Махабхарата
Вирата-ятра-парва: поход Вираты против тригартов4.30.19-25
3874 / 15823
Махабхарата · 4.30.19-25
Деванагари

अथ मत्स्यो ऽब्रवीद् राजा शतानीकं जघन्यजम् ॥
कङ्कबल्लवगोपाला दामग्रन्थिश् च वीर्यवान् ॥
युध्येयुर् इति मे बुद्धिर् वर्तते नात्र संशयः ॥
एतेषाम् अपि दीयन्तां रथा ध्वजपताकिनः ॥
कवचानि विचित्राणि दृढानि च मृदूनि च ॥
प्रतिमुञ्चन्तु गात्रेषु दीयन्ताम् आयुधानि च ॥
वीराङ्गरूपाः पुरुषा नागराजकरोपमाः ॥
नेमे जातु न युध्येरन्न् इति मे धीयते मतिः ॥
एतच् छ्रुत्वा तु नृपतेर् वाक्यं त्वरितमानसः ॥
शतानीकस् तु पार्थेभ्यो रथान् राजन् समादिशत् ॥
सहदेवाय राज्ञे च भीमाय नकुलाय च ॥
तान् प्रहृष्टास् ततः सूता राजभक्तिपुरस्कृताः ॥
निर्दिष्टान् नरदेवेन रथाञ् शीघ्रम् अयोजयन् ॥
कवचानि विचित्राणि दृढानि च मृदूनि च ॥
विराटः प्रादिशद् यानि तेषाम् अक्लिष्टकर्मणाम् ॥
तान्य् आमुच्य शरीरेषु दंशितास् ते परंतपाः ॥
तरस्विनश् छन्नरूपाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥
विराटम् अन्वयुः पश्चात् सहिताः कुरुपुंगवाः ॥
चत्वारो भ्रातरः शूराः पाण्डवाः सत्यविक्रमाः ॥

Транслитерация (IAST)

atha matsyo 'bravīd rājā śatānīkaṃ jaghanyajam ||
kaṅkaballavagopālā dāmagranthiś ca vīryavān ||
yudhyeyur iti me buddhir vartate nātra saṃśayaḥ ||
eteṣām api dīyantāṃ rathā dhvajapatākinaḥ ||
kavacāni vicitrāṇi dṛḍhāni ca mṛdūni ca ||
pratimuñcantu gātreṣu dīyantām āyudhāni ca ||
vīrāṅgarūpāḥ puruṣā nāgarājakaropamāḥ ||
neme jātu na yudhyerann iti me dhīyate matiḥ ||
etac chrutvā tu nṛpater vākyaṃ tvaritamānasaḥ ||
śatānīkas tu pārthebhyo rathān rājan samādiśat ||
sahadevāya rājñe ca bhīmāya nakulāya ca ||
tān prahṛṣṭās tataḥ sūtā rājabhaktipuraskṛtāḥ ||
nirdiṣṭān naradevena rathāñ śīghram ayojayan ||
kavacāni vicitrāṇi dṛḍhāni ca mṛdūni ca ||
virāṭaḥ prādiśad yāni teṣām akliṣṭakarmaṇām ||
tāny āmucya śarīreṣu daṃśitās te paraṃtapāḥ ||
tarasvinaś channarūpāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ ||
virāṭam anvayuḥ paścāt sahitāḥ kurupuṃgavāḥ ||
catvāro bhrātaraḥ śūrāḥ pāṇḍavāḥ satyavikramāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथathaзатем
मत्स्योmatsyoМатсья
ऽब्रवीद्'bravīdформа 'bravīd
राजाrājāцарь
शतानीकंśatānīkaṃформа śatānīkaṃ
जघन्यजम्jaghanyajamударить, убить
कङ्कबल्लवगोपालाkaṅkaballavagopālāКанка, корова
दामग्रन्थिश्dāmagranthiśформа dāmagranthiś
caи
वीर्यवान्vīryavānгерой
युध्येयुर्yudhyeyurформа yudhyeyur
इतिitiтак, мол
मेmeмне, мой
बुद्धिर्buddhirразум, мысль
वर्ततेvartateформа vartate
नात्रnātraне здесь
संशयःsaṃśayaḥсомнение
एतेषाम्eteṣāmформа eteṣām
अपिapiтакже, даже
दीयन्तांdīyantāṃформа dīyantāṃ
रथाrathāколесница
ध्वजपताकिनःdhvajapatākinaḥупал
कवचानिkavacāniдоспех
विचित्राणिvicitrāṇiформа vicitrāṇi
दृढानिdṛḍhāniкрепкие
caи
मृदूनिmṛdūniформа mṛdūni
caи
प्रतिमुञ्चन्तुpratimuñcantuформа pratimuñcantu
गात्रेषुgātreṣuформа gātreṣu
दीयन्ताम्dīyantāmформа dīyantām
आयुधानिāyudhāniформа āyudhāni
caи
वीराङ्गरूपाःvīrāṅgarūpāḥгерой
पुरुषाpuruṣāмужи
नागराजकरोपमाःnāgarājakaropamāḥслон; наг, царь
नेमेnemeформа neme
जातुjātuкогда-либо
naне
युध्येरन्न्yudhyerannформа yudhyerann
इतिitiтак, мол
मेmeмне, мой
धीयतेdhīyateформа dhīyate
मतिःmatiḥмысль, решение
एतच्etacформа etac
छ्रुत्वाchrutvāуслышав
तुtuже, но
नृपतेर्nṛpaterцарь
वाक्यंvākyaṃслово, речь
त्वरितमानसःtvaritamānasaḥформа tvaritamānasaḥ
शतानीकस्śatānīkasформа śatānīkas
तुtuже, но
पार्थेभ्योpārthebhyoПартха
रथान्rathānколесница
राजन्rājanо царь
समादिशत्samādiśatформа samādiśat
सहदेवायsahadevāyaСахадева
राज्ञेrājñeцарь
caи
भीमायbhīmāyaформа bhīmāya
नकुलायnakulāyaНакула
caи
तान्tānих, тех
प्रहृष्टास्prahṛṣṭāsформа prahṛṣṭās
ततःtataḥзатем, оттуда
सूताsūtāвозницы, суты
राजभक्तिपुरस्कृताःrājabhaktipuraskṛtāḥцарь
निर्दिष्टान्nirdiṣṭānсчастье, судьба
नरदेवेनnaradevenaчеловек, муж
रथाञ्rathāñколесница
शीघ्रम्śīghramбыстро
अयोजयन्ayojayanпобеда
कवचानिkavacāniдоспех
विचित्राणिvicitrāṇiформа vicitrāṇi
दृढानिdṛḍhāniкрепкие
caи
मृदूनिmṛdūniформа mṛdūni
caи
विराटःvirāṭaḥВирата
प्रादिशद्prādiśadформа prādiśad
यानिyāniкоторые
तेषाम्teṣāmих, тех
अक्लिष्टकर्मणाम्akliṣṭakarmaṇāmформа akliṣṭakarmaṇām
तान्य्tānyэти
आमुच्यāmucyaформа āmucya
शरीरेषुśarīreṣuформа śarīreṣu
दंशितास्daṃśitāsформа daṃśitās
तेteони; тебе
परंतपाःparaṃtapāḥсокрушители врагов
तरस्विनश्tarasvinaśформа tarasvinaś
छन्नरूपाःchannarūpāḥударить, убить, человек, муж
सर्वेsarveвсе
युद्धविशारदाःyuddhaviśāradāḥбитва
विराटम्virāṭamВирату
अन्वयुःanvayuḥформа anvayuḥ
पश्चात्paścātвидеть
सहिताःsahitāḥсоединённые
कुरुपुंगवाःkurupuṃgavāḥКуру, корова
चत्वारोcatvāroформа catvāro
भ्रातरःbhrātaraḥбратья
शूराःśūrāḥгерои
पाण्डवाःpāṇḍavāḥПандавы
सत्यविक्रमाःsatyavikramāḥформа satyavikramāḥ
Литературный перевод

Тогда царь Матсьев сказал своему младшему брату Шатанике: «Канка, Баллава, пастухи и могучий Дамагрантхи — думаю, они могут сражаться, и в этом нет сомнения. Дайте и им колесницы со стягами и знамёнами, разные доспехи, прочные и мягкие; пусть наденут их на тело, и пусть будет дано оружие. Эти люди видом похожи на героев, руки их подобны хоботам царей слонов. Не думаю, что они никогда не сражались». Услышав слово царя, Шатаника с поспешным умом назначил колесницы Партхам, царь, — Сахадеве, царю, Бхиме и Накуле. Тогда возницы, радостные и прежде всего преданные царю, быстро запрягли колесницы, назначенные владыкой людей. Доспехи, разные, прочные и мягкие, которые Вирата назначил этим неутомимым в делах, они надели на тела; вооружённые, эти истребители врагов, все стремительные, скрытые обликом, искусные в войне, вместе последовали за Виратой сзади — четыре храбрых брата Пандавы, правдивые в доблести, быки среди Куру».

Версия

2c93c731ebe4 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:17:35 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами