व्यूहं दृष्ट्वा तु तत् सैन्यं पिता देवव्रतस् तव ॥
क्रौञ्चेन महता राजन् प्रत्यव्यूहत वाहिनीम् ॥
तस्य तुण्डे महेष्वासो भारद्वाजो व्यरोचत ॥
अश्वत्थामा कृपश् चैव चक्षुर् आस्तां नरेश्वर ॥
कृतवर्मा तु सहितः काम्बोजारट्टबाह्लिकैः ॥
शिरस्य् आसीन् नरश्रेष्ठः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम् ॥
ग्रीवायां शूरसेनस् तु तव पुत्रश् च मारिष ॥
दुर्योधनो महाराज राजभिर् बहुभिर् वृतः ॥
प्राग्ज्योतिषस् तु सहितः मद्रसौवीरकेकयैः ॥
उरस्य् अभून् नरश्रेष्ठ महत्या सेनया वृतः ॥
स्वसेनया च सहितः सुशर्मा प्रस्थलाधिपः ॥
वामं पक्षं समाश्रित्य दंशितः समवस्थितः ॥
तुषारा यवनाश् चैव शकाश् च सह चूचुपैः ॥
दक्षिणं पक्षम् आश्रित्य स्थिता व्यूहस्य भारत ॥
श्रुतायुश् च शतायुश् च सौमदत्तिश् च मारिष ॥
व्यूहस्य जघने तस्थू रक्षमाणाः परस्परम् ॥
ततो युद्धाय संजग्मुः पाण्डवाः कौरवैः सह ॥
सूर्योदये महाराज ततो युद्धम् अभून् महत् ॥
vyūhaṃ dṛṣṭvā tu tat sainyaṃ pitā devavratas tava ||
krauñcena mahatā rājan pratyavyūhata vāhinīm ||
tasya tuṇḍe maheṣvāso bhāradvājo vyarocata ||
aśvatthāmā kṛpaś caiva cakṣur āstāṃ nareśvara ||
kṛtavarmā tu sahitaḥ kāmbojāraṭṭabāhlikaiḥ ||
śirasy āsīn naraśreṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ sarvadhanuṣmatām ||
grīvāyāṃ śūrasenas tu tava putraś ca māriṣa ||
duryodhano mahārāja rājabhir bahubhir vṛtaḥ ||
prāgjyotiṣas tu sahitaḥ madrasauvīrakekayaiḥ ||
urasy abhūn naraśreṣṭha mahatyā senayā vṛtaḥ ||
svasenayā ca sahitaḥ suśarmā prasthalādhipaḥ ||
vāmaṃ pakṣaṃ samāśritya daṃśitaḥ samavasthitaḥ ||
tuṣārā yavanāś caiva śakāś ca saha cūcupaiḥ ||
dakṣiṇaṃ pakṣam āśritya sthitā vyūhasya bhārata ||
śrutāyuś ca śatāyuś ca saumadattiś ca māriṣa ||
vyūhasya jaghane tasthū rakṣamāṇāḥ parasparam ||
tato yuddhāya saṃjagmuḥ pāṇḍavāḥ kauravaiḥ saha ||
sūryodaye mahārāja tato yuddham abhūn mahat ||
Увидев этот строй, твой отец Деваврата, о царь, противопоставил своему войску великий строй краунчи. В его клюве сиял великий лучник Бхарадваджа; Ашваттхаман и Крипа были глазами, о владыка людей. Критаварман, лучший муж и превосходный среди всех лучников, вместе с камбоджами, араттами и бахликами стоял в голове. В шее находились Шурасена и твой сын Дурьодхана, окружённый многими царями, о почтенный великий царь. Прагджьотиша вместе с мадрами, саувирами и кекаями, окружённый большой армией, был в груди, о лучший муж. Сушарман, владыка Прастхалы, вместе со своим войском занял левое крыло и стоял вооружённый. Тухары, яваны, шаки и чучупы заняли правое крыло строя, о Бхарата. Шрутаюс, Шатаюс и Саумадатти стояли в тылу строя, взаимно защищая друг друга, о почтенный. Затем на восходе солнца Пандавы и кауравы сошлись для битвы, о великий царь, и началось великое сражение».
0ef590b44949 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:38:20 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Бхишма отвечает макара-строю Пандавов краунчей: обе армии превращаются в символические тела с клювом, глазами, шеей, грудью и крыльями. Но за красотой построений стоит немедленное столкновение.