Махабхарата
Бхишма-парва: смешанная битва войск6.53.18-24
5628 / 15823
Махабхарата · 6.53.18-24
Деванагари

ध्वजैस् तत्रापविद्धैश् च कार्मुकैस् तोमरैस् तथा ॥
प्रासैस् तथा गदाभिश् च परिघैः कम्पनैस् तथा ॥
शक्तिभिः कवचैश् चित्रैः कणपैर् अङ्कुशैर् अपि ॥
निस्त्रिंशैर् विमलैश् चापि स्वर्णपुङ्खैः शरैस् तथा ॥
परिस्तोमैः कुथाभिश् च कम्बलैश् च महाधनैः ॥
भूर् भाति भरतश्रेष्ठ स्रग्दामैर् इव चित्रिता ॥
नराश्वकायैः पतितैर् दन्तिभिश् च महाहवे ॥
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥
प्रशशाम रजो भौमं व्युक्षितं रणशोणितैः ॥
दिशश् च विमलाः सर्वाः संबभूवुर् जनेश्वर ॥
उत्थितान्य् अगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ॥
चिह्नभूतानि जगतो विनाशार्थाय भारत ॥
तस्मिन् युद्धे महारौद्रे वर्तमाने सुदारुणे ॥
प्रत्यदृश्यन्त रथिनो धावमानाः समन्ततः ॥

Транслитерация (IAST)

dhvajais tatrāpaviddhaiś ca kārmukais tomarais tathā ||
prāsais tathā gadābhiś ca parighaiḥ kampanais tathā ||
śaktibhiḥ kavacaiś citraiḥ kaṇapair aṅkuśair api ||
nistriṃśair vimalaiś cāpi svarṇapuṅkhaiḥ śarais tathā ||
paristomaiḥ kuthābhiś ca kambalaiś ca mahādhanaiḥ ||
bhūr bhāti bharataśreṣṭha sragdāmair iva citritā ||
narāśvakāyaiḥ patitair dantibhiś ca mahāhave ||
agamyarūpā pṛthivī māṃsaśoṇitakardamā ||
praśaśāma rajo bhaumaṃ vyukṣitaṃ raṇaśoṇitaiḥ ||
diśaś ca vimalāḥ sarvāḥ saṃbabhūvur janeśvara ||
utthitāny agaṇeyāni kabandhāni samantataḥ ||
cihnabhūtāni jagato vināśārthāya bhārata ||
tasmin yuddhe mahāraudre vartamāne sudāruṇe ||
pratyadṛśyanta rathino dhāvamānāḥ samantataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ध्वजैः तत्र अपविद्धैः चdhvajaiḥ tatra apaviddhaiḥ caстягами там отброшенными; сброшенными флагами
कार्मुकैः तोमरैः तथाkārmukaiḥ tomaraiḥ tathāлуками и томарами также; луками и дротиками
प्रासैः तथा गदाभिः चprāsaiḥ tathā gadābhiḥ caпрасами и палицами также; копьями и булавами
परिघैः कम्पनैः तथाparighaiḥ kampanaiḥ tathāпалицами и кампанами; железными дубинами и метателями
शक्तिभिः कवचैः चित्रैःśaktibhiḥ kavacaiḥ citraiḥшакти и пёстрыми доспехами; копьями, разноцветными бронями
कणपैः अङ्कुशैः अपिkaṇapaiḥ aṅkuśaiḥ apiканапами и анкушами также; дубинками и крюками
निस्त्रिंशैः विमलैः च अपिnistriṃśaiḥ vimalaiḥ ca apiи блестящими мечами также; и чистыми клинками
स्वर्णपुङ्खैः शरैः तथाsvarṇapuṅkhaiḥ śaraiḥ tathāи златопёрыми стрелами; также стрелами с золотым оперением
परिस्तोमैः कुथाभिः चparistomaiḥ kuthābhiḥ caпокровами и попонами; покрывалами и коврами
कम्बलैः च महाधनैःkambalaiḥ ca mahādhanaiḥи дорогими одеялами; и ценными покрывалами
भूः भाति भरतश्रेष्ठbhūḥ bhāti bharataśreṣṭhaземля сияет, лучший Бхарата; земля выглядит, о Бхарата
स्रग्दामैः इव चित्रिताsragdāmaiḥ iva citritāкак гирляндами украшенная; словно расцвеченная венками
नराश्वकायैः पतितैःnarāśvakāyaiḥ patitaiḥтелами людей и коней павшими; павшими человеческими и конскими телами
दन्तिभिः च महाहवेdantibhiḥ ca mahāhaveи слонами в великой битве; и слонами в сражении
अगम्यरूपा पृथिवीagamyarūpā pṛthivīнепроходимого вида земля; земля стала недоступной
मांसशोणितकर्दमाmāṃsaśoṇitakardamāс грязью из мяса и крови; илистая мясом и кровью
प्रशशाम रजः भौमम्praśaśāma rajaḥ bhaumamуспокоилась земная пыль; осела пыль земли
व्युक्षितम् रणशोणितैःvyukṣitam raṇaśoṇitaiḥсмоченная боевой кровью; увлажнённая кровью битвы
दिशः च विमलाः सर्वाःdiśaḥ ca vimalāḥ sarvāḥи стороны все чистые; и все направления ясные
संबभूवुः जनेश्वरsaṃbabhūvuḥ janeśvaraстали, владыка людей; сделались, о царь
उत्थितानि अगणेयानिutthitāni agaṇeyāniподнявшиеся бесчисленные; вставшие неисчислимые
कबन्धानि समन्ततःkabandhāni samantataḥбезголовые туловища повсюду; кабандхи со всех сторон
चिह्नभूतानि जगतःcihnabhūtāni jagataḥставшие знаками мира; сделавшиеся знамениями для мира
विनाशार्थाय भारतvināśārthāya bhārataк гибели, Бхарата; ради разрушения, о Бхарата
तस्मिन् युद्धे महारौद्रेtasmin yuddhe mahāraudreв той битве велико-ужасной; в этом чрезвычайно страшном бою
वर्तमाने सुदारुणेvartamāne sudāruṇeпродолжающейся крайне жестоко; идущем ужаснейшим образом
प्रत्यदृश्यन्त रथिनःpratyadṛśyanta rathinaḥвиднелись колесничие; были видны ратхины
धावमानाः समन्ततःdhāvamānāḥ samantataḥбегущие со всех сторон; мчащиеся отовсюду
Литературный перевод

Отброшенными стягами, луками, томарами, прасами, палицами, паригхами, кампанами, шакти, пёстрыми доспехами, канапами, анкушами, блестящими мечами, златопёрыми стрелами, покровами, попонами и дорогими одеялами земля, о лучший из Бхаратов, казалась украшенной, словно гирляндами. Но от павших тел людей, коней и слонов в великой битве земля стала почти непроходимой, илистой от мяса и крови. Земная пыль, смоченная кровью сражения, осела, и все стороны стали ясными, о владыка людей. Повсюду поднимались бесчисленные безголовые туловища, ставшие для мира знамениями гибели, о Бхарата. Пока эта страшная и крайне жестокая битва продолжалась, колесничие были видны бегущими со всех сторон».

Версия

f0405671715a · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами