Махабхарата
Бхишма-парва: Арджуна спасает Абхиманью6.51.8-16
5620 / 15823
Махабхарата · 6.51.8-16
Деванагари

लक्ष्मणस् तव पौत्रस् तु तव पौत्रम् अवस्थितम् ॥
अभ्यवर्तत संहृष्टस् ततो युद्धम् अवर्तत ॥
दौर्योधनिस् तु संक्रुद्धः सौभद्रं नवभिः शरैः ॥
विव्याध समरे राजंस् तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥
अभिमन्युस् तु संक्रुद्धो भ्रातरं भरतर्षभ ॥
शरैः पञ्चाशता राजन् क्षिप्रहस्तो ऽभ्यविध्यत ॥
लक्ष्मणो ऽपि ततस् तस्य धनुश् चिच्छेद पत्रिणा ॥
मुष्टिदेशे महाराज तत उच्चुक्रुशुर् जनाः ॥
तद् विहाय धनुश् छिन्नं सौभद्रः परवीरहा ॥
अन्यद् आदत्तवांश् चित्रं कार्मुकं वेगवत्तरम् ॥
तौ तत्र समरे हृष्टौ कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥
अन्योन्यं विशिखैस् तीक्ष्णैर् जघ्नतुः पुरुषर्षभौ ॥
ततो दुर्योधनो राजा दृष्ट्वा पुत्रं महारथम् ॥
पीडितं तव पौत्रेण प्रायात् तत्र जनेश्वरः ॥
संनिवृत्ते तव सुते सर्व एव जनाधिपाः ॥
आर्जुनिं रथवंशेन समन्तात् पर्यवारयन् ॥
स तैः परिवृतः शूरैः शूरो युधि सुदुर्जयैः ॥
न स्म विव्यथते राजन् कृष्णतुल्यपराक्रमः ॥

Транслитерация (IAST)

lakṣmaṇas tava pautras tu tava pautram avasthitam ||
abhyavartata saṃhṛṣṭas tato yuddham avartata ||
dauryodhanis tu saṃkruddhaḥ saubhadraṃ navabhiḥ śaraiḥ ||
vivyādha samare rājaṃs tad adbhutam ivābhavat ||
abhimanyus tu saṃkruddho bhrātaraṃ bharatarṣabha ||
śaraiḥ pañcāśatā rājan kṣiprahasto 'bhyavidhyata ||
lakṣmaṇo 'pi tatas tasya dhanuś ciccheda patriṇā ||
muṣṭideśe mahārāja tata uccukruśur janāḥ ||
tad vihāya dhanuś chinnaṃ saubhadraḥ paravīrahā ||
anyad ādattavāṃś citraṃ kārmukaṃ vegavattaram ||
tau tatra samare hṛṣṭau kṛtapratikṛtaiṣiṇau ||
anyonyaṃ viśikhais tīkṣṇair jaghnatuḥ puruṣarṣabhau ||
tato duryodhano rājā dṛṣṭvā putraṃ mahāratham ||
pīḍitaṃ tava pautreṇa prāyāt tatra janeśvaraḥ ||
saṃnivṛtte tava sute sarva eva janādhipāḥ ||
ārjuniṃ rathavaṃśena samantāt paryavārayan ||
sa taiḥ parivṛtaḥ śūraiḥ śūro yudhi sudurjayaiḥ ||
na sma vivyathate rājan kṛṣṇatulyaparākramaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
लक्ष्मणः तव पौत्रः तुlakṣmaṇaḥ tava pautraḥ tuЛакшмана же твой внук; твой внук Лакшмана
तव पौत्रम् अवस्थितम्tava pautram avasthitamтвоего внука стоящего; твоего другого внука
अभ्यवर्तत संहृष्टःabhyavartata saṃhṛṣṭaḥрадостный двинулся против; ликуя, наступил
ततः युद्धम् अवर्ततtataḥ yuddham avartataзатем битва развернулась; после этого бой начался
दौर्योधनिः तु संक्रुद्धःdauryodhaniḥ tu saṃkruddhaḥсын Дурьодханы же разгневанный; Дурьодханов сын в ярости
सौभद्रम् नवभिः शरैःsaubhadram navabhiḥ śaraiḥСаубхадру девятью стрелами; Абхиманью девятью стрелами
विव्याध समरे राजन्vivyādha samare rājanпронзил в бою, царь; поразил в сражении
तत् अद्भुतम् इव अभवत्tat adbhutam iva abhavatэто было словно чудо; то казалось удивительным
अभिमन्युः तु संक्रुद्धःabhimanyuḥ tu saṃkruddhaḥАбхиманью же разгневанный; Абхиманью в гневе
भ्रातरम् भरतर्षभbhrātaram bharatarṣabhaбрата, лучший Бхарата; своего родича, бык Бхаратов
शरैः पञ्चाशता राजन्śaraiḥ pañcāśatā rājanпятьюдесятью стрелами, царь; пятью десятками стрел
क्षिप्रहस्तः अभ्यविध्यतkṣiprahastaḥ abhyavidhyataбыстрорукий пронзил; ловкорукий поразил
लक्ष्मणः अपि ततः तस्यlakṣmaṇaḥ api tataḥ tasyaЛакшмана же затем его; и Лакшмана после этого
धनुः चिच्छेद पत्रिणाdhanuḥ ciccheda patriṇāлук рассёк оперённой стрелой; срезал лук стрелой
मुष्टिदेशे महाराजmuṣṭideśe mahārājaу места рукояти, великий царь; в области хвата
ततः उच्चुक्रुशुः जनाःtataḥ uccukruśuḥ janāḥтогда закричали люди; после этого воины вскричали
तत् विहाय धनुः छिन्नम्tat vihāya dhanuḥ chinnamоставив тот сломанный лук; бросив рассечённый лук
सौभद्रः परवीरहाsaubhadraḥ paravīrahāСаубхадра, губитель вражьих героев; Абхиманью, убийца противников
अन्यत् आदत्तवान् चित्रम्anyat ādattavān citramдругой взял пёстрый; схватил другой украшенный
कार्मुकम् वेगवत्तरम्kārmukam vegavattaramлук более стремительный; лук с большей скоростью
तौ तत्र समरे हृष्टौtau tatra samare hṛṣṭauони там в бою радостные; оба там в сражении
कृतप्रतिकृतैषिणौkṛtapratikṛtaiṣiṇauищущие действие и ответ; стремясь к удару и ответу
अन्योन्यम् विशिखैः तीक्ष्णैःanyonyam viśikhaiḥ tīkṣṇaiḥдруг друга острыми стрелами; взаимно заострёнными стрелами
जघ्नतुः पुरुषर्षभौjaghnatuḥ puruṣarṣabhauпоражали два лучших мужа; били два быка людей
ततः दुर्योधनः राजाtataḥ duryodhanaḥ rājāзатем царь Дурьодхана; после этого правитель Дурьодхана
दृष्ट्वा पुत्रम् महारथम्dṛṣṭvā putram mahārathamувидев сына махаратху; глядя на сына-ратхина
पीडितम् तव पौत्रेणpīḍitam tava pautreṇaтеснимого твоим внуком; угнетаемого твоим потомком
प्रायात् तत्र जनेश्वरःprāyāt tatra janeśvaraḥпошёл туда, владыка людей; двинулся туда, о царь
संनिवृत्ते तव सुतेsaṃnivṛtte tava suteкогда твой сын отступил; после отхода твоего сына
सर्वे एव जनाधिपाःsarve eva janādhipāḥвсе именно владыки людей; все правители
आर्जुनिम् रथवंशेनārjunim rathavaṃśenaАрджуниева сына рядом колесниц; Абхиманью колесничим строем
समन्तात् पर्यवारयन्samantāt paryavārayanсо всех сторон окружили; отовсюду обступили
स तैः परिवृतः शूरैःsa taiḥ parivṛtaḥ śūraiḥон ими окружённый героями; окружённый этими воинами
शूरः युधि सुदुर्जयैःśūraḥ yudhi sudurjayaiḥгерой, в бою труднопобедимыми; доблестный среди непобедимых
न स्म विव्यथते राजन्na sma vivyathate rājanне дрожал, царь; не содрогался, владыка
कृष्णतुल्यपराक्रमःkṛṣṇatulyaparākramaḥравный Кришне доблестью; с мощью подобной Кришне
Литературный перевод

Лакшмана, твой внук, ликуя, двинулся против стоявшего там твоего другого внука, и после этого началась битва. Разгневанный сын Дурьодханы пронзил Саубхадру девятью стрелами, о царь, и это казалось удивительным. Но разгневанный Абхиманью, быстрорукий, поразил своего родича пятьюдесятью стрелами, о лучший из Бхаратов. Лакшмана затем оперённой стрелой рассёк его лук у места хвата, о великий царь, и воины вскричали. Оставив рассечённый лук, Саубхадра, губитель вражьих героев, взял другой, украшенный и ещё более быстрый лук. Там, в бою, эти два лучших мужа, радостные и стремящиеся отвечать ударом на удар, поражали друг друга острыми стрелами. Тогда царь Дурьодхана, увидев, что его сын, великий ратхин, тесним твоим внуком, двинулся туда, о владыка людей. Когда твой сын отступил, все цари со всех сторон окружили сына Арджуны колесничим строем. Но герой, окружённый этими труднопобедимыми воинами, не дрогнул в бою, о царь: его доблесть была равна Кришне».

Версия

8d743869f8f8 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:44 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами