तस्मिन् महाभये घोरे तुमुले लोमहर्षणे ॥
ववर्षुः शरवर्षाणि क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः ॥
क्रोशन्ति कुञ्जरास् तत्र शरवर्षप्रतापिताः ॥
तावकानां परेषां च संयुगे भरतोत्तम ॥
अश्वाश् च पर्यधावन्त हतारोहा दिशो दश ॥
उत्पत्य निपतन्त्य् अन्ये शरघातप्रपीडिताः ॥
तावकानां परेषां च योधानां भरतर्षभ ॥
अश्वानां कुञ्जराणां च रथानां चातिवर्तताम् ॥
संघाताः स्म प्रदृश्यन्ते तत्र तत्र विशां पते ॥
गदाभिर् असिभिः प्रासैर् बाणैश् च नतपर्वभिः ॥
जघ्नुः परस्परं तत्र क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥
अपरे बाहुभिर् वीरा नियुद्धकुशला युधि ॥
बहुधा समसज्जन्त आयसैः परिघैर् इव ॥
मुष्टिभिर् जानुभिश् चैव तलैश् चैव विशां पते ॥
अन्योन्यं जघ्निरे वीरास् तावकाः पाण्डवैः सह ॥
tasmin mahābhaye ghore tumule lomaharṣaṇe ||
vavarṣuḥ śaravarṣāṇi kṣatriyā yuddhadurmadāḥ ||
krośanti kuñjarās tatra śaravarṣapratāpitāḥ ||
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca saṃyuge bharatottama ||
aśvāś ca paryadhāvanta hatārohā diśo daśa ||
utpatya nipatanty anye śaraghātaprapīḍitāḥ ||
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca yodhānāṃ bharatarṣabha ||
aśvānāṃ kuñjarāṇāṃ ca rathānāṃ cātivartatām ||
saṃghātāḥ sma pradṛśyante tatra tatra viśāṃ pate ||
gadābhir asibhiḥ prāsair bāṇaiś ca nataparvabhiḥ ||
jaghnuḥ parasparaṃ tatra kṣatriyāḥ kālacoditāḥ ||
apare bāhubhir vīrā niyuddhakuśalā yudhi ||
bahudhā samasajjanta āyasaiḥ parighair iva ||
muṣṭibhir jānubhiś caiva talaiś caiva viśāṃ pate ||
anyonyaṃ jaghnire vīrās tāvakāḥ pāṇḍavaiḥ saha ||
В этом великом, ужасном, бурном и заставляющем волосы подниматься страхе обезумевшие от битвы кшатрии проливали ливни стрел. Там, в сражении твоих воинов и врагов, о лучший Бхаратов, ревели слоны, мучимые дождём стрел. Кони с убитыми всадниками разбегались в десять сторон; другие, поражённые ударами стрел, подпрыгивали и падали среди воинов твоей стороны и противников, о бык Бхаратов. Повсюду видны были столкновения несущихся коней, слонов и колесниц, о владыка людей. Палицами, мечами, дротиками и хорошо сочленёнными стрелами кшатрии, побуждённые временем, убивали друг друга. Другие герои, искусные в рукопашной, многими способами сцеплялись в бою, словно железные засовы; кулаками, коленями и ладонями, о владыка людей, твои воины и Пандавы били друг друга».
7e2803ddf726 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Слово kālacoditāḥ — “побуждённые временем” — задаёт тон всей сцене. Воины действуют как герои, но за их действиями уже стоит время, ведущее тела к разрушению.