Махабхарата
Бхишма-парва: бой Сатьяки и Бхуришраваса6.70.30-37
5712 / 15823
Махабхарата · 6.70.30-37
Деванагари

तस्मिंस् तथा वर्तमाने रणे भीष्मं महारथम् ॥
अयोधयन्त संरब्धाः पाण्डवा भरतर्षभ ॥
लोहितायति चादित्ये त्वरमाणो धनंजयः ॥
पञ्चविंशतिसाहस्रान् निजघान महारथान् ॥
ते हि दुर्योधनादिष्टास् तदा पार्थनिबर्हणे ॥
संप्राप्यैव गता नाशं शलभा इव पावकम् ॥
ततो मत्स्याः केकयाश् च धनुर्वेदविशारदाः ॥
परिवव्रुस् तदा पार्थं सहपुत्रं महारथम् ॥
एतस्मिन्न् एव काले तु सूर्ये ऽस्तम् उपगच्छति ॥
सर्वेषाम् एव सैन्यानां प्रमोहः समजायत ॥
अवहारं ततश् चक्रे पिता देवव्रतस् तव ॥
संध्याकाले महाराज सैन्यानां श्रान्तवाहनः ॥
पाण्डवानां कुरूणां च परस्परसमागमे ॥
ते सेने भृशसंविग्ने ययतुः स्वं निवेशनम् ॥
ततः स्वशिबिरं गत्वा न्यविशंस् तत्र भारत ॥
पाण्डवाः सृञ्जयैः सार्धं कुरवश् च यथाविधि ॥

Транслитерация (IAST)

tasmiṃs tathā vartamāne raṇe bhīṣmaṃ mahāratham ||
ayodhayanta saṃrabdhāḥ pāṇḍavā bharatarṣabha ||
lohitāyati cāditye tvaramāṇo dhanaṃjayaḥ ||
pañcaviṃśatisāhasrān nijaghāna mahārathān ||
te hi duryodhanādiṣṭās tadā pārthanibarhaṇe ||
saṃprāpyaiva gatā nāśaṃ śalabhā iva pāvakam ||
tato matsyāḥ kekayāś ca dhanurvedaviśāradāḥ ||
parivavrus tadā pārthaṃ sahaputraṃ mahāratham ||
etasminn eva kāle tu sūrye 'stam upagacchati ||
sarveṣām eva sainyānāṃ pramohaḥ samajāyata ||
avahāraṃ tataś cakre pitā devavratas tava ||
saṃdhyākāle mahārāja sainyānāṃ śrāntavāhanaḥ ||
pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca parasparasamāgame ||
te sene bhṛśasaṃvigne yayatuḥ svaṃ niveśanam ||
tataḥ svaśibiraṃ gatvā nyaviśaṃs tatra bhārata ||
pāṇḍavāḥ sṛñjayaiḥ sārdhaṃ kuravaś ca yathāvidhi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्मिन् तथा वर्तमानेtasmin tathā vartamāneкогда так происходило; пока это длилось
रणे भीष्मम् महारथम्raṇe bhīṣmam mahārathamв бою Бхишму махаратху; в сражении Бхишму
अयोधयन्त संरब्धाःayodhayanta saṃrabdhāḥсражали разгневанные; атаковали яростные
पाण्डवाः भरतर्षभpāṇḍavāḥ bharatarṣabhaПандавы, бык Бхаратов; сыновья Панду
लोहितायति च आदित्येlohitāyati ca ādityeи когда солнце краснело; при краснеющем солнце
त्वरमाणः धनंजयःtvaramāṇaḥ dhanaṃjayaḥспешащий Дхананджая; стремительный Арджуна
पञ्चविंशतिसाहस्रान्pañcaviṃśatisāhasrānдвадцать пять тысяч; двадцать пять тысяч
निजघान महारथान्nijaghāna mahārathānубил махаратхов; сразил великих ратхинов
ते हि दुर्योधनादिष्टाःte hi duryodhanādiṣṭāḥони ведь Дурьодханой посланные; по приказу Дурьодханы
तदा पार्थनिबर्हणेtadā pārthanibarhaṇeтогда для уничтожения Партхи; ради гибели Арджуны
संप्राप्य एव गताः नाशम्saṃprāpya eva gatāḥ nāśamдостигнув, сразу пошли к гибели; подойдя, погибли
शलभाः इव पावकम्śalabhāḥ iva pāvakamкак мотыльки в огонь; словно насекомые к пламени
ततः मत्स्याः केकयाः चtataḥ matsyāḥ kekayāḥ caзатем матсьи и кекаи; после этого Матсьи-Кекаи
धनुर्वेदविशारदाःdhanurvedaviśāradāḥискусные в знании лука; знатоки дханурведы
परिवव्रुः तदा पार्थम्parivavruḥ tadā pārthamокружили тогда Партху; обступили Арджуну
सहपुत्रम् महारथम्sahaputram mahārathamс сыном, махаратху; великого ратхина с сыном
एतस्मिन् एव काले तुetasmin eva kāle tuв это самое время же; именно тогда
सूर्ये अस्तम् उपगच्छतिsūrye astam upagacchatiкогда солнце заходило; при заходе солнца
सर्वेषाम् एव सैन्यानाम्sarveṣām eva sainyānāmвсех именно войск; у всех армий
प्रमोहः समजायतpramohaḥ samajāyataпомрачение возникло; возникло смятение
अवहारम् ततः चक्रेavahāram tataḥ cakreотвод затем сделал; после этого объявил отход
पिता देवव्रतः तवpitā devavrataḥ tavaтвой отец Деваврата; Деваврата, отец твой
संध्याकाले महाराजsaṃdhyākāle mahārājaв сумерках, великий царь; во время сандхьи
सैन्यानाम् श्रान्तवाहनःsainyānām śrāntavāhanaḥу войск с уставшими ездовыми; когда ездовые устали
पाण्डवानाम् कुरूणाम् चpāṇḍavānām kurūṇām caПандавов и Куру; армий Панду и Куру
परस्परसमागमेparasparasamāgameпри взаимном столкновении; в общей схватке
ते सेने भृशसंविग्नेte sene bhṛśasaṃvigneте две армии сильно встревоженные; оба войска в тревоге
ययतुः स्वम् निवेशनम्yayatuḥ svam niveśanamпошли в свой лагерь; отправились в стоянку
ततः स्वशिबिरम् गत्वाtataḥ svaśibiram gatvāзатем в свой лагерь придя; после ухода в стан
न्यविशन् तत्र भारतnyaviśan tatra bhārataрасположились там, Бхарата; остановились там
पाण्डवाः सृञ्जयैः सार्धम्pāṇḍavāḥ sṛñjayaiḥ sārdhamПандавы вместе со сринджаями; сыновья Панду с союзниками
कुरवः च यथाविधिkuravaḥ ca yathāvidhiи Куру как положено; Куру по порядку
Литературный перевод

Пока это происходило, разгневанные Пандавы в бою атаковали махаратху Бхишму, о бык Бхаратов. Когда солнце краснело, поспешающий Дхананджая убил двадцать пять тысяч махаратхов. Они были посланы Дурьодханой на уничтожение Партхи, но, едва приблизившись, пошли к гибели, словно мотыльки в огонь. Затем матсьи и кекаи, искусные в дханурведе, окружили махаратху Партху вместе с его сыном. В это самое время, когда солнце заходило, во всех войсках возникло смятение. Тогда твой отец Деваврата, видя, что ездовые войск устали, объявил отход в сумерках, о великий царь. В общей схватке Пандавов и Куру обе сильно встревоженные армии пошли каждая в свой лагерь. Затем, придя в свои станы, Пандавы вместе со сринджаями и Куру расположились там как положено, о Бхарата».

Версия

e36a535d1089 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами