Махабхарата
Бхишма-парва: бой строев макара и краунча6.71.1-5
5713 / 15823
Махабхарата · 6.71.1-5
Деванагари

संजय उवाच
विहृत्य च ततो राजन् सहिताः कुरुपाण्डवाः ॥
व्यतीतायां तु शर्वर्यां पुनर् युद्धाय निर्ययुः ॥
तत्र शब्दो महान् आसीत् तव तेषां च भारत ॥
युज्यतां रथमुख्यानां कल्प्यतां चैव दन्तिनाम् ॥
संनह्यतां पदातीनां हयानां चैव भारत ॥
शङ्खदुन्दुभिनादश् च तुमुलः सर्वतो ऽभवत् ॥
ततो युधिष्ठिरो राजा धृष्टद्युम्नम् अभाषत ॥
व्यूहं व्यूह महाबाहो मकरं शत्रुतापनम् ॥
एवम् उक्तस् तु पार्थेन धृष्टद्युम्नो महारथः ॥
व्यादिदेश महाराज रथिनो रथिनां वरः ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
vihṛtya ca tato rājan sahitāḥ kurupāṇḍavāḥ ||
vyatītāyāṃ tu śarvaryāṃ punar yuddhāya niryayuḥ ||
tatra śabdo mahān āsīt tava teṣāṃ ca bhārata ||
yujyatāṃ rathamukhyānāṃ kalpyatāṃ caiva dantinām ||
saṃnahyatāṃ padātīnāṃ hayānāṃ caiva bhārata ||
śaṅkhadundubhinādaś ca tumulaḥ sarvato 'bhavat ||
tato yudhiṣṭhiro rājā dhṛṣṭadyumnam abhāṣata ||
vyūhaṃ vyūha mahābāho makaraṃ śatrutāpanam ||
evam uktas tu pārthena dhṛṣṭadyumno mahārathaḥ ||
vyādideśa mahārāja rathino rathināṃ varaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
विहृत्य च ततः राजन्vihṛtya ca tataḥ rājanотдохнув затем, царь; после отдыха
सहिताः कुरुपाण्डवाःsahitāḥ kurupāṇḍavāḥсобравшиеся Куру и Пандавы; Куру с Пандавами
व्यतीतायाम् तु शर्वर्याम्vyatītāyām tu śarvaryāmкогда же ночь прошла; после минувшей ночи
पुनः युद्धाय निर्ययुःpunaḥ yuddhāya niryayuḥснова для битвы вышли; опять выступили на бой
तत्र शब्दः महान् आसीत्tatra śabdaḥ mahān āsītтам звук великий был; там поднялся большой шум
तव तेषाम् च भारतtava teṣām ca bhārataтвоих и их, Бхарата; у твоих и у них
युज्यताम् रथमुख्यानाम्yujyatām rathamukhyānāmпусть запрягаются лучшие колесницы; запрягайте главные ратхи
कल्प्यताम् च एव दन्तिनाम्kalpyatām ca eva dantināmи пусть готовятся слоны; готовьте слонов
संनह्यताम् पदातीनाम्saṃnahyatām padātīnāmпусть вооружаются пешие; снаряжайте пехотинцев
हयानाम् च एव भारतhayānām ca eva bhārataи коней также, Бхарата; и лошадей
शङ्खदुन्दुभिनादः चśaṅkhadundubhinādaḥ caи звук раковин и барабанов; гул шанкх и дундубхи
तुमुलः सर्वतः अभवत्tumulaḥ sarvataḥ abhavatбурный отовсюду возник; стал повсюду громким
ततः युधिष्ठिरः राजाtataḥ yudhiṣṭhiraḥ rājāзатем царь Юдхиштхира; после этого Юдхиштхира
धृष्टद्युम्नम् अभाषतdhṛṣṭadyumnam abhāṣataк Дхриштадьюмне обратился; сказал Дхриштадьюмне
व्यूहम् व्यूह महाबाहोvyūham vyūha mahābāhoстрой выстрой, сильнорукий; построй боевой порядок
मकरम् शत्रुतापनम्makaram śatrutāpanamмакара, врагов жгущий; строй макара
एवम् उक्तः तु पार्थेनevam uktaḥ tu pārthenaтак сказанный же Партхой; после слов Партхи
धृष्टद्युम्नः महारथःdhṛṣṭadyumnaḥ mahārathaḥДхриштадьюмна махаратха; великий ратхин Дхриштадьюмна
व्यादिदेश महाराजvyādideśa mahārājaраспорядился, великий царь; отдал приказы
रथिनः रथिनाम् वरःrathinaḥ rathinām varaḥколесничими, лучший колесничих; ратхинам, лучший из них
Литературный перевод

Санджая сказал: «Отдохнув, Куру и Пандавы вместе, о царь, снова вышли на битву, когда ночь прошла. Там у твоих и у них, о Бхарата, поднялся великий шум: “Запрягайте лучшие колесницы! Готовьте слонов! Снаряжайте пеших и коней!” И отовсюду возник бурный звук раковин и барабанов. Затем царь Юдхиштхира обратился к Дхриштадьюмне: “Выстрой боевой порядок макара, сильнорукий, жгущий врагов”. Получив такой приказ от Партхи, махаратха Дхриштадьюмна, лучший из колесничих, отдал распоряжения ратхинам, о великий царь».

Версия

8ad5dbb053e6 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:38:20 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами