Махабхарата
Бхишма-парва: доблесть Бхимасены и Сатьяки6.59.18-23
5661 / 15823
Махабхарата · 6.59.18-23
Деванагари

तं तथा महतीं सेनां द्रावयन्तं पुनः पुनः ॥
दृष्ट्वा मृत्युम् इवायान्तं सर्वे विमनसो ऽभवन् ॥
यतो यतः प्रेक्षते स्म गदाम् उद्यम्य पाण्डवः ॥
तेन तेन स्म दीर्यन्ते सर्वसैन्यानि भारत ॥
प्रदारयन्तं सैन्यानि बलौघेनापराजितम् ॥
ग्रसमानम् अनीकानि व्यादितास्यम् इवान्तकम् ॥
तं तथा भीमकर्माणं प्रगृहीतमहागदम् ॥
दृष्ट्वा वृकोदरं भीष्मः सहसैव समभ्ययात् ॥
महता मेघघोषेण रथेनादित्यवर्चसा ॥
छादयञ् शरवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥
तम् आयान्तं तथा दृष्ट्वा व्यात्ताननम् इवान्तकम् ॥
भीष्मं भीमो महाबाहुः प्रत्युदीयाद् अमर्षणः ॥

Транслитерация (IAST)

taṃ tathā mahatīṃ senāṃ drāvayantaṃ punaḥ punaḥ ||
dṛṣṭvā mṛtyum ivāyāntaṃ sarve vimanaso 'bhavan ||
yato yataḥ prekṣate sma gadām udyamya pāṇḍavaḥ ||
tena tena sma dīryante sarvasainyāni bhārata ||
pradārayantaṃ sainyāni balaughenāparājitam ||
grasamānam anīkāni vyāditāsyam ivāntakam ||
taṃ tathā bhīmakarmāṇaṃ pragṛhītamahāgadam ||
dṛṣṭvā vṛkodaraṃ bhīṣmaḥ sahasaiva samabhyayāt ||
mahatā meghaghoṣeṇa rathenādityavarcasā ||
chādayañ śaravarṣeṇa parjanya iva vṛṣṭimān ||
tam āyāntaṃ tathā dṛṣṭvā vyāttānanam ivāntakam ||
bhīṣmaṃ bhīmo mahābāhuḥ pratyudīyād amarṣaṇaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तम् तथा महतीम् सेनाम्tam tathā mahatīm senāmего так великую армию; его, такую большую армию
द्रावयन्तम् पुनः पुनःdrāvayantam punaḥ punaḥснова и снова обращающего в бегство; многократно разгоняющего
दृष्ट्वा मृत्युम् इव आयान्तम्dṛṣṭvā mṛtyum iva āyāntamувидев как смерть наступающую; словно приближающуюся смерть
सर्वे विमनसः अभवन्sarve vimanasaḥ abhavanвсе стали подавленными; все лишились духа
यतः यतः प्रेक्षते स्मyataḥ yataḥ prekṣate smaкуда-куда смотрел же; куда бы ни взглянул
गदाम् उद्यम्य पाण्डवःgadām udyamya pāṇḍavaḥпалицу подняв Пандава; Пандава с поднятой булавой
तेन तेन स्म दीर्यन्तेtena tena sma dīryanteтам-там же разрывались; везде там расступались
सर्वसैन्यानि भारतsarvasainyāni bhārataвсе войска, Бхарата; все армии, о Бхарата
प्रदारयन्तम् सैन्यानिpradārayantam sainyāniразрывающего войска; проламывающего армии
बलौघेन अपराजितम्balaughena aparājitamпотоком войска непобеждённого; непобеждённого массами сил
ग्रसमानम् अनीकानिgrasamānam anīkāniпоглощающего боевые строи; проглатывающего армии
व्यादितास्यम् इव अन्तकम्vyāditāsyam iva antakamкак Антака с раскрытой пастью; словно смерть с разинутым ртом
तम् तथा भीमकर्माणम्tam tathā bhīmakarmāṇamего так страшнодейственного; такого ужасного делами
प्रगृहीतमहागदम्pragṛhītamahāgadamсхватившего великую палицу; держащего большую булаву
दृष्ट्वा वृकोदरम् भीष्मःdṛṣṭvā vṛkodaram bhīṣmaḥувидев Врикодару, Бхишма; Бхишма, заметив Бхиму
सहसा एव समभ्ययात्sahasā eva samabhyayātвнезапно же подошёл; сразу выступил навстречу
महता मेघघोषेणmahatā meghaghoṣeṇaс великим облачным грохотом; с громом как туча
रथेन आदित्यवर्चसाrathena ādityavarcasāна колеснице солнечного блеска; на солнцеподобной ратхе
छादयन् शरवर्षेणchādayan śaravarṣeṇaпокрывая дождём стрел; осыпая стрелным ливнем
पर्जन्यः इव वृष्टिमान्parjanyaḥ iva vṛṣṭimānкак дождливый Парджанья; словно грозовая туча
तम् आयान्तम् तथा दृष्ट्वाtam āyāntam tathā dṛṣṭvāего так наступающего увидев; увидев Бхишму идущим
व्यात्ताननम् इव अन्तकम्vyāttānanam iva antakamкак Антаку с раскрытой пастью; словно смерть с разинутым ртом
भीष्मम् भीमः महाबाहुःbhīṣmam bhīmaḥ mahābāhuḥБхишму Бхима сильнорукий; сильнорукий Бхима
प्रत्युदीयात् अमर्षणःpratyudīyāt amarṣaṇaḥнавстречу выступил гневный; нетерпеливо пошёл вперёд
Литературный перевод

Увидев, как он снова и снова обращает в бегство великую армию и наступает словно смерть, все лишились духа. Куда бы Пандава ни смотрел с поднятой палицей, о Бхарата, там расступались все войска. Он проламывал армии, оставаясь непобеждённым потоками сил, и поглощал боевые строи, словно Антака с раскрытой пастью. Увидев Врикодару, такого страшного в делах и держащего великую палицу, Бхишма сразу выступил навстречу. На колеснице с великим грохотом тучи и солнечным блеском он осыпал Бхиму дождём стрел, как дождливый Парджанья. Увидев наступающего Бхишму, подобного Смерти с раскрытой пастью, сильнорукий и гневный Бхима пошёл ему навстречу».

Версия

9e46722de7c9 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:22:45 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами