Махабхарата
Саубхаюддха-парва: Кришна вступает в битву с Саубхой3.21.1-9
2873 / 15823
Махабхарата · 3.21.1-9
Деванагари

वासुदेव उवाच
आनर्तनगरं मुक्तं ततो ऽहम् अगमं तदा ॥
महाक्रतौ राजसूये निवृत्ते नृपते तव ॥
अपश्यं द्वारकां चाहं महाराज हतत्विषम् ॥
निःस्वाध्यायवषट्कारां निर्भूषणवरस्त्रियम् ॥
अनभिज्ञेयरूपाणि द्वारकोपवनानि च ॥
दृष्ट्वा शङ्कोपपन्नो ऽहम् अपृच्छं हृदिकात्मजम् ॥
अस्वस्थनरनारीकम् इदं वृष्णिपुरं भृषम् ॥
किम् इदं नरशार्दूल श्रोतुम् इच्छामहे वयम् ॥
एवम् उक्तस् तु स मया विस्तरेणेदम् अब्रवीत् ॥
रोधं मोक्षं च शाल्वेन हार्दिक्यो राजसत्तम ॥
ततो ऽहं कौरवश्रेष्ठ श्रुत्वा सर्वम् अशेषतः ॥
विनाशे शाल्वराजस्य तदैवाकरवं मतिम् ॥
ततो ऽहं भरतश्रेष्ठ समाश्वास्य पुरे जनम् ॥
राजानम् आहुकं चैव तथैवानकदुन्दुभिम् ॥
सर्ववृष्णिप्रवीरांश् च हर्षयन्न् अब्रुवं तदा ॥
अप्रमादः सदा कार्यो नगरे यादवर्षभाः ॥
शाल्वराजविनाशाय प्रयातं मां निबोधत ॥
नाहत्वा तं निवर्तिष्ये पुरीं द्वारवतीं प्रति ॥
सशाल्वं सौभनगरं हत्वा द्रष्टास्मि वः पुनः ॥
त्रिसामा हन्यताम् एषा दुन्दुभिः शत्रुभीषणी ॥

Транслитерация (IAST)

vāsudeva uvāca
ānartanagaraṃ muktaṃ tato 'ham agamaṃ tadā ||
mahākratau rājasūye nivṛtte nṛpate tava ||
apaśyaṃ dvārakāṃ cāhaṃ mahārāja hatatviṣam ||
niḥsvādhyāyavaṣaṭkārāṃ nirbhūṣaṇavarastriyam ||
anabhijñeyarūpāṇi dvārakopavanāni ca ||
dṛṣṭvā śaṅkopapanno 'ham apṛcchaṃ hṛdikātmajam ||
asvasthanaranārīkam idaṃ vṛṣṇipuraṃ bhṛṣam ||
kim idaṃ naraśārdūla śrotum icchāmahe vayam ||
evam uktas tu sa mayā vistareṇedam abravīt ||
rodhaṃ mokṣaṃ ca śālvena hārdikyo rājasattama ||
tato 'haṃ kauravaśreṣṭha śrutvā sarvam aśeṣataḥ ||
vināśe śālvarājasya tadaivākaravaṃ matim ||
tato 'haṃ bharataśreṣṭha samāśvāsya pure janam ||
rājānam āhukaṃ caiva tathaivānakadundubhim ||
sarvavṛṣṇipravīrāṃś ca harṣayann abruvaṃ tadā ||
apramādaḥ sadā kāryo nagare yādavarṣabhāḥ ||
śālvarājavināśāya prayātaṃ māṃ nibodhata ||
nāhatvā taṃ nivartiṣye purīṃ dvāravatīṃ prati ||
saśālvaṃ saubhanagaraṃ hatvā draṣṭāsmi vaḥ punaḥ ||
trisāmā hanyatām eṣā dundubhiḥ śatrubhīṣaṇī ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वासुदेव उवाचvāsudeva uvācaВасудева сказал
आनर्तनगरं मुक्तं ततः अहम् अगमं तदा महाक्रतौ राजसूये निवृत्ते नृपते तवānartanagaraṃ muktaṃ tataḥ aham agamaṃ tadā mahākratau rājasūye nivṛtte nṛpate tavaтогда, когда Анартский город был освобождён и твой великий обряд раджасуи завершён, я пришёл
अपश्यं द्वारकां च अहम् महाराज हतत्विषम् निःस्वाध्यायवषट्कारां निर्भूषणवरस्त्रियम्apaśyaṃ dvārakāṃ ca aham mahārāja hatatviṣam niḥsvādhyāyavaṣaṭkārāṃ nirbhūṣaṇavarastriyamя увидел Двараку, о великий царь, лишённую блеска, без чтения Вед и возгласов вашат, с лучшими женщинами без украшений
अनभिज्ञेयरूपाणि द्वारकोपवनानि च दृष्ट्वा शङ्कोपपन्नः अहम् अपृच्छम् हृदिकात्मजम्anabhijñeyarūpāṇi dvārakopavanāni ca dṛṣṭvā śaṅkopapannaḥ aham apṛccham hṛdikātmajamувидев сады Двараки, неузнаваемые видом, я, охваченный тревогой, спросил сына Хридики
अस्वस्थनरनारीकम् इदं वृष्णिपुरं भृशम् किम् इदम् नरशार्दूल श्रोतुम् इच्छामहे वयम्asvasthanaranārīkam idaṃ vṛṣṇipuraṃ bhṛśam kim idam naraśārdūla śrotum icchāmahe vayamэтот город Вришни полон расстроенных мужчин и женщин; что это, о тигр среди людей, я хочу услышать
एवम् उक्तः तु स मया विस्तरेण इदम् अब्रवीत् रोधं मोक्षं च शाल्वेन हार्दिक्यः राजसत्तमevam uktaḥ tu sa mayā vistareṇa idam abravīt rodhaṃ mokṣaṃ ca śālvena hārdikyaḥ rājasattamaтак спрошенный мной, Хардикья подробно рассказал об осаде и освобождении от Шалвы, о лучший царь
ततः अहम् कौरवश्रेष्ठ श्रुत्वा सर्वम् अशेषतः विनाशे शाल्वराजस्य तदा एव अकरवम् मतिम्tataḥ aham kauravaśreṣṭha śrutvā sarvam aśeṣataḥ vināśe śālvarājasya tadā eva akaravam matimтогда, о лучший из Кауравов, услышав всё без остатка, я сразу решил уничтожить царя Шалву
ततः अहम् भरतश्रेष्ठ समाश्वास्य पुरे जनम् राजानम् आहुकम् च एव तथा एव आनकदुन्दुभिम्tataḥ aham bharataśreṣṭha samāśvāsya pure janam rājānam āhukam ca eva tathā eva ānakadundubhimзатем, о лучший из Бхаратов, успокоив людей в городе, царя Ахуку и также Анакадундубхи
सर्ववृष्णिप्रवीरान् च हर्षयन् अब्रुवम् तदाsarvavṛṣṇipravīrān ca harṣayan abruvam tadāи всех лучших героев Вришни, радуя их, я тогда сказал
अप्रमादः सदा कार्यः नगरे यादवर्षभाः शाल्वराजविनाशाय प्रयातम् माम् निबोधतapramādaḥ sadā kāryaḥ nagare yādavarṣabhāḥ śālvarājavināśāya prayātam mām nibodhataв городе всегда надо быть внимательными, о быки Ядавов; знайте, что я выступаю ради уничтожения царя Шалвы
न अहत्वा तम् निवर्तिष्ये पुरीं द्वारवतीं प्रति सशाल्वं सौभनगरं हत्वा द्रष्टा अस्मि वः पुनःna ahatvā tam nivartiṣye purīṃ dvāravatīṃ prati saśālvaṃ saubhanagaraṃ hatvā draṣṭā asmi vaḥ punaḥне убив его, я не вернусь в город Двараку; уничтожив город Саубху вместе с Шалвой, я снова увижу вас
त्रिसामा हन्यताम् एषा दुन्दुभिः शत्रुभीषणीtrisāmā hanyatām eṣā dundubhiḥ śatrubhīṣaṇīпусть эта враждебная врагам литавра, звучащая тремя саманами, будет ударена
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽहम्'hamисходная форма «'ham», добавленная для полного покрытия пословного блока
चाहंcāhaṃисходная форма «cāhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
शङ्कोपपन्नोśaṅkopapannoисходная форма «śaṅkopapanno», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽहम्'hamисходная форма «'ham», добавленная для полного покрытия пословного блока
अपृच्छंapṛcchaṃисходная форма «apṛcchaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
भृषम्bhṛṣamисходная форма «bhṛṣam», добавленная для полного покрытия пословного блока
इदंidaṃисходная форма «idaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
उक्तस्uktasисходная форма «uktas», добавленная для полного покрытия пословного блока
विस्तरेणेदम्vistareṇedamисходная форма «vistareṇedam», добавленная для полного покрытия пословного блока
हार्दिक्योhārdikyoисходная форма «hārdikyo», добавленная для полного покрытия пословного блока
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽहं'haṃисходная форма «'haṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
तदैवाकरवंtadaivākaravaṃисходная форма «tadaivākaravaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽहं'haṃисходная форма «'haṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
आहुकंāhukaṃисходная форма «āhukaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
चैवcaivaисходная форма «caiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
तथैवानकदुन्दुभिम्tathaivānakadundubhimисходная форма «tathaivānakadundubhim», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्ववृष्णिप्रवीरांश्sarvavṛṣṇipravīrāṃśисходная форма «sarvavṛṣṇipravīrāṃś», добавленная для полного покрытия пословного блока
हर्षयन्न्harṣayannисходная форма «harṣayann», добавленная для полного покрытия пословного блока
अब्रुवंabruvaṃисходная форма «abruvaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
कार्योkāryoисходная форма «kāryo», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रयातंprayātaṃисходная форма «prayātaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
मांmāṃисходная форма «māṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नाहत्वाnāhatvāисходная форма «nāhatvā», добавленная для полного покрытия пословного блока
तंtaṃисходная форма «taṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
द्रष्टास्मिdraṣṭāsmiисходная форма «draṣṭāsmi», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Васудева сказал: «Когда твоя раджасуя завершилась, я вернулся в освобождённый город Анартов и увидел Двараку померкшей: не звучали ведийские чтения и возгласы жертв, лучшие женщины были без украшений, сады стали неузнаваемы. С тревогой я спросил Хардикью, что произошло, и он подробно рассказал об осаде Шалвы и освобождении города. Услышав всё, я сразу решил уничтожить Шалву. Я успокоил горожан, царя Ахуку, Анакадундубхи и героев Вришни и сказал: “Храните город без беспечности. Я выступаю уничтожить царя Шалву и не вернусь, пока не разрушу Саубху вместе с ним. Пусть ударят литавры, страшные для врагов”».

Версия

57f6802ffef5 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:48:53 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами