Махабхарата
Девадатта-нада-парва: звук раковины Арджуны4.41.19-23
3916 / 15823
Махабхарата · 4.41.19-23
Деванагари

द्रोण उवाच
यथा रथस्य निर्घोषो यथा शङ्ख उदीर्यते ॥
कम्पते च यथा भूमिर् नैषो ऽन्यः सव्यसाचिनः ॥
शस्त्राणि न प्रकाशन्ते न प्रहृष्यन्ति वाजिनः ॥
अग्नयश् च न भासन्ते समिद्धास् तन् न शोभनम् ॥
प्रत्य् आदित्यं च नः सर्वे मृगा घोरप्रवादिनः ॥
ध्वजेषु च निलीयन्ते वायसास् तन् न शोभनम् ॥
शकुनाश् चापसव्या नो वेदयन्ति महद् भयम् ॥
गोमायुर् एष सेनाया रुवन् मध्ये ऽनुधावति ॥
अनाहतश् च निष्क्रान्तो महद् वेदयते भयम् ॥
भवतां रोमकूपाणि प्रहृष्टान्य् उपलक्षये ॥
पराभूता च वः सेना न कश् चिद् योद्धुम् इच्छति ॥
विवर्णमुखभूयिष्ठाः सर्वे योधा विचेतसः ॥
गाः संप्रस्थाप्य तिष्ठामो व्यूढानीकाः प्रहारिणः ॥

Транслитерация (IAST)

droṇa uvāca
yathā rathasya nirghoṣo yathā śaṅkha udīryate ||
kampate ca yathā bhūmir naiṣo 'nyaḥ savyasācinaḥ ||
śastrāṇi na prakāśante na prahṛṣyanti vājinaḥ ||
agnayaś ca na bhāsante samiddhās tan na śobhanam ||
praty ādityaṃ ca naḥ sarve mṛgā ghorapravādinaḥ ||
dhvajeṣu ca nilīyante vāyasās tan na śobhanam ||
śakunāś cāpasavyā no vedayanti mahad bhayam ||
gomāyur eṣa senāyā ruvan madhye 'nudhāvati ||
anāhataś ca niṣkrānto mahad vedayate bhayam ||
bhavatāṃ romakūpāṇi prahṛṣṭāny upalakṣaye ||
parābhūtā ca vaḥ senā na kaś cid yoddhum icchati ||
vivarṇamukhabhūyiṣṭhāḥ sarve yodhā vicetasaḥ ||
gāḥ saṃprasthāpya tiṣṭhāmo vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
द्रोणdroṇaДрона
उवाचuvācaсказал
यथाyathāкак
रथस्यrathasyaколесница
निर्घोषोnirghoṣoформа nirghoṣo
यथाyathāкак
शङ्खśaṅkhaраковина
उदीर्यतेudīryateформа udīryate
कम्पतेkampateформа kampate
caи
यथाyathāкак
भूमिर्bhūmirземля
नैषोnaiṣoформа naiṣo
ऽन्यः'nyaḥформа 'nyaḥ
सव्यसाचिनःsavyasācinaḥСавьясачин
शस्त्राणिśastrāṇiоружие
naне
प्रकाशन्तेprakāśanteформа prakāśante
naне
प्रहृष्यन्तिprahṛṣyantiформа prahṛṣyanti
वाजिनःvājinaḥкони
अग्नयश्agnayaśформа agnayaś
caи
naне
भासन्तेbhāsanteформа bhāsante
समिद्धास्samiddhāsформа samiddhās
तन्tanэто
naне
शोभनम्śobhanamударить, убить
प्रत्य्pratyформа praty
आदित्यंādityaṃформа ādityaṃ
caи
नःnaḥне
सर्वेsarveвсе
मृगाmṛgāформа mṛgā
घोरप्रवादिनःghorapravādinaḥформа ghorapravādinaḥ
ध्वजेषुdhvajeṣuформа dhvajeṣu
caи
निलीयन्तेnilīyanteформа nilīyante
वायसास्vāyasāsформа vāyasās
तन्tanэто
naне
शोभनम्śobhanamударить, убить
शकुनाश्śakunāśформа śakunāś
चापसव्याcāpasavyāформа cāpasavyā
नोnoнам, наш
वेदयन्तिvedayantiформа vedayanti
महद्mahadвеликое
भयम्bhayamстрах, конь
गोमायुर्gomāyurкорова
एषeṣaэтот
सेनायाsenāyāвойско
रुवन्ruvanформа ruvan
मध्येmadhyeпосреди
ऽनुधावति'nudhāvatiформа 'nudhāvati
अनाहतश्anāhataśформа anāhataś
caи
निष्क्रान्तोniṣkrāntoформа niṣkrānto
महद्mahadвеликое
वेदयतेvedayateформа vedayate
भयम्bhayamстрах, конь
भवतांbhavatāṃформа bhavatāṃ
रोमकूपाणिromakūpāṇiформа romakūpāṇi
प्रहृष्टान्य्prahṛṣṭānyформа prahṛṣṭāny
उपलक्षयेupalakṣayeформа upalakṣaye
पराभूताparābhūtāформа parābhūtā
caи
वःvaḥвам, ваш
सेनाsenāвойско
naне
कश्kaśкто?
चिद्cidже, либо
योद्धुम्yoddhumсражаться
इच्छतिicchatiжелает
विवर्णमुखभूयिष्ठाःvivarṇamukhabhūyiṣṭhāḥлицо, уста
सर्वेsarveвсе
योधाyodhāвоин
विचेतसःvicetasaḥформа vicetasaḥ
गाःgāḥкоров
संप्रस्थाप्यsaṃprasthāpyaформа saṃprasthāpya
तिष्ठामोtiṣṭhāmoформа tiṣṭhāmo
व्यूढानीकाःvyūḍhānīkāḥвыстроенные войска
प्रहारिणःprahāriṇaḥнаносящие удары
Литературный перевод

Дрона сказал: «Как грохочет колесница, как раздаётся раковина и как дрожит земля — это не кто иной, как Савьясачин. Оружие не сияет; кони не радуются; зажжённые огни не блестят — это нехорошо. Все страшно кричащие звери стоят против солнца, вороны садятся на стяги — это нехорошо. Птицы, обходящие нас слева, сообщают великий страх. Вот шакал, воя, бежит посреди войска; он вышел, не будучи поражён, и сообщает великий страх. Я вижу, что ваши волосы поднялись. Ваше войско уже подавлено; никто не хочет сражаться. Почти все воины с побледневшими лицами и лишены сознания. Отправив коров, будем стоять построенными войсками, готовые наносить удары».

Версия

001cbc75b059 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:27:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами