Махабхарата
Бхишма-парва: доблесть Бхимасены и Сатьяки6.59.9-17
5660 / 15823
Махабхарата · 6.59.9-17
Деванагари

तस्मिन् सुतुमुले घोरे काले परमदारुणे ॥
भ्रातरश् चैव पुत्राश् च धृष्टद्युम्नश् च पार्षतः ॥
द्रौपदेयाभिमन्युश् च शिखण्डी च महारथः ॥
न प्राजहन् भीमसेनं भये जाते महाबलम् ॥
ततः शैक्यायसीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् ॥
अवधीत् तावकान् योधान् दण्डपाणिर् इवान्तकः ॥
पोथयन् रथवृन्दानि वाजिवृन्दानि चाभिभूः ॥
व्यचरत् समरे भीमो युगान्ते पावको यथा ॥
विनिघ्नन् समरे सर्वान् युगान्ते कालवद् विभुः ॥
ऊरुवेगेन संकर्षन् रथजालानि पाण्डवः ॥
प्रमर्दयन् गजान् सर्वान् नड्वलानीव कुञ्जरः ॥
मृद्नन् रथेभ्यो रथिनो गजेभ्यो गजयोधिनः ॥
सादिनश् चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चैव पदातिनः ॥
तत्र तत्र हतैश् चापि मनुष्यगजवाजिभिः ॥
रणाङ्गणं तद् अभवन् मृत्योर् आघातसंनिभम् ॥
पिनाकम् इव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥
यमदण्डोपमाम् उग्राम् इन्द्राशनिसमस्वनाम् ॥
ददृशुर् भीमसेनस्य रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥
आविध्यतो गदां तस्य कौन्तेयस्य महात्मनः ॥
बभौ रूपं महाघोरं कालस्येव युगक्षये ॥

Транслитерация (IAST)

tasmin sutumule ghore kāle paramadāruṇe ||
bhrātaraś caiva putrāś ca dhṛṣṭadyumnaś ca pārṣataḥ ||
draupadeyābhimanyuś ca śikhaṇḍī ca mahārathaḥ ||
na prājahan bhīmasenaṃ bhaye jāte mahābalam ||
tataḥ śaikyāyasīṃ gurvīṃ pragṛhya mahatīṃ gadām ||
avadhīt tāvakān yodhān daṇḍapāṇir ivāntakaḥ ||
pothayan rathavṛndāni vājivṛndāni cābhibhūḥ ||
vyacarat samare bhīmo yugānte pāvako yathā ||
vinighnan samare sarvān yugānte kālavad vibhuḥ ||
ūruvegena saṃkarṣan rathajālāni pāṇḍavaḥ ||
pramardayan gajān sarvān naḍvalānīva kuñjaraḥ ||
mṛdnan rathebhyo rathino gajebhyo gajayodhinaḥ ||
sādinaś cāśvapṛṣṭhebhyo bhūmau caiva padātinaḥ ||
tatra tatra hataiś cāpi manuṣyagajavājibhiḥ ||
raṇāṅgaṇaṃ tad abhavan mṛtyor āghātasaṃnibham ||
pinākam iva rudrasya kruddhasyābhighnataḥ paśūn ||
yamadaṇḍopamām ugrām indrāśanisamasvanām ||
dadṛśur bhīmasenasya raudrāṃ viśasanīṃ gadām ||
āvidhyato gadāṃ tasya kaunteyasya mahātmanaḥ ||
babhau rūpaṃ mahāghoraṃ kālasyeva yugakṣaye ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्मिन् सुतुमुले घोरेtasmin sutumule ghoreв той великой суматохе страшной; в этом ужасном смятении
काले परमदारुणेkāle paramadāruṇeво время крайне жестокое; в предельно страшный миг
भ्रातरः च एव पुत्राः चbhrātaraḥ ca eva putrāḥ caи братья, и сыновья; братья и сыновья
धृष्टद्युम्नः च पार्षतःdhṛṣṭadyumnaḥ ca pārṣataḥи Дхриштадьюмна Паршата; Паршата Дхриштадьюмна
द्रौपदेयाभिमन्युः चdraupadeyābhimanyuḥ caи Драупадеи, Абхиманью; сыновья Драупади с Абхиманью
शिखण्डी च महारथःśikhaṇḍī ca mahārathaḥи Шикханди махаратха; великий ратхин Шикханди
न प्राजहन् भीमसेनम्na prājahan bhīmasenamне оставили Бхимасену; не покинули Бхиму
भये जाते महाबलम्bhaye jāte mahābalamкогда страх возник, великосильного; при поднявшейся опасности
ततः शैक्यायसीम् गुर्वीम्tataḥ śaikyāyasīm gurvīmзатем железную тяжёлую; потом стальную тяжкую
प्रगृह्य महतीम् गदाम्pragṛhya mahatīm gadāmсхватив великую палицу; взяв большую булаву
अवधीत् तावकान् योधान्avadhīt tāvakān yodhānубивал твоих воинов; сражал твоих бойцов
दण्डपाणिः इव अन्तकःdaṇḍapāṇiḥ iva antakaḥкак Антака с посохом; словно смерть с жезлом
पोथयन् रथवृन्दानिpothayan rathavṛndāniразбивая скопления колесниц; круша ряды ратх
वाजिवृन्दानि च अभिभूःvājivṛndāni ca abhibhūḥи скопления коней, властный; и табуны коней
व्यचरत् समरे भीमःvyacarat samare bhīmaḥдвигался в бою Бхима; носился в сражении
युगान्ते पावकः यथाyugānte pāvakaḥ yathāкак огонь в конце юги; словно пламя конца века
विनिघ्नन् समरे सर्वान्vinighnan samare sarvānубивая в бою всех; поражая всех в сражении
युगान्ते कालवत् विभुःyugānte kālavat vibhuḥкак время в конце юги, могучий; словно Кала при конце
ऊरुवेगेन संकर्षन्ūruvegena saṃkarṣanсилой бёдер стягивая; мощью бедер увлекая
रथजालानि पाण्डवःrathajālāni pāṇḍavaḥсети колесниц Пандава; сплетения ратх
प्रमर्दयन् गजान् सर्वान्pramardayan gajān sarvānсокрушая всех слонов; давя всех слонов
नड्वलानि इव कुञ्जरःnaḍvalāni iva kuñjaraḥкак слон тростники; словно слон заросли
मृद्नन् रथेभ्यः रथिनःmṛdnan rathebhyaḥ rathinaḥсбивая с колесниц ратхинов; давя колесничих с ратх
गजेभ्यः गजयोधिनःgajebhyaḥ gajayodhinaḥсо слонов слоновых воинов; слоновьих бойцов со слонов
सादिनः च अश्वपृष्ठेभ्यःsādinaḥ ca aśvapṛṣṭhebhyaḥи всадников со спин коней; кавалеристов с коней
भूमौ च एव पदातिनःbhūmau ca eva padātinaḥи на земле пехотинцев; и пеших на земле
तत्र तत्र हतैः च अपिtatra tatra hataiḥ ca apiтут и там убитыми также; повсюду сражёнными
मनुष्यगजवाजिभिःmanuṣyagajavājibhiḥлюдьми, слонами, конями; воинами-слонами-конями
रणाङ्गणम् तत् अभवत्raṇāṅgaṇam tat abhavatполе битвы то стало; это поле боя стало
मृत्योः आघातसंनिभम्mṛtyoḥ āghātasaṃnibhamподобным бойне смерти; похожим на место казни
पिनाकम् इव रुद्रस्यpinākam iva rudrasyaкак Пинака Рудры; словно лук Рудры
क्रुद्धस्य अभिघ्नतः पशून्kruddhasya abhighnataḥ paśūnразгневанного, поражающего животных; гневного, бьющего жертв
यमदण्डोपमाम् उग्राम्yamadaṇḍopamām ugrāmподобную жезлу Ямы, грозную; страшную как посох смерти
इन्द्राशनिसमस्वनाम्indrāśanisamasvanāmс гулом, равным молнии Индры; звучащую как ваджра
ददृशुः भीमसेनस्यdadṛśuḥ bhīmasenasyaвидели у Бхимасены; они видели Бхимову
रौद्राम् विशसनीम् गदाम्raudrām viśasanīm gadāmгрозную убойную палицу; ужасную смертоносную булаву
आविध्यतः गदाम् तस्यāvidhyataḥ gadām tasyaкогда он вращал палицу; от размаха его булавы
कौन्तेयस्य महात्मनःkaunteyasya mahātmanaḥКаунтеи великодушного; великого сына Кунти
बभौ रूपम् महाघोरम्babhau rūpam mahāghoramявился образ очень страшный; вид стал ужаснейшим
कालस्य इव युगक्षयेkālasya iva yugakṣayeкак у времени при конце юги; словно Кала в конце века
Литературный перевод

В этой страшной суматохе, в предельно жестокий миг, братья и сыновья, Паршата Дхриштадьюмна, сыновья Драупади, Абхиманью и великий ратхин Шикханди не оставили могучего Бхимасену, когда возникла опасность. Тогда Бхима, схватив великую тяжёлую железную палицу, убивал твоих воинов, как Антака с жезлом в руке. Круша ряды колесниц и табуны коней, могучий Бхима носился в бою, как огонь в конце юги; поражая всех в сражении, он был подобен Кале при конце века. Пандава силой бёдер стягивал сети колесниц и сокрушал всех слонов, как слон ломает тростниковые заросли. Он сбивал ратхинов с колесниц, слоновых воинов со слонов, всадников со спин коней и пехотинцев на земле. Повсюду из-за убитых людей, слонов и коней это поле битвы стало похоже на место казни самой смерти. Воины видели грозную смертоносную палицу Бхимасены, подобную Пинаке разгневанного Рудры, поражающего жертв, грозную как жезл Ямы и звучащую как молния Индры. Когда великодушный Каунтея вращал эту палицу, его облик стал ужаснейшим, словно облик Времени при конце юги».

Версия

c48e835d3122 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами