Махабхарата
Бхишма-парва: доблесть Абхиманью и Дхриштадьюмны6.57.21-32
5651 / 15823
Махабхарата · 6.57.21-32
Деванагари

ततः सांयमनेः पुत्रः पाञ्चाल्यं युद्धदुर्मदम् ॥
अविध्यत् त्रिंशता बाणैर् दशभिश् चास्य सारथिम् ॥
सो ऽतिविद्धो महेष्वासः सृक्किणी परिसंलिहन् ॥
भल्लेन भृशतीक्ष्णेन निचकर्तास्य कार्मुकम् ॥
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षिप्रम् एव समर्पयत् ॥
अश्वांश् चास्यावधीद् राजन्न् उभौ तौ पार्ष्णिसारथी ॥
स हताश्वे रथे तिष्ठन् ददर्श भरतर्षभ ॥
पुत्रः सांयमनेः पुत्रं पाञ्चाल्यस्य महात्मनः ॥
स संगृह्य महाघोरं निस्त्रिंशवरम् आयसम् ॥
पदातिस् तूर्णम् अभ्यर्छद् रथस्थं द्रुपदात्मजम् ॥
तं महौघम् इवायान्तं खात् पतन्तम् इवोरगम् ॥
भ्रान्तावरणनिस्त्रिंशं कालोत्सृष्टम् इवान्तकम् ॥
दीप्यन्तम् इव शस्त्रार्च्या मत्तवारणविक्रमम् ॥
अपश्यन् पाण्डवास् तत्र धृष्टद्युम्नश् च पार्षतः ॥
तस्य पाञ्चालपुत्रस् तु प्रतीपम् अभिधावतः ॥
शितनिस्त्रिंशहस्तस्य शरावरणधारिणः ॥
बाणवेगम् अतीतस्य रथाभ्याशम् उपेयुषः ॥
त्वरन् सेनापतिः क्रुद्धो बिभेद गदया शिरः ॥
तस्य राजन् सनिस्त्रिंशं सुप्रभं च शरावरम् ॥
हतस्य पततो हस्ताद् वेगेन न्यपतद् भुवि ॥
तं निहत्य गदाग्रेण लेभे स परमं यशः ॥
पुत्रः पाञ्चालराजस्य महात्मा भीमविक्रमः ॥
तस्मिन् हते महेष्वासे राजपुत्रे महारथे ॥
हाहाकारो महान् आसीत् तव सैन्यस्य मारिष ॥

Транслитерация (IAST)

tataḥ sāṃyamaneḥ putraḥ pāñcālyaṃ yuddhadurmadam ||
avidhyat triṃśatā bāṇair daśabhiś cāsya sārathim ||
so 'tividdho maheṣvāsaḥ sṛkkiṇī parisaṃlihan ||
bhallena bhṛśatīkṣṇena nicakartāsya kārmukam ||
athainaṃ pañcaviṃśatyā kṣipram eva samarpayat ||
aśvāṃś cāsyāvadhīd rājann ubhau tau pārṣṇisārathī ||
sa hatāśve rathe tiṣṭhan dadarśa bharatarṣabha ||
putraḥ sāṃyamaneḥ putraṃ pāñcālyasya mahātmanaḥ ||
sa saṃgṛhya mahāghoraṃ nistriṃśavaram āyasam ||
padātis tūrṇam abhyarchad rathasthaṃ drupadātmajam ||
taṃ mahaugham ivāyāntaṃ khāt patantam ivoragam ||
bhrāntāvaraṇanistriṃśaṃ kālotsṛṣṭam ivāntakam ||
dīpyantam iva śastrārcyā mattavāraṇavikramam ||
apaśyan pāṇḍavās tatra dhṛṣṭadyumnaś ca pārṣataḥ ||
tasya pāñcālaputras tu pratīpam abhidhāvataḥ ||
śitanistriṃśahastasya śarāvaraṇadhāriṇaḥ ||
bāṇavegam atītasya rathābhyāśam upeyuṣaḥ ||
tvaran senāpatiḥ kruddho bibheda gadayā śiraḥ ||
tasya rājan sanistriṃśaṃ suprabhaṃ ca śarāvaram ||
hatasya patato hastād vegena nyapatad bhuvi ||
taṃ nihatya gadāgreṇa lebhe sa paramaṃ yaśaḥ ||
putraḥ pāñcālarājasya mahātmā bhīmavikramaḥ ||
tasmin hate maheṣvāse rājaputre mahārathe ||
hāhākāro mahān āsīt tava sainyasya māriṣa ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः सांयमनेः पुत्रःtataḥ sāṃyamaneḥ putraḥзатем сын Саньямани; после этого Саньямани сын
पाञ्चाल्यम् युद्धदुर्मदम्pāñcālyam yuddhadurmadamпанчалийца, опьянённого битвой; Дхриштадьюмну, гордого боем
अविध्यत् त्रिंशता बाणैःavidhyat triṃśatā bāṇaiḥпронзил тридцатью стрелами; поразил тридцатью снарядами
दशभिः च अस्य सारथिम्daśabhiḥ ca asya sārathimи десятью его возничего; десятью стрелами сарати
सः अतिविद्धः महेष्वासःsaḥ atividdhaḥ maheṣvāsaḥон, сильно пронзённый, великий лучник; этот могучий стрелок
सृक्किणी परिसंलिहन्sṛkkiṇī parisaṃlihanуглы рта облизывая; облизывая губы
भल्लेन भृशतीक्ष्णेनbhallena bhṛśatīkṣṇenaбхаллой очень острой; крайне острой стрелой
निचकर्त अस्य कार्मुकम्nicakarta asya kārmukamотсек его лук; разрубил его оружие
अथ एनम् पञ्चविंशत्याatha enam pañcaviṃśatyāзатем его двадцатью пятью; после этого его двадцатью пятью
क्षिप्रम् एव समर्पयत्kṣipram eva samarpayatбыстро же поразил; стремительно ударил
अश्वान् च अस्य अवधीत् राजन्aśvān ca asya avadhīt rājanи коней его убил, царь; сразил его скакунов
उभौ तौ पार्ष्णिसारथीubhau tau pārṣṇisārathīи двух задних возничих; обоих помощников возницы
स हताश्वे रथे तिष्ठन्sa hatāśve rathe tiṣṭhanон стоя в колеснице без коней; оставшись в обездвиженной ратхе
ददर्श भरतर्षभdadarśa bharatarṣabhaувидел, бык Бхаратов; заметил, о лучший
पुत्रः सांयमनेःputraḥ sāṃyamaneḥсын Саньямани; Саньямани сын
पुत्रम् पाञ्चाल्यस्य महात्मनःputram pāñcālyasya mahātmanaḥсына великодушного панчалийца; сына Друпады
स संगृह्य महाघोरम्sa saṃgṛhya mahāghoramон взяв очень страшный; схватив ужасный
निस्त्रिंशवरम् आयसम्nistriṃśavaram āyasamлучший железный меч; превосходный стальной клинок
पदातिः तूर्णम् अभ्यर्छत्padātiḥ tūrṇam abhyarchatпеший быстро приблизился; пехотинцем стремительно напал
रथस्थम् द्रुपदात्मजम्rathastham drupadātmajamна стоящего в колеснице сына Друпады; на Дхриштадьюмну в ратхе
तम् महौघम् इव आयान्तम्tam mahaugham iva āyāntamего как великий поток приходящего; как бурный поток налетающего
खात् पतन्तम् इव उरगम्khāt patantam iva uragamкак с неба падающую змею; словно змея, падающая сверху
भ्रान्तावरणनिस्त्रिंशम्bhrāntāvaraṇanistriṃśamс вращающимися щитом и мечом; размахивающего щитом-клинком
कालोत्सृष्टम् इव अन्तकम्kālotsṛṣṭam iva antakamкак смерть, выпущенная временем; словно Антака, посланный временем
दीप्यन्तम् इव शस्त्रार्च्याdīpyantam iva śastrārcyāсияющего как пламенем оружия; пылающего блеском меча
मत्तवारणविक्रमम्mattavāraṇavikramamс поступью пьяного слона; с натиском бешеного слона
अपश्यन् पाण्डवाः तत्रapaśyan pāṇḍavāḥ tatraувидели Пандавы там; Пандавы заметили
धृष्टद्युम्नः च पार्षतःdhṛṣṭadyumnaḥ ca pārṣataḥи Дхриштадьюмна Паршата; и сын Пришаты
तस्य पाञ्चालपुत्रः तुtasya pāñcālaputraḥ tuего же панчалийский сын; Дхриштадьюмна же
प्रतीपम् अभिधावतःpratīpam abhidhāvataḥнавстречу бегущего; атакующего прямо
शितनिस्त्रिंशहस्तस्यśitanistriṃśahastasyaс острым мечом в руке; держащего отточенный клинок
शरावरणधारिणःśarāvaraṇadhāriṇaḥдержащего щит; несущего защитный щит
बाणवेगम् अतीतस्यbāṇavegam atītasyaперешедшего скорость стрел; миновавшего полёт стрел
रथाभ्याशम् उपेयुषःrathābhyāśam upeyuṣaḥприблизившегося к колеснице; подошедшего к ратхе
त्वरन् सेनापतिः क्रुद्धःtvaran senāpatiḥ kruddhaḥспеша, полководец разгневанный; яростный вождь быстро
बिभेद गदया शिरःbibheda gadayā śiraḥразбил палицей голову; расколол голову булавой
तस्य राजन् सनिस्त्रिंशम्tasya rājan sanistriṃśamего, царь, вместе с мечом; у него, о царь
सुप्रभम् च शरावरम्suprabham ca śarāvaramи сияющий щит; прекрасно блестящий щит
हतस्य पततः हस्तात्hatasya patataḥ hastātубитого падающего из руки; из руки павшего
वेगेन न्यपतत् भुविvegena nyapatat bhuviбыстро упал на землю; с силой рухнул на почву
तम् निहत्य गदाग्रेणtam nihatya gadāgreṇaего убив концом палицы; сразив булавой
लेभे स परमम् यशःlebhe sa paramam yaśaḥобрёл он высшую славу; получил великую честь
पुत्रः पाञ्चालराजस्यputraḥ pāñcālarājasyaсын царя Панчалы; Дхриштадьюмна
महात्मा भीमविक्रमःmahātmā bhīmavikramaḥвеликодушный, страшной доблести; великий, грозного натиска
तस्मिन् हते महेष्वासेtasmin hate maheṣvāseкогда тот великий лучник был убит; после гибели махаратхи
राजपुत्रे महारथेrājaputre mahāratheцаревич, великий ратхин; царский сын
हाहाकारः महान् आसीत्hāhākāraḥ mahān āsītвеликий вопль был; поднялся большой крик
तव सैन्यस्य मारिषtava sainyasya māriṣaв твоём войске, почтенный; среди твоей армии
Литературный перевод

Затем сын Саньямани поразил панчалийца, опьянённого битвой, тридцатью стрелами, а его возничего — десятью. Сильно пронзённый великий лучник, облизывая углы рта, крайне острой бхаллой отсёк его лук; затем быстро поразил его двадцатью пятью стрелами, убил его коней и обоих задних возничих, о царь. Сын Саньямани, стоя в колеснице без коней, увидел сына великодушного панчалийца, о бык Бхаратов. Тогда, схватив страшный лучший железный меч, он пешим стремительно напал на стоящего в колеснице сына Друпады. Пандавы и Паршата Дхриштадьюмна увидели его, налетавшего словно великий поток, словно змея, падающая с неба, вращающего щитом и мечом, похожего на Смерть, посланную временем, сияющего пламенем оружия и наступающего как бешеный слон. Когда он, держа острый меч и щит, миновал скорость стрел и приблизился к колеснице, разгневанный полководец, поспешив, булавой расколол ему голову. О царь, у убитого и падающего из руки быстро выпали меч и сияющий щит. Сразив его концом палицы, великодушный сын царя Панчалы, грозный в натиске, обрёл высшую славу. Когда этот царевич, великий ратхин и могучий лучник, был убит, в твоём войске поднялся великий вопль, о почтенный».

Версия

8a7421411f43 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами