Махабхарата
Бхишма-парва: описание бурной битвы6.66.1-5
5692 / 15823
Махабхарата · 6.66.1-5
Деванагари

संजय उवाच
अकरोत् तुमुलं युद्धं भीष्मः शांतनवस् तदा ॥
भीमसेनभयाद् इच्छन् पुत्रांस् तारयितुं तव ॥
पूर्वाह्णे तन् महारौद्रं राज्ञां युद्धम् अवर्तत ॥
कुरूणां पाण्डवानां च मुख्यशूरविनाशनम् ॥
तस्मिन्न् आकुलसंग्रामे वर्तमाने महाभये ॥
अभवत् तुमुलः शब्दः संस्पृशन् गगनं महत् ॥
नदद्भिश् च महानागैर् हेषमाणैश् च वाजिभिः ॥
भेरीशङ्खनिनादैश् च तुमुलः समपद्यत ॥
युयुत्सवस् ते विक्रान्ता विजयाय महाबलाः ॥
अन्योन्यम् अभिगर्जन्तो गोष्ठेष्व् इव महर्षभाः ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
akarot tumulaṃ yuddhaṃ bhīṣmaḥ śāṃtanavas tadā ||
bhīmasenabhayād icchan putrāṃs tārayituṃ tava ||
pūrvāhṇe tan mahāraudraṃ rājñāṃ yuddham avartata ||
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca mukhyaśūravināśanam ||
tasminn ākulasaṃgrāme vartamāne mahābhaye ||
abhavat tumulaḥ śabdaḥ saṃspṛśan gaganaṃ mahat ||
nadadbhiś ca mahānāgair heṣamāṇaiś ca vājibhiḥ ||
bherīśaṅkhaninādaiś ca tumulaḥ samapadyata ||
yuyutsavas te vikrāntā vijayāya mahābalāḥ ||
anyonyam abhigarjanto goṣṭheṣv iva maharṣabhāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
अकरोत् तुमुलम् युद्धम्akarot tumulam yuddhamустроил бурную битву; создал страшное сражение
भीष्मः शांतनवः तदाbhīṣmaḥ śāṃtanavaḥ tadāБхишма Шантанава тогда; сын Шантану
भीमसेनभयात् इच्छन्bhīmasenabhayāt icchanиз страха перед Бхимасеной желая; опасаясь Бхимы
पुत्रान् तारयितुम् तवputrān tārayitum tavaсыновей спасти твоих; переправить твоих сыновей
पूर्वाह्णे तत् महारौद्रम्pūrvāhṇe tat mahāraudramдо полудня то крайне грозное; в первую половину дня
राज्ञाम् युद्धम् अवर्ततrājñām yuddham avartataбитва царей происходила; сражение владык шло
कुरूणाम् पाण्डवानाम् चkurūṇām pāṇḍavānām caКуру и Пандавов; между Куру и Пандавами
मुख्यशूरविनाशनम्mukhyaśūravināśanamгубящее главных героев; уничтожающее лучших воинов
तस्मिन् आकुलसंग्रामेtasmin ākulasaṃgrāmeв той смятенной битве; когда бой был спутан
वर्तमाने महाभयेvartamāne mahābhayeпроисходящей в великом страхе; среди ужасной опасности
अभवत् तुमुलः शब्दःabhavat tumulaḥ śabdaḥвозник бурный звук; поднялся страшный шум
संस्पृशन् गगनम् महत्saṃspṛśan gaganam mahatкасающийся великого неба; достигавший высокого неба
नदद्भिः च महानागैःnadadbhiḥ ca mahānāgaiḥи ревущими великими слонами; с трубящими слонами
हेषमाणैः च वाजिभिःheṣamāṇaiḥ ca vājibhiḥи ржущими конями; с конским ржанием
भेरीशङ्खनिनादैः चbherīśaṅkhaninādaiḥ caи звуками барабанов и раковин; гулом бхери и шанкх
तुमुलः समपद्यतtumulaḥ samapadyataбурный стал; слился в грохот
युयुत्सवः ते विक्रान्ताःyuyutsavaḥ te vikrāntāḥжелающие сражаться, доблестные; рвущиеся к бою
विजयाय महाबलाःvijayāya mahābalāḥради победы великосильные; могучие ради победы
अन्योन्यम् अभिगर्जन्तःanyonyam abhigarjantaḥдруг на друга рычащие; взаимно ревущие
गोष्ठेषु इव महर्षभाःgoṣṭheṣu iva maharṣabhāḥкак великие быки в загонах; словно быки в стойлах
Литературный перевод

Санджая сказал: «Тогда Бхишма, сын Шантану, устроил бурную битву, желая спасти твоих сыновей от страха перед Бхимасеной. До полудня шло крайне грозное сражение царей, Куру и Пандавов, уничтожавшее главных героев. В этой смятенной битве, среди великой опасности, возник страшный шум, достигавший высокого неба. Рёв великих слонов, ржание коней и звуки барабанов и раковин слились в бурный грохот. Доблестные и великосильные воины, желающие сражаться ради победы, рычали друг на друга, словно великие быки в загонах».

Версия

8c719ccff0b8 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами