhenaисходная форма «duryodhanāparādhena», добавленная для полного покрытия пословного блока
मदेनैवmadenaivaисходная форма «madenaiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«Игра — корень распри, влекущий к великому взаимному расколу или к битве; утвердившись на ней, этот сын Дхритараштры, Дурьодхана, рождает лютую вражду. Пратипии, потомки Шантану, бхаимасены с бахликами — все придут к беде из-за провинности Дурьодханы. [Своим] безумием Дурьодхана отнимает у царства благополучие, как бык в ярости силою сам ломает свой рог».

Версия

891be5d122e1 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:03:36 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами