Махабхарата
Матсья-гохарана-санкалпа-парва: замысел похищения коров4.29.1-13
3869 / 15823
Махабхарата · 4.29.1-13
Деванагари

वैशंपायन उवाच
अथ राजा त्रिगर्तानां सुशर्मा रथयूथपः ॥
प्राप्तकालम् इदं वाक्यम् उवाच त्वरितो भृशम् ॥
असकृन् निकृतः पूर्वं मत्स्यैः साल्वेयकैः सह ॥
सूतेन चैव मत्स्यस्य कीचकेन पुनः पुनः ॥
बाधितो बन्धुभिः सार्धं बलाद् बलवता विभो ॥
स कर्णम् अभ्युदीक्ष्याथ दुर्योधनम् अभाषत ॥
असकृन् मत्स्यराज्ञा मे राष्ट्रं बाधितम् ओजसा ॥
प्रणेता कीचकश् चास्य बलवान् अभवत् पुरा ॥
क्रूरो ऽमर्षी स दुष्टात्मा भुवि प्रख्यातविक्रमः ॥
निहतस् तत्र गन्धर्वैः पापकर्मा नृशंसवान् ॥
तस्मिंश् च निहते राजन् हीनदर्पो निराश्रयः ॥
भविष्यति निरुत्साहो विराट इति मे मतिः ॥
तत्र यात्रा मम मता यदि ते रोचते ऽनघ ॥
कौरवाणां च सर्वेषां कर्णस्य च महात्मनः ॥
एतत् प्राप्तम् अहं मन्ये कार्यम् आत्ययिकं हितम् ॥
राष्ट्रं तस्याभियात्व् आशु बहुधान्यसमाकुलम् ॥
आददामो ऽस्य रत्नानि विविधानि वसूनि च ॥
ग्रामान् राष्ट्राणि वा तस्य हरिष्यामो विभागशः ॥
अथ वा गोसहस्राणि बहूनि च शुभानि च ॥
विविधानि हरिष्यामः प्रतिपीड्य पुरं बलात् ॥
कौरवैः सह संगम्य त्रिगर्तैश् च विशां पते ॥
गास् तस्यापहरामाशु सह सर्वैः सुसंहताः ॥
संधिं वा तेन कृत्वा तु निबध्नीमो ऽस्य पौरुषम् ॥
हत्वा चास्य चमूं कृत्स्नां वशम् अन्वानयामहे ॥
तं वशे न्यायतः कृत्वा सुखं वत्स्यामहे वयम् ॥
भवतो बलवृद्धिश् च भविष्यति न संशयः ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
atha rājā trigartānāṃ suśarmā rathayūthapaḥ ||
prāptakālam idaṃ vākyam uvāca tvarito bhṛśam ||
asakṛn nikṛtaḥ pūrvaṃ matsyaiḥ sālveyakaiḥ saha ||
sūtena caiva matsyasya kīcakena punaḥ punaḥ ||
bādhito bandhubhiḥ sārdhaṃ balād balavatā vibho ||
sa karṇam abhyudīkṣyātha duryodhanam abhāṣata ||
asakṛn matsyarājñā me rāṣṭraṃ bādhitam ojasā ||
praṇetā kīcakaś cāsya balavān abhavat purā ||
krūro 'marṣī sa duṣṭātmā bhuvi prakhyātavikramaḥ ||
nihatas tatra gandharvaiḥ pāpakarmā nṛśaṃsavān ||
tasmiṃś ca nihate rājan hīnadarpo nirāśrayaḥ ||
bhaviṣyati nirutsāho virāṭa iti me matiḥ ||
tatra yātrā mama matā yadi te rocate 'nagha ||
kauravāṇāṃ ca sarveṣāṃ karṇasya ca mahātmanaḥ ||
etat prāptam ahaṃ manye kāryam ātyayikaṃ hitam ||
rāṣṭraṃ tasyābhiyātv āśu bahudhānyasamākulam ||
ādadāmo 'sya ratnāni vividhāni vasūni ca ||
grāmān rāṣṭrāṇi vā tasya hariṣyāmo vibhāgaśaḥ ||
atha vā gosahasrāṇi bahūni ca śubhāni ca ||
vividhāni hariṣyāmaḥ pratipīḍya puraṃ balāt ||
kauravaiḥ saha saṃgamya trigartaiś ca viśāṃ pate ||
gās tasyāpaharāmāśu saha sarvaiḥ susaṃhatāḥ ||
saṃdhiṃ vā tena kṛtvā tu nibadhnīmo 'sya pauruṣam ||
hatvā cāsya camūṃ kṛtsnāṃ vaśam anvānayāmahe ||
taṃ vaśe nyāyataḥ kṛtvā sukhaṃ vatsyāmahe vayam ||
bhavato balavṛddhiś ca bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaВайшампаяна
उवाचuvācaсказал
अथathaзатем
राजाrājāцарь
त्रिगर्तानांtrigartānāṃтригартов
सुशर्माsuśarmāформа suśarmā
रथयूथपःrathayūthapaḥколесница
प्राप्तकालम्prāptakālamформа prāptakālam
इदंidaṃэто
वाक्यम्vākyamслово, речь
उवाचuvācaсказал
त्वरितोtvaritoформа tvarito
भृशम्bhṛśamсильно
असकृन्asakṛnформа asakṛn
निकृतःnikṛtaḥформа nikṛtaḥ
पूर्वंpūrvaṃпрежде
मत्स्यैःmatsyaiḥМатсья
साल्वेयकैःsālveyakaiḥформа sālveyakaiḥ
सहsahaс, вместе
सूतेनsūtenaформа sūtena
चैवcaivaи именно
मत्स्यस्यmatsyasyaМатсья
कीचकेनkīcakenaКичака
पुनःpunaḥснова
पुनःpunaḥснова
बाधितोbādhitoформа bādhito
बन्धुभिःbandhubhiḥформа bandhubhiḥ
सार्धंsārdhaṃвместе с
बलाद्balādсилой
बलवताbalavatāформа balavatā
विभोvibhoо владыка
saон, этот
कर्णम्karṇamКарну
अभ्युदीक्ष्याथabhyudīkṣyāthaформа abhyudīkṣyātha
दुर्योधनम्duryodhanamДурьодхану
अभाषतabhāṣataформа abhāṣata
असकृन्asakṛnформа asakṛn
मत्स्यराज्ञाmatsyarājñāМатсья, знать
मेmeмне, мой
राष्ट्रंrāṣṭraṃформа rāṣṭraṃ
बाधितम्bādhitamформа bādhitam
ओजसाojasāформа ojasā
प्रणेताpraṇetāформа praṇetā
कीचकश्kīcakaśКичака
चास्यcāsyaи его
बलवान्balavānсильный
अभवत्abhavatформа abhavat
पुराpurāпрежде
क्रूरोkrūroформа krūro
ऽमर्षी'marṣīформа 'marṣī
saон, этот
दुष्टात्माduṣṭātmāзлонравный
भुविbhuviна земле
प्रख्यातविक्रमःprakhyātavikramaḥформа prakhyātavikramaḥ
निहतस्nihatasформа nihatas
तत्रtatraтам
गन्धर्वैःgandharvaiḥгандхарва
पापकर्माpāpakarmāформа pāpakarmā
नृशंसवान्nṛśaṃsavānформа nṛśaṃsavān
तस्मिंश्tasmiṃśформа tasmiṃś
caи
निहतेnihateформа nihate
राजन्rājanо царь
हीनदर्पोhīnadarpoформа hīnadarpo
निराश्रयःnirāśrayaḥформа nirāśrayaḥ
भविष्यतिbhaviṣyatiбудет
निरुत्साहोnirutsāhoформа nirutsāho
विराटvirāṭaВирата
इतिitiтак, мол
मेmeмне, мой
मतिःmatiḥмысль, решение
तत्रtatraтам
यात्राyātrāформа yātrā
ममmamaмой, у меня
मताmatāформа matā
यदिyadiесли
तेteони; тебе
रोचतेrocateнравится
ऽनघ'naghaформа 'nagha
कौरवाणांkauravāṇāṃформа kauravāṇāṃ
caи
सर्वेषांsarveṣāṃформа sarveṣāṃ
कर्णस्यkarṇasyaКарна
caи
महात्मनःmahātmanaḥвеликий
एतत्etatэто
प्राप्तम्prāptamформа prāptam
अहंahaṃя
मन्येmanyeя считаю
कार्यम्kāryamформа kāryam
आत्ययिकंātyayikaṃформа ātyayikaṃ
हितम्hitamформа hitam
राष्ट्रंrāṣṭraṃформа rāṣṭraṃ
तस्याभियात्व्tasyābhiyātvформа tasyābhiyātv
आशुāśuбыстро
बहुधान्यसमाकुलम्bahudhānyasamākulamформа bahudhānyasamākulam
आददामोādadāmoформа ādadāmo
ऽस्य'syaформа 'sya
रत्नानिratnāniдрагоценности
विविधानिvividhāniразличные
वसूनिvasūniформа vasūni
caи
ग्रामान्grāmānформа grāmān
राष्ट्राणिrāṣṭrāṇiформа rāṣṭrāṇi
वाили
तस्यtasyaего, того
हरिष्यामोhariṣyāmoформа hariṣyāmo
विभागशःvibhāgaśaḥформа vibhāgaśaḥ
अथathaзатем
वाили
गोसहस्राणिgosahasrāṇiкорова
बहूनिbahūniформа bahūni
caи
शुभानिśubhāniформа śubhāni
caи
विविधानिvividhāniразличные
हरिष्यामःhariṣyāmaḥформа hariṣyāmaḥ
प्रतिपीड्यpratipīḍyaформа pratipīḍya
पुरंpuraṃгород
बलात्balātформа balāt
कौरवैःkauravaiḥформа kauravaiḥ
सहsahaс, вместе
संगम्यsaṃgamyaидти
त्रिगर्तैश्trigartaiśформа trigartaiś
caи
विशांviśāṃлюдей, племён
पतेpateо владыка
गास्gāsкоров
तस्यापहरामाशुtasyāpaharāmāśuформа tasyāpaharāmāśu
सहsahaс, вместе
सर्वैःsarvaiḥформа sarvaiḥ
सुसंहताःsusaṃhatāḥформа susaṃhatāḥ
संधिंsaṃdhiṃформа saṃdhiṃ
वाили
तेनtenaтем, им
कृत्वाkṛtvāсделав
तुtuже, но
निबध्नीमोnibadhnīmoформа nibadhnīmo
ऽस्य'syaформа 'sya
पौरुषम्pauruṣamформа pauruṣam
हत्वाhatvāубив
चास्यcāsyaи его
चमूंcamūṃформа camūṃ
कृत्स्नांkṛtsnāṃвсю
वशम्vaśamвласть
अन्वानयामहेanvānayāmaheформа anvānayāmahe
तंtaṃего, того
वशेvaśeво власти
न्यायतःnyāyataḥформа nyāyataḥ
कृत्वाkṛtvāсделав
सुखंsukhaṃсчастье, легко
वत्स्यामहेvatsyāmaheформа vatsyāmahe
वयम्vayamмы
भवतोbhavatoформа bhavato
बलवृद्धिश्balavṛddhiśформа balavṛddhiś
caи
भविष्यतिbhaviṣyatiбудет
naне
संशयःsaṃśayaḥсомнение
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «Тогда царь тригартов Сушарман, предводитель колесничих отрядов, поспешно произнёс речь, время которой пришло. Прежде его не раз унижали Матсьи вместе с Шальвейаками и снова и снова сын суты Кичака, принадлежавший Матсье. Сильно притеснённый вместе с родичами этим могучим, он посмотрел на Карну и сказал Дурьодхане: “Не раз царь Матсьев своей мощью притеснял моё царство. Прежде его ведущей силой был могучий Кичака: жестокий, гневный, дурной душой, прославленный доблестью на земле. Этот грешник, совершавший злые дела и жестокий, там убит гандхарвами. Когда он убит, царь, Вирата, по моему мнению, станет лишённым гордости, без опоры и усердия. Если тебе, безупречный, и всем Кауравам, и великодушному Карне это по сердцу, я считаю поход туда своевременным. Думаю, это дело пришло вовремя: оно неотложно и полезно. Давайте быстро пойдём на его страну, полную зерна. Возьмём его драгоценности и разное имущество; или разделим его деревни и области. Или, силой притеснив город, уведём множество прекрасных коров. Соединившись с Кауравами и тригартами, владыка людей, мы все вместе быстро похитим его стада. Или, заключив с ним договор, свяжем его мужество; разбив всё его войско, приведём его под власть. Справедливо подчинив его, мы будем жить счастливо, и твоя сила несомненно возрастёт”».

Версия

ab0d414e9075 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:17:35 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами