Махабхарата
Драупади-вакья-парва: Драупади пробуждает гнев Юдхиштхиры3.28.1-9
2897 / 15823
Махабхарата · 3.28.1-9
Деванагари

वैशंपायन उवाच
ततो वनगताः पार्थाः सायाह्ने सह कृष्णया ॥
उपविष्टाः कथाश् चक्रुर् दुःखशोकपरायणाः ॥
प्रिया च दर्शनीया च पण्डिता च पतिव्रता ॥
ततः कृष्णा धर्मराजम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
न नूनं तस्य पापस्य दुःखम् अस्मासु किं चन ॥
विद्यते धार्तराष्ट्रस्य नृशंसस्य दुरात्मनः ॥
यस् त्वां राजन् मया सार्धम् अजिनैः प्रतिवासितम् ॥
भ्रातृभिश् च तथा सर्वैर् नाभ्यभाषत किं चन ॥
वनं प्रस्थाप्य दुष्टात्मा नान्वतप्यत दुर्मतिः ॥
आयसं हृदयं नूनं तस्य दुष्कृतकर्मणः ॥
यस् त्वां धर्मपरं श्रेष्ठं रूक्षाण्य् अश्रावयत् तदा ॥
सुखोचितम् अदुःखार्हं दुरात्मा ससुहृद्गणः ॥
ईदृशं दुःखम् आनीय मोदते पापपूरुषः ॥
चतुर्णाम् एव पापानाम् अश्रु वै नापतत् तदा ॥
त्वयि भारत निष्क्रान्ते वनायाजिनवाससि ॥
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश् च दुरात्मनः ॥
दुर्भ्रातुस् तस्य चोग्रस्य तथा दुःशासनस्य च ॥
इतरेषां तु सर्वेषां कुरूणां कुरुसत्तम ॥
दुःखेनाभिपरीतानां नेत्रेभ्यः प्रापतज् जलम् ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tato vanagatāḥ pārthāḥ sāyāhne saha kṛṣṇayā ||
upaviṣṭāḥ kathāś cakrur duḥkhaśokaparāyaṇāḥ ||
priyā ca darśanīyā ca paṇḍitā ca pativratā ||
tataḥ kṛṣṇā dharmarājam idaṃ vacanam abravīt ||
na nūnaṃ tasya pāpasya duḥkham asmāsu kiṃ cana ||
vidyate dhārtarāṣṭrasya nṛśaṃsasya durātmanaḥ ||
yas tvāṃ rājan mayā sārdham ajinaiḥ prativāsitam ||
bhrātṛbhiś ca tathā sarvair nābhyabhāṣata kiṃ cana ||
vanaṃ prasthāpya duṣṭātmā nānvatapyata durmatiḥ ||
āyasaṃ hṛdayaṃ nūnaṃ tasya duṣkṛtakarmaṇaḥ ||
yas tvāṃ dharmaparaṃ śreṣṭhaṃ rūkṣāṇy aśrāvayat tadā ||
sukhocitam aduḥkhārhaṃ durātmā sasuhṛdgaṇaḥ ||
īdṛśaṃ duḥkham ānīya modate pāpapūruṣaḥ ||
caturṇām eva pāpānām aśru vai nāpatat tadā ||
tvayi bhārata niṣkrānte vanāyājinavāsasi ||
duryodhanasya karṇasya śakuneś ca durātmanaḥ ||
durbhrātus tasya cograsya tathā duḥśāsanasya ca ||
itareṣāṃ tu sarveṣāṃ kurūṇāṃ kurusattama ||
duḥkhenābhiparītānāṃ netrebhyaḥ prāpataj jalam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал
ततः वनगताः पार्थाः सायाह्ने सह कृष्णया उपविष्टाः कथाः चक्रुः दुःखशोकपरायणाःtataḥ vanagatāḥ pārthāḥ sāyāhne saha kṛṣṇayā upaviṣṭāḥ kathāḥ cakruḥ duḥkhaśokaparāyaṇāḥзатем Партхи, ушедшие в лес, вечером вместе с Кришной-Драупади сидели и вели беседы, погружённые в боль и скорбь
प्रिया च दर्शनीया च पण्डिता च पतिव्रता ततः कृष्णा धर्मराजम् इदम् वचनम् अब्रवीत्priyā ca darśanīyā ca paṇḍitā ca pativratā tataḥ kṛṣṇā dharmarājam idam vacanam abravītлюбимая, прекрасная, мудрая и верная мужьям Кришна тогда сказала царю дхармы это слово
न नूनम् तस्य पापस्य दुःखम् अस्मासु किं चन विद्यते धार्तराष्ट्रस्य नृशंसस्य दुरात्मनःna nūnam tasya pāpasya duḥkham asmāsu kiṃ cana vidyate dhārtarāṣṭrasya nṛśaṃsasya durātmanaḥпоистине у того грешного, жестокого и дурного душой сына Дхритараштры нет никакой боли о нас
यः त्वाम् राजन् मया सार्धम् अजिनैः प्रतिवासितम् भ्रातृभिः च तथा सर्वैः न अभ्यभाषत किं चनyaḥ tvām rājan mayā sārdham ajinaiḥ prativāsitam bhrātṛbhiḥ ca tathā sarvaiḥ na abhyabhāṣata kiṃ canaкоторый, о царь, увидев тебя вместе со мной и всеми братьями одетыми в шкуры, ничего не сказал
वनम् प्रस्थाप्य दुष्टात्मा न अन्वतप्यत दुर्मतिःvanam prasthāpya duṣṭātmā na anvatapyata durmatiḥотправив нас в лес, этот дурной душой и дурно мыслящий не раскаялся
आयसम् हृदयम् नूनम् तस्य दुष्कृतकर्मणः यः त्वाम् धर्मपरम् श्रेष्ठम् रूक्षाणि अश्रावयत् तदाāyasam hṛdayam nūnam tasya duṣkṛtakarmaṇaḥ yaḥ tvām dharmaparam śreṣṭham rūkṣāṇi aśrāvayat tadāжелезное сердце, несомненно, у этого злодея, который тогда заставил тебя, лучшего и преданного дхарме, услышать грубые слова
सुखोचितम् अदुःखार्हम् दुरात्मा ससुहृद्गणः ईदृशम् दुःखम् आनीय मोदते पापपूरुषःsukhocitam aduḥkhārham durātmā sasuhṛdgaṇaḥ īdṛśam duḥkham ānīya modate pāpapūruṣaḥдурной душой грешник со своими друзьями радуется, приведя к такой боли тебя, достойного счастья и недостойного страдания
चतुर्णाम् एव पापानाम् अश्रु वै न अपतात् तदा त्वयि भारत निष्क्रान्ते वनाय अजिनवाससिcaturṇām eva pāpānām aśru vai na apatāt tadā tvayi bhārata niṣkrānte vanāya ajinavāsasiтолько у четырёх грешников тогда не упала слеза, когда ты, о Бхарата, вышел в лес в оленьей шкуре
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेः च दुरात्मनः दुर्भ्रातुः तस्य च उग्रस्य तथा दुःशासनस्य चduryodhanasya karṇasya śakuneḥ ca durātmanaḥ durbhrātuḥ tasya ca ugrasya tathā duḥśāsanasya caу Дурьодханы, Карны, дурного душой Шакуни, его дурного и жестокого брата Духшасаны
इतरेषाम् तु सर्वेषाम् कुरूणाम् कुरुसत्तम दुःखेन अभिपरीतानाम् नेत्रेभ्यः प्रापतः जलम्itareṣām tu sarveṣām kurūṇām kurusattama duḥkhena abhiparītānām netrebhyaḥ prāpataḥ jalamа у всех остальных Куру, о лучший Куру, охваченных скорбью, из глаз потекла вода
ततोtatoисходная форма «tato», добавленная для полного покрытия пословного блока
कथाश्kathāśисходная форма «kathāś», добавленная для полного покрытия пословного блока
चक्रुर्cakrurисходная форма «cakrur», добавленная для полного покрытия пословного блока
इदंidaṃисходная форма «idaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नूनंnūnaṃисходная форма «nūnaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
यस्yasисходная форма «yas», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्वांtvāṃисходная форма «tvāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
भ्रातृभिश्bhrātṛbhiśисходная форма «bhrātṛbhiś», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्वैर्sarvairисходная форма «sarvair», добавленная для полного покрытия пословного блока
नाभ्यभाषतnābhyabhāṣataисходная форма «nābhyabhāṣata», добавленная для полного покрытия пословного блока
वनंvanaṃисходная форма «vanaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नान्वतप्यतnānvatapyataисходная форма «nānvatapyata», добавленная для полного покрытия пословного блока
आयसंāyasaṃисходная форма «āyasaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
हृदयंhṛdayaṃисходная форма «hṛdayaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नूनंnūnaṃисходная форма «nūnaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
यस्yasисходная форма «yas», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्वांtvāṃисходная форма «tvāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
धर्मपरंdharmaparaṃисходная форма «dharmaparaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
श्रेष्ठंśreṣṭhaṃисходная форма «śreṣṭhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
रूक्षाण्य्rūkṣāṇyисходная форма «rūkṣāṇy», добавленная для полного покрытия пословного блока
अदुःखार्हंaduḥkhārhaṃисходная форма «aduḥkhārhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ईदृशंīdṛśaṃисходная форма «īdṛśaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
नापतत्nāpatatисходная форма «nāpatat», добавленная для полного покрытия пословного блока
वनायाजिनवाससिvanāyājinavāsasiисходная форма «vanāyājinavāsasi», добавленная для полного покрытия пословного блока
शकुनेश्śakuneśисходная форма «śakuneś», добавленная для полного покрытия пословного блока
दुर्भ्रातुस्durbhrātusисходная форма «durbhrātus», добавленная для полного покрытия пословного блока
चोग्रस्यcograsyaисходная форма «cograsya», добавленная для полного покрытия пословного блока
इतरेषांitareṣāṃисходная форма «itareṣāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्वेषांsarveṣāṃисходная форма «sarveṣāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
कुरूणांkurūṇāṃисходная форма «kurūṇāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
दुःखेनाभिपरीतानांduḥkhenābhiparītānāṃисходная форма «duḥkhenābhiparītānāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
प्रापतज्prāpatajисходная форма «prāpataj», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Вечером Пандавы сидели в лесу с Драупади и говорили, погружённые в боль. Тогда мудрая и верная Драупади сказала Юдхиштхире: «У Дурьодханы нет никакого сострадания к нам. Он видел тебя, меня и братьев в шкурах, но не сказал ни слова и не раскаялся, отправив нас в лес. Железное сердце у того, кто заставил тебя, праведного и достойного счастья, услышать грубые слова. Когда ты уходил в лес, только у четырёх грешников не было слёз: у Дурьодханы, Карны, Шакуни и Духшасаны. Все остальные Куру плакали».

Версия

26907d195263 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:48:53 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами