Махабхарата
Бхишма-парва: творческое величие Васудевы6.63.15-21
5685 / 15823
Махабхарата · 6.63.15-21
Деванагари

मुखतो ऽसृजद् ब्राह्मणान् बाहुभ्यां क्षत्रियांस् तथा ॥
वैश्यांश् चाप्य् ऊरुतो राजञ् शूद्रान् पद्भ्यां तथैव च ॥
तपसा नियतो देवो निधानं सर्वदेहिनाम् ॥
ब्रह्मभूतम् अमावास्यां पौर्णमास्यां तथैव च ॥
योगभूतं परिचरन् केशवं महद् आप्नुयात् ॥
केशवः परमं तेजः सर्वलोकपितामहः ॥
एवम् आहुर् हृषीकेशं मुनयो वै नराधिप ॥
एवम् एनं विजानीहि आचार्यं पितरं गुरुम् ॥
कृष्णो यस्य प्रसीदेत लोकास् तेनाक्षया जिताः ॥
यश् चैवैनं भयस्थाने केशवं शरणं व्रजेत् ॥
सदा नरः पठंश् चेदं स्वस्तिमान् स सुखी भवेत् ॥
ये च कृष्णं प्रपद्यन्ते ते न मुह्यन्ति मानवाः ॥
भये महति ये मग्नाः पाति नित्यं जनार्दनः ॥
एतद् युधिष्ठिरो ज्ञात्वा याथातथ्येन भारत ॥
सर्वात्मना महात्मानं केशवं जगदीश्वरम् ॥
प्रपन्नः शरणं राजन् योगानाम् ईश्वरं प्रभुम् ॥

Транслитерация (IAST)

mukhato 'sṛjad brāhmaṇān bāhubhyāṃ kṣatriyāṃs tathā ||
vaiśyāṃś cāpy ūruto rājañ śūdrān padbhyāṃ tathaiva ca ||
tapasā niyato devo nidhānaṃ sarvadehinām ||
brahmabhūtam amāvāsyāṃ paurṇamāsyāṃ tathaiva ca ||
yogabhūtaṃ paricaran keśavaṃ mahad āpnuyāt ||
keśavaḥ paramaṃ tejaḥ sarvalokapitāmahaḥ ||
evam āhur hṛṣīkeśaṃ munayo vai narādhipa ||
evam enaṃ vijānīhi ācāryaṃ pitaraṃ gurum ||
kṛṣṇo yasya prasīdeta lokās tenākṣayā jitāḥ ||
yaś caivainaṃ bhayasthāne keśavaṃ śaraṇaṃ vrajet ||
sadā naraḥ paṭhaṃś cedaṃ svastimān sa sukhī bhavet ||
ye ca kṛṣṇaṃ prapadyante te na muhyanti mānavāḥ ||
bhaye mahati ye magnāḥ pāti nityaṃ janārdanaḥ ||
etad yudhiṣṭhiro jñātvā yāthātathyena bhārata ||
sarvātmanā mahātmānaṃ keśavaṃ jagadīśvaram ||
prapannaḥ śaraṇaṃ rājan yogānām īśvaraṃ prabhum ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
मुखतः असृजत् ब्राह्मणान्mukhataḥ asṛjat brāhmaṇānиз уст создал брахманов; изо рта породил брахманов
बाहुभ्याम् क्षत्रियान् तथाbāhubhyām kṣatriyān tathāиз рук кшатриев также; из двух рук воинов
वैश्यान् च अपि ऊरुतः राजन्vaiśyān ca api ūrutaḥ rājanи вайшьев из бёдер, царь; вайшьев из бедра
शूद्रान् पद्भ्याम् तथा एव चśūdrān padbhyām tathā eva caшудр из стоп также; шудр из ног
तपसा नियतः देवःtapasā niyataḥ devaḥаскезой сосредоточенный Бог; Господь, собранный тапасом
निधानम् सर्वदेहिनाम्nidhānam sarvadehināmобитель всех воплощённых; основание всех телесных
ब्रह्मभूतम् अमावास्याम्brahmabhūtam amāvāsyāmставшего Брахманом в новолуние; как Брахман в амавасью
पौर्णमास्याम् तथा एव चpaurṇamāsyām tathā eva caи в полнолуние также; также в пурниму
योगभूतम् परिचरन्yogabhūtam paricaranслужа как сущности йоги; почитая как йогу
केशवम् महत् आप्नुयात्keśavam mahat āpnuyātКешаву, великого достигнет; достигнет величия
केशवः परमम् तेजःkeśavaḥ paramam tejaḥКешава высшее сияние; Кешава верховный блеск
सर्वलोकपितामहःsarvalokapitāmahaḥпраотец всех миров; дед всех вселенных
एवम् आहुः हृषीकेशम्evam āhuḥ hṛṣīkeśamтак называют Хришикешу; так говорят о Нём
मुनयः वै नराधिपmunayaḥ vai narādhipaмуни воистину, царь людей; мудрецы, владыка людей
एवम् एनम् विजानीहिevam enam vijānīhiтак Его знай; так понимай Его
आचार्यम् पितरम् गुरुम्ācāryam pitaram gurumкак ачарью, отца, гуру; учителя, родителя, наставника
कृष्णः यस्य प्रसीदेतkṛṣṇaḥ yasya prasīdetaкому Кришна был бы милостив; на кого Кришна доволен
लोकाः तेन अक्षयाः जिताःlokāḥ tena akṣayāḥ jitāḥмиры тем нетленные завоёваны; тот обретает вечные миры
यः च एव एनम् भयस्थानेyaḥ ca eva enam bhayasthāneи кто Его в месте страха; кто в опасности Его
केशवम् शरणम् व्रजेत्keśavam śaraṇam vrajetк Кешаве в прибежище идёт; принимает Кешаву защитой
सदा नरः पठन् च इदम्sadā naraḥ paṭhan ca idamвсегда человек, читая это; человек постоянно произнося
स्वस्तिमान् स सुखी भवेत्svastimān sa sukhī bhavetблагополучным и счастливым станет; будет в мире и счастье
ये च कृष्णम् प्रपद्यन्तेye ca kṛṣṇam prapadyanteи те, кто Кришне предаются; кто принимает Кришну
ते न मुह्यन्ति मानवाःte na muhyanti mānavāḥте не заблуждаются люди; люди не впадают в моху
भये महति ये मग्नाःbhaye mahati ye magnāḥв великом страхе погружённые; тонущие в опасности
पाति नित्यम् जनार्दनःpāti nityam janārdanaḥзащищает всегда Джанардана; Джанардана постоянно хранит
एतत् युधिष्ठिरः ज्ञात्वाetat yudhiṣṭhiraḥ jñātvāэто Юдхиштхира узнав; познав это
याथातथ्येन भारतyāthātathyena bhārataкак оно есть, Бхарата; согласно истине
सर्वात्मना महात्मानम्sarvātmanā mahātmānamвсем существом великодушного; всей душой великого
केशवम् जगदीश्वरम्keśavam jagadīśvaramКешаву, Господа мира; Кешаву владыку вселенной
प्रपन्नः शरणम् राजन्prapannaḥ śaraṇam rājanпредался как прибежищу, царь; принял защитой
योगानाम् ईश्वरम् प्रभुम्yogānām īśvaram prabhumГоспода владыку йог; повелителя всех йог
Литературный перевод

«Из уст Он создал брахманов, из рук — кшатриев, из бёдер, царь, — вайшьев, а из стоп — шудр. Сосредоточенный аскезой Бог — обитель всех воплощённых. Кто в новолуние и полнолуние служит Кешаве как Брахману и как сущности йоги, тот достигает великого. Кешава — высшее сияние и праотец всех миров; так мудрецы называют Хришикешу, о владыка людей. Так знай Его: как ачарью, отца и гуру. Тот, к кому Кришна милостив, завоевал нетленные миры. Кто в месте страха идёт к Кешаве как к прибежищу и всегда читает это, тот становится благополучным и счастливым. Люди, которые предаются Кришне, не заблуждаются; Джанардана всегда защищает тех, кто погружён в великий страх. Узнав это как оно есть, о Бхарата, Юдхиштхира всем существом предался великодушному Кешаве, Господу мира, царю, приняв прибежище у Господа, владыки всех йог».

Версия

25ccbb58ada7 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами