Махабхарата
Упакичака-вадха-парва: гибель родичей Кичаки4.22.1-10
3849 / 15823
Махабхарата · 4.22.1-10
Деванагари

वैशंपायन उवाच
तस्मिन् काले समागम्य सर्वे तत्रास्य बान्धवाः ॥
रुरुदुः कीचकं दृष्ट्वा परिवार्य समन्ततः ॥
सर्वे संहृष्टरोमाणः संत्रस्ताः प्रेक्ष्य कीचकम् ॥
तथा सर्वाङ्गसंभुग्नं कूर्मं स्थल इवोद्धृतम् ॥
पोथितं भीमसेनेन तम् इन्द्रेणेव दानवम् ॥
संस्कारयितुम् इच्छन्तो बहिर् नेतुं प्रचक्रमुः ॥
ददृशुस् ते ततः कृष्णां सूतपुत्राः समागताः ॥
अदूराद् अनवद्याङ्गीं स्तम्भम् आलिङ्ग्य तिष्ठतीम् ॥
समवेतेषु सूतेषु तान् उवाचोपकीचकः ॥
हन्यतां शीघ्रम् असती यत्कृते कीचको हतः ॥
अथ वा नेह हन्तव्या दह्यतां कामिना सह ॥
मृतस्यापि प्रियं कार्यं सूतपुत्रस्य सर्वथा ॥
ततो विराटम् ऊचुस् ते कीचको ऽस्याः कृते हतः ॥
सहाद्यानेन दह्येत तदनुज्ञातुम् अर्हसि ॥
पराक्रमं तु सूतानां मत्वा राजान्वमोदत ॥
सैरन्ध्र्याः सूतपुत्रेण सह दाहं विशां पते ॥
तां समासाद्य वित्रस्तां कृष्णां कमललोचनाम् ॥
मोमुह्यमानां ते तत्र जगृहुः कीचका भृशम् ॥
ततस् तु तां समारोप्य निबध्य च सुमध्यमाम् ॥
जग्मुर् उद्यम्य ते सर्वे श्मशानम् अभितस् तदा ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tasmin kāle samāgamya sarve tatrāsya bāndhavāḥ ||
ruruduḥ kīcakaṃ dṛṣṭvā parivārya samantataḥ ||
sarve saṃhṛṣṭaromāṇaḥ saṃtrastāḥ prekṣya kīcakam ||
tathā sarvāṅgasaṃbhugnaṃ kūrmaṃ sthala ivoddhṛtam ||
pothitaṃ bhīmasenena tam indreṇeva dānavam ||
saṃskārayitum icchanto bahir netuṃ pracakramuḥ ||
dadṛśus te tataḥ kṛṣṇāṃ sūtaputrāḥ samāgatāḥ ||
adūrād anavadyāṅgīṃ stambham āliṅgya tiṣṭhatīm ||
samaveteṣu sūteṣu tān uvācopakīcakaḥ ||
hanyatāṃ śīghram asatī yatkṛte kīcako hataḥ ||
atha vā neha hantavyā dahyatāṃ kāminā saha ||
mṛtasyāpi priyaṃ kāryaṃ sūtaputrasya sarvathā ||
tato virāṭam ūcus te kīcako 'syāḥ kṛte hataḥ ||
sahādyānena dahyeta tadanujñātum arhasi ||
parākramaṃ tu sūtānāṃ matvā rājānvamodata ||
sairandhryāḥ sūtaputreṇa saha dāhaṃ viśāṃ pate ||
tāṃ samāsādya vitrastāṃ kṛṣṇāṃ kamalalocanām ||
momuhyamānāṃ te tatra jagṛhuḥ kīcakā bhṛśam ||
tatas tu tāṃ samāropya nibadhya ca sumadhyamām ||
jagmur udyamya te sarve śmaśānam abhitas tadā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaВайшампаяна
उवाचuvācaсказал
तस्मिन्tasminв том
कालेkāleв срок, во время
समागम्यsamāgamyaидти
सर्वेsarveвсе
तत्रास्यtatrāsyaформа tatrāsya
बान्धवाःbāndhavāḥформа bāndhavāḥ
रुरुदुःruruduḥформа ruruduḥ
कीचकंkīcakaṃКичака
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
परिवार्यparivāryaформа parivārya
समन्ततःsamantataḥсо всех сторон
सर्वेsarveвсе
संहृष्टरोमाणःsaṃhṛṣṭaromāṇaḥформа saṃhṛṣṭaromāṇaḥ
संत्रस्ताःsaṃtrastāḥформа saṃtrastāḥ
प्रेक्ष्यprekṣyaувидев
कीचकम्kīcakamКичака
तथाtathāтак, также
सर्वाङ्गसंभुग्नंsarvāṅgasaṃbhugnaṃформа sarvāṅgasaṃbhugnaṃ
कूर्मंkūrmaṃформа kūrmaṃ
स्थलsthalaформа sthala
इवोद्धृतम्ivoddhṛtamформа ivoddhṛtam
पोथितंpothitaṃформа pothitaṃ
भीमसेनेनbhīmasenenaБхима, войско
तम्tamего, того
इन्द्रेणेवindreṇevaИндра
दानवम्dānavamформа dānavam
संस्कारयितुम्saṃskārayitumформа saṃskārayitum
इच्छन्तोicchantoударить, убить
बहिर्bahirформа bahir
नेतुंnetuṃформа netuṃ
प्रचक्रमुःpracakramuḥдиск, колесо
ददृशुस्dadṛśusформа dadṛśus
तेteони; тебе
ततःtataḥзатем, оттуда
कृष्णांkṛṣṇāṃКришна; Драупади
सूतपुत्राःsūtaputrāḥсын
समागताःsamāgatāḥсошедшиеся
अदूराद्adūrādформа adūrād
अनवद्याङ्गींanavadyāṅgīṃсказать
स्तम्भम्stambhamформа stambham
आलिङ्ग्यāliṅgyaформа āliṅgya
तिष्ठतीम्tiṣṭhatīmформа tiṣṭhatīm
समवेतेषुsamaveteṣuформа samaveteṣu
सूतेषुsūteṣuформа sūteṣu
तान्tānих, тех
उवाचोपकीचकःuvācopakīcakaḥКичака, речь
हन्यतांhanyatāṃударить, убить
शीघ्रम्śīghramбыстро
असतीasatīформа asatī
यत्कृतेyatkṛteформа yatkṛte
कीचकोkīcakoКичака
हतःhataḥубитый
अथathaзатем
वाили
नेहnehaформа neha
हन्तव्याhantavyāударить, убить
दह्यतांdahyatāṃформа dahyatāṃ
कामिनाkāmināформа kāminā
सहsahaс, вместе
मृतस्यापिmṛtasyāpiформа mṛtasyāpi
प्रियंpriyaṃдорогое, приятное
कार्यंkāryaṃдело, должное
सूतपुत्रस्यsūtaputrasyaсын
सर्वथाsarvathāво всяком случае
ततोtatoзатем, оттуда
विराटम्virāṭamВирату
ऊचुस्ūcusформа ūcus
तेteони; тебе
कीचकोkīcakoКичака
ऽस्याः'syāḥформа 'syāḥ
कृतेkṛteкогда сделано
हतःhataḥубитый
सहाद्यानेनsahādyānenaформа sahādyānena
दह्येतdahyetaформа dahyeta
तदनुज्ञातुम्tadanujñātumмладший брат, знать
अर्हसिarhasiты должен
पराक्रमंparākramaṃформа parākramaṃ
तुtuже, но
सूतानांsūtānāṃформа sūtānāṃ
मत्वाmatvāсчитая
राजान्वमोदतrājānvamodataцарь
सैरन्ध्र्याःsairandhryāḥСайрандхри
सूतपुत्रेणsūtaputreṇaсын
सहsahaс, вместе
दाहंdāhaṃформа dāhaṃ
विशांviśāṃлюдей, племён
पतेpateо владыка
तांtāṃеё, ту
समासाद्यsamāsādyaдостигнув
वित्रस्तांvitrastāṃформа vitrastāṃ
कृष्णांkṛṣṇāṃКришна; Драупади
कमललोचनाम्kamalalocanāmформа kamalalocanām
मोमुह्यमानांmomuhyamānāṃформа momuhyamānāṃ
तेteони; тебе
तत्रtatraтам
जगृहुःjagṛhuḥформа jagṛhuḥ
कीचकाkīcakāКичака
भृशम्bhṛśamсильно
ततस्tatasзатем
तुtuже, но
तांtāṃеё, ту
समारोप्यsamāropyaформа samāropya
निबध्यnibadhyaформа nibadhya
caи
सुमध्यमाम्sumadhyamāmформа sumadhyamām
जग्मुर्jagmurформа jagmur
उद्यम्यudyamyaподняв
तेteони; тебе
सर्वेsarveвсе
श्मशानम्śmaśānamформа śmaśānam
अभितस्abhitasформа abhitas
तदाtadāтогда
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «В это время собрались все его родичи. Окружив Кичаку со всех сторон и увидев его, они заплакали. Все они, увидев Кичаку с поднявшимися волосами от ужаса, со всеми членами, сжатыми, как черепаха, вынутая на сушу, разбитого Бхимасеной, словно данава Индрой, захотели совершить над ним обряд и начали выносить наружу. Тогда собравшиеся сыновья суты увидели Кришну, безупречную телом, стоявшую неподалёку и обнимавшую столб. Когда суты собрались, один упакичака сказал им: “Быстро убейте эту неверную, из-за которой убит Кичака. Или не надо убивать её здесь: сожгите её вместе с тем, кто желал её. Во всём надо исполнить приятное сыну суты, даже мёртвому”. Тогда они сказали Вирате: “Кичака убит из-за неё. Пусть сегодня она будет сожжена вместе с ним. Ты должен разрешить это”. Думая о силе сутов, царь одобрил сожжение Саира́ндхри вместе с сыном суты, владыка людей. Подойдя к испуганной Кришне, лотосоокой, потерявшей ясность, Кичаки крепко схватили её. Затем, положив тонкостанную на носилки и связав, все они подняли её и пошли к кладбищу».

Версия

17e532888f30 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:17:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами