Махабхарата
Бхишма-парва: смешанная битва войск6.53.25-34
5629 / 15823
Махабхарата · 6.53.25-34
Деванагари

ततो द्रोणश् च भीष्मश् च सैन्धवश् च जयद्रथः ॥
पुरुमित्रो विकर्णश् च शकुनिश् चापि सौबलः ॥
एते समरदुर्धर्षाः सिंहतुल्यपराक्रमाः ॥
पाण्डवानाम् अनीकानि बभञ्जुः स्म पुनः पुनः ॥
तथैव भीमसेनो ऽपि राक्षसश् च घटोत्कचः ॥
सात्यकिश् चेकितानश् च द्रौपदेयाश् च भारत ॥
तावकांस् तव पुत्रांश् च सहितान् सर्वराजभिः ॥
द्रावयाम् आसुर् आजौ ते त्रिदशा दानवान् इव ॥
तथा ते समरे ऽन्योन्यं निघ्नन्तः क्षत्रियर्षभाः ॥
रक्तोक्षिता घोररूपा विरेजुर् दानवा इव ॥
विनिर्जित्य रिपून् वीराः सेनयोर् उभयोर् अपि ॥
व्यदृश्यन्त महामात्रा ग्रहा इव नभस्तले ॥
ततो रथसहस्रेण पुत्रो दुर्योधनस् तव ॥
अभ्ययात् पाण्डवान् युद्धे राक्षसं च घटोत्कचम् ॥
तथैव पाण्डवाः सर्वे महत्या सेनया सह ॥
द्रोणभीष्मौ रणे शूरौ प्रत्युद्ययुर् अरिंदमौ ॥
किरीटी तु ययौ क्रुद्धः समर्थान् पार्थिवोत्तमान् ॥
आर्जुनिः सात्यकिश् चैव ययतुः सौबलं बलम् ॥
ततः प्रववृते भूयः संग्रामो लोमहर्षणः ॥
तावकानां परेषां च समरे विजिगीषताम् ॥

Транслитерация (IAST)

tato droṇaś ca bhīṣmaś ca saindhavaś ca jayadrathaḥ ||
purumitro vikarṇaś ca śakuniś cāpi saubalaḥ ||
ete samaradurdharṣāḥ siṃhatulyaparākramāḥ ||
pāṇḍavānām anīkāni babhañjuḥ sma punaḥ punaḥ ||
tathaiva bhīmaseno 'pi rākṣasaś ca ghaṭotkacaḥ ||
sātyakiś cekitānaś ca draupadeyāś ca bhārata ||
tāvakāṃs tava putrāṃś ca sahitān sarvarājabhiḥ ||
drāvayām āsur ājau te tridaśā dānavān iva ||
tathā te samare 'nyonyaṃ nighnantaḥ kṣatriyarṣabhāḥ ||
raktokṣitā ghorarūpā virejur dānavā iva ||
vinirjitya ripūn vīrāḥ senayor ubhayor api ||
vyadṛśyanta mahāmātrā grahā iva nabhastale ||
tato rathasahasreṇa putro duryodhanas tava ||
abhyayāt pāṇḍavān yuddhe rākṣasaṃ ca ghaṭotkacam ||
tathaiva pāṇḍavāḥ sarve mahatyā senayā saha ||
droṇabhīṣmau raṇe śūrau pratyudyayur ariṃdamau ||
kirīṭī tu yayau kruddhaḥ samarthān pārthivottamān ||
ārjuniḥ sātyakiś caiva yayatuḥ saubalaṃ balam ||
tataḥ pravavṛte bhūyaḥ saṃgrāmo lomaharṣaṇaḥ ||
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca samare vijigīṣatām ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः द्रोणः च भीष्मः चtataḥ droṇaḥ ca bhīṣmaḥ caзатем Дрона и Бхишма; после этого Дрона с Бхишмой
सैन्धवः च जयद्रथःsaindhavaḥ ca jayadrathaḥи Сайндхава Джаядратха; синдхский Джаядратха
पुरुमित्रः विकर्णः चpurumitraḥ vikarṇaḥ caПурумитра и Викарна; Пурумитра вместе с Викарной
शकुनिः च अपि सौबलःśakuniḥ ca api saubalaḥи Шакуни Саубала; также Шакуни, сын Субалы
एते समरदुर्धर्षाःete samaradurdharṣāḥэти в бою трудноприступные; эти неодолимые в сражении
सिंहतुल्यपराक्रमाःsiṃhatulyaparākramāḥс доблестью равной льву; с львиноподобной мощью
पाण्डवानाम् अनीकानिpāṇḍavānām anīkāniстрои Пандавов; боевые ряды сыновей Панду
बभञ्जुः स्म पुनः पुनःbabhañjuḥ sma punaḥ punaḥломали снова и снова; прорывали раз за разом
तथा एव भीमसेनः अपिtathā eva bhīmasenaḥ apiточно так и Бхимасена; так же Бхима
राक्षसः च घटोत्कचःrākṣasaḥ ca ghaṭotkacaḥи ракшас Гхатоткача; и ракшаса Гхатоткача
सात्यकिः चेकितानः चsātyakiḥ cekitānaḥ caСатьяки и Чекитана; Сатьяки вместе с Чекитаной
द्रौपदेयाः च भारतdraupadeyāḥ ca bhārataи сыновья Драупади, Бхарата; и Драупадеи, о Бхарата
तावकान् तव पुत्रान् चtāvakān tava putrān caтвоих и твоих сыновей; твоих воинов и сыновей
सहितान् सर्वराजभिःsahitān sarvarājabhiḥсо всеми царями вместе; соединённых со всеми правителями
द्रावयाम् आसुः आजौ तेdrāvayām āsuḥ ājau teзаставляли бежать в бою они; они обращали в бегство
त्रिदशाः दानवान् इवtridaśāḥ dānavān ivaкак боги данавов; словно девы демонов
तथा ते समरे अन्योन्यम्tathā te samare anyonyamтак они в бою друг друга; так в сражении взаимно
निघ्नन्तः क्षत्रियर्षभाःnighnantaḥ kṣatriyarṣabhāḥубивающие быки кшатриев; поражая, лучшие кшатрии
रक्तोक्षिताः घोररूपाःraktokṣitāḥ ghorarūpāḥкровью орошённые, страшноликие; обагрённые кровью, ужасные
विरेजुः दानवाः इवvirejuḥ dānavāḥ ivaсияли как данавы; выглядели как демоны
विनिर्जित्य रिपून् वीराःvinirjitya ripūn vīrāḥпобедив врагов, герои; одолевающие противников воины
सेनयोः उभयोः अपिsenayoḥ ubhayoḥ apiв обеих армиях также; с обеих сторон
व्यदृश्यन्त महामात्राःvyadṛśyanta mahāmātrāḥвиднелись великие начальники; казались могучими военачальниками
ग्रहाः इव नभस्तलेgrahāḥ iva nabhastaleкак планеты на небе; словно светила в небосводе
ततः रथसहस्रेणtataḥ rathasahasreṇaзатем тысячей колесниц; после этого с тысячью ратх
पुत्रः दुर्योधनः तवputraḥ duryodhanaḥ tavaсын твой Дурьодхана; твой сын, Дурьодхана
अभ्ययात् पाण्डवान् युद्धेabhyayāt pāṇḍavān yuddheдвинулся на Пандавов в бою; пошёл против Пандавов
राक्षसम् च घटोत्कचम्rākṣasam ca ghaṭotkacamи ракшаса Гхатоткачу; и Гхатоткачу-ракшаса
तथा एव पाण्डवाः सर्वेtathā eva pāṇḍavāḥ sarveтак же все Пандавы; точно так все сыновья Панду
महत्या सेनया सहmahatyā senayā sahaс великой армией вместе; вместе с большим войском
द्रोणभीष्मौ रणे शूरौdroṇabhīṣmau raṇe śūrauДрону и Бхишму в бою героев; двух героев, Дрону-Бхишму
प्रत्युद्ययुः अरिंदमौpratyudyayuḥ ariṃdamauвстретили два губителя врагов; выступили против победителей врагов
किरीटी तु ययौ क्रुद्धःkirīṭī tu yayau kruddhaḥКиритин же пошёл разгневанный; Арджуна в гневе двинулся
समर्थान् पार्थिवोत्तमान्samarthān pārthivottamānна способных лучших царей; против сильных правителей
आर्जुनिः सात्यकिः च एवārjuniḥ sātyakiḥ ca evaАрджуниев сын и Сатьяки; Абхиманью и Сатьяки
ययतुः सौबलम् बलम्yayatuḥ saubalam balamпошли на войско Саубалы; двинулись против силы Шакуни
ततः प्रववृते भूयःtataḥ pravavṛte bhūyaḥзатем развернулся снова; после этого опять начался
संग्रामः लोमहर्षणःsaṃgrāmaḥ lomaharṣaṇaḥбой волосоподъёмный; сражение, вызывающее дрожь
तावकानाम् परेषाम् चtāvakānām pareṣām caтвоих и врагов; твоей стороны и противников
समरे विजिगीषताम्samare vijigīṣatāmв бою желающих победить; стремящихся к победе
Литературный перевод

Затем Дрона, Бхишма, Сайндхава Джаядратха, Пурумитра, Викарна и Шакуни, сын Субалы, эти трудноприступные в бою воины с львиной доблестью, снова и снова прорывали строи Пандавов. Точно так же Бхимасена, ракшас Гхатоткача, Сатьяки, Чекитана и сыновья Драупади, о Бхарата, обращали в бегство твоих воинов и твоих сыновей вместе со всеми царями, словно боги данавов. Так эти быки среди кшатриев, поражая друг друга в бою, обагрённые кровью и страшные видом, сияли как данавы. Герои обеих армий, одолев врагов, были видны как великие военачальники, словно планеты на небе. Затем твой сын Дурьодхана с тысячей колесниц двинулся в бою против Пандавов и ракшаса Гхатоткачи. Так же все Пандавы вместе с большой армией выступили против двух героев, Дроны и Бхишмы, губителей врагов. Киритин в гневе двинулся против сильных лучших царей, а сын Арджуны и Сатьяки пошли на войско Саубалы. После этого снова развернулось сражение твоих и врагов, желающих победить в бою, и оно заставляло волосы подниматься».

Версия

79b855cb743b · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами