Махабхарата
Бхишма-парва: творческое величие Васудевы6.63.9-14
5684 / 15823
Махабхарата · 6.63.9-14
Деванагари

ऋषींश् चैव हि गोविन्दस् तपश् चैवानु कल्पयत् ॥
स्रष्टारं जगतश् चापि महात्मा प्रभुर् अव्ययः ॥
अग्रजं सर्वभूतानां संकर्षणम् अकल्पयत् ॥
शेषं चाकल्पयद् देवम् अनन्तम् इति यं विदुः ॥
यो धारयति भूतानि धरां चेमां सपर्वताम् ॥
ध्यानयोगेन विप्राश् च तं वदन्ति महौजसम् ॥
कर्णस्रोतोद्भवं चापि मधुं नाम महासुरम् ॥
तम् उग्रम् उग्रकर्माणम् उग्रां बुद्धिं समास्थितम् ॥
ब्रह्मणो ऽपचितिं कुर्वञ् जघान पुरुषोत्तमः ॥
तस्य तात वधाद् एव देवदानवमानवाः ॥
मधुसूदनम् इत्य् आहुर् ऋषयश् च जनार्दनम् ॥
वराहश् चैव सिंहश् च त्रिविक्रमगतिः प्रभुः ॥
एष माता पिता चैव सर्वेषां प्राणिनां हरिः ॥
परं हि पुण्डरीकाक्षान् न भूतं न भविष्यति ॥

Транслитерация (IAST)

ṛṣīṃś caiva hi govindas tapaś caivānu kalpayat ||
sraṣṭāraṃ jagataś cāpi mahātmā prabhur avyayaḥ ||
agrajaṃ sarvabhūtānāṃ saṃkarṣaṇam akalpayat ||
śeṣaṃ cākalpayad devam anantam iti yaṃ viduḥ ||
yo dhārayati bhūtāni dharāṃ cemāṃ saparvatām ||
dhyānayogena viprāś ca taṃ vadanti mahaujasam ||
karṇasrotodbhavaṃ cāpi madhuṃ nāma mahāsuram ||
tam ugram ugrakarmāṇam ugrāṃ buddhiṃ samāsthitam ||
brahmaṇo 'pacitiṃ kurvañ jaghāna puruṣottamaḥ ||
tasya tāta vadhād eva devadānavamānavāḥ ||
madhusūdanam ity āhur ṛṣayaś ca janārdanam ||
varāhaś caiva siṃhaś ca trivikramagatiḥ prabhuḥ ||
eṣa mātā pitā caiva sarveṣāṃ prāṇināṃ hariḥ ||
paraṃ hi puṇḍarīkākṣān na bhūtaṃ na bhaviṣyati ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ऋषीन् च एव हि गोविन्दःṛṣīn ca eva hi govindaḥи риши также Говинда; мудрецов тоже Говинда
तपः च एव अनु कल्पयत्tapaḥ ca eva anu kalpayatи аскезу затем установил; тапас также устроил
स्रष्टारम् जगतः च अपिsraṣṭāram jagataḥ ca apiи творца мира также; создателя вселенной
महात्मा प्रभुः अव्ययःmahātmā prabhuḥ avyayaḥвеликодушный Господь нетленный; великий неизменный владыка
अग्रजम् सर्वभूतानाम्agrajam sarvabhūtānāmстаршего всех существ; первенца всего живого
संकर्षणम् अकल्पयत्saṃkarṣaṇam akalpayatСанкаршану устроил; проявил Санкаршану
शेषम् च अकल्पयत् देवम्śeṣam ca akalpayat devamи Шешу бога создал; и божественного Шешу
अनन्तम् इति यम् विदुःanantam iti yam viduḥкоторого знают как Ананту; именуемого Анантой
यः धारयति भूतानिyaḥ dhārayati bhūtāniкоторый держит существа; который поддерживает живых
धराम् च इमाम् सपर्वताम्dharām ca imām saparvatāmи эту землю с горами; землю вместе с горами
ध्यानयोगेन विप्राः चdhyānayogena viprāḥ caчерез йогу созерцания брахманы; мудрецы в медитации
तम् वदन्ति महौजसम्tam vadanti mahaujasamЕго называют великосияющим; говорят о Его мощи
कर्णस्रोतोद्भवम् च अपिkarṇasrotodbhavam ca apiи из ушного потока возникшего; рождённого из уха
मधुम् नाम महासुरम्madhum nāma mahāsuramМадху по имени великого асура; асура Мадху
तम् उग्रम् उग्रकर्माणम्tam ugram ugrakarmāṇamтого свирепого, страшнодейственного; жестокого в делах
उग्राम् बुद्धिम् समास्थितम्ugrām buddhim samāsthitamстрашный ум принявшего; с ужасным намерением
ब्रह्मणः अपचितिम् कुर्वन्brahmaṇaḥ apacitim kurvanоказывая почтение Брахме; ради помощи Брахме
जघान पुरुषोत्तमःjaghāna puruṣottamaḥубил Пурушоттама; сразил высший Пуруша
तस्य तात वधात् एवtasya tāta vadhāt evaот его убийства, сын; именно из-за его гибели
देवदानवमानवाःdevadānavamānavāḥбоги, данавы, люди; дева, демоны и люди
मधुसूदनम् इति आहुःmadhusūdanam iti āhuḥМадхусудана так называют; зовут убийцей Мадху
ऋषयः च जनार्दनम्ṛṣayaḥ ca janārdanamи риши Джанардану; мудрецы Джанардану
वराहः च एव सिंहः चvarāhaḥ ca eva siṃhaḥ caи Вараха, и Нарасимха; вепрь и лев
त्रिविक्रमगतिः प्रभुःtrivikramagatiḥ prabhuḥГосподь с поступью Тривикрамы; владыка трёх шагов
एष माता पिता च एवeṣa mātā pitā ca evaОн мать и отец также; Он родитель обоих видов
सर्वेषाम् प्राणिनाम् हरिःsarveṣām prāṇinām hariḥвсех живых Хари; Хари всех существ
परम् हि पुण्डरीकाक्षात्param hi puṇḍarīkākṣātвыше лотосоокого ведь; превыше Пундарикакши
न भूतम् न भविष्यतिna bhūtam na bhaviṣyatiне было и не будет; ничего не возникнет
Литературный перевод

«Нетленный великодушный Господь Говинда также установил риши, аскезу и творца мира. Он проявил Санкаршану, старшего всех существ, и создал божественного Шешу, которого знают как Ананту. Его, великосияющего, брахманы в йоге созерцания называют тем, кто поддерживает существа и эту землю вместе с горами. Великого асура по имени Мадху, рождённого из ушного потока, свирепого, страшного в делах и стоящего на ужасном намерении, Пурушоттама убил, оказывая почтение Брахме. Именно из-за его убийства боги, данавы, люди и риши называют Джанардану Мадхусуданой. Этот Господь — Вараха, Нарасимха и Тривикрама. Он Хари, мать и отец всех живых существ. Выше лотосоокого не было и не будет ничего».

Версия

72df3f214a2b · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами