चेकितानस् तु वार्ष्णेयो गौतमं रथिनां वरम् ॥
प्रेक्षतां सर्वसैन्यानां छादयाम् आस सायकैः ॥
संनिवार्य शरांस् तांस् तु कृपः शारद्वतो युधि ॥
चेकितानं रणे यत्तं राजन् विव्याध पत्रिभिः ॥
अथापरेण भल्लेन धनुश् चिच्छेद मारिष ॥
सारथिं चास्य समरे क्षिप्रहस्तो न्यपातयत् ॥
हयांश् चास्यावधीद् राजन्न् उभौ च पार्ष्णिसारथी ॥
सो ऽवप्लुत्य रथात् तूर्णं गदां जग्राह सात्वतः ॥
स तया वीरघातिन्या गदया गदिनां वरः ॥
गौतमस्य हयान् हत्वा सारथिं च न्यपातयत् ॥
भूमिष्ठो गौतमस् तस्य शरांश् चिक्षेप षोडश ॥
ते शराः सात्वतं भित्त्वा प्राविशन्त धरातलम् ॥
चेकितानस् ततः क्रुद्धः पुनश् चिक्षेप तां गदाम् ॥
गौतमस्य वधाकाङ्क्षी वृत्रस्येव पुरंदरः ॥
ताम् आपतन्तीं विमलाम् अश्मगर्भां महागदाम् ॥
शरैर् अनेकसाहस्रैर् वारयाम् आस गौतमः ॥
चेकितानस् ततः खड्गं कोशाद् उद्धृत्य भारत ॥
लाघवं परम् आस्थाय गौतमं समुपाद्रवत् ॥
गौतमो ऽपि धनुस् त्यक्त्वा प्रगृह्यासिं सुसंशितम् ॥
वेगेन महता राजंश् चेकितानम् उपाद्रवत् ॥
ताव् उभौ बलसंपन्नौ निस्त्रिंशवरधारिणौ ॥
निस्त्रिंशाभ्यां सुतीक्ष्णाभ्याम् अन्योन्यं संततक्षतुः ॥
निस्त्रिंशवेगाभिहतौ ततस् तौ पुरुषर्षभौ ॥
धरणीं समनुप्राप्तौ सर्वभूतनिषेविताम् ॥
मूर्छयाभिपरीताङ्गौ व्यायामेन च मोहितौ ॥
ततो ऽभ्यधावद् वेगेन करकर्षः सुहृत् तया ॥
चेकितानं तथाभूतं दृष्ट्वा समरदुर्मदम् ॥
रथम् आरोपयच् चैनं सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥
तथैव शकुनिः शूरः स्यालस् तव विशां पते ॥
आरोपयद् रथं तूर्णं गौतमं रथिनां वरम् ॥
cekitānas tu vārṣṇeyo gautamaṃ rathināṃ varam ||
prekṣatāṃ sarvasainyānāṃ chādayām āsa sāyakaiḥ ||
saṃnivārya śarāṃs tāṃs tu kṛpaḥ śāradvato yudhi ||
cekitānaṃ raṇe yattaṃ rājan vivyādha patribhiḥ ||
athāpareṇa bhallena dhanuś ciccheda māriṣa ||
sārathiṃ cāsya samare kṣiprahasto nyapātayat ||
hayāṃś cāsyāvadhīd rājann ubhau ca pārṣṇisārathī ||
so 'vaplutya rathāt tūrṇaṃ gadāṃ jagrāha sātvataḥ ||
sa tayā vīraghātinyā gadayā gadināṃ varaḥ ||
gautamasya hayān hatvā sārathiṃ ca nyapātayat ||
bhūmiṣṭho gautamas tasya śarāṃś cikṣepa ṣoḍaśa ||
te śarāḥ sātvataṃ bhittvā prāviśanta dharātalam ||
cekitānas tataḥ kruddhaḥ punaś cikṣepa tāṃ gadām ||
gautamasya vadhākāṅkṣī vṛtrasyeva puraṃdaraḥ ||
tām āpatantīṃ vimalām aśmagarbhāṃ mahāgadām ||
śarair anekasāhasrair vārayām āsa gautamaḥ ||
cekitānas tataḥ khaḍgaṃ kośād uddhṛtya bhārata ||
lāghavaṃ param āsthāya gautamaṃ samupādravat ||
gautamo 'pi dhanus tyaktvā pragṛhyāsiṃ susaṃśitam ||
vegena mahatā rājaṃś cekitānam upādravat ||
tāv ubhau balasaṃpannau nistriṃśavaradhāriṇau ||
nistriṃśābhyāṃ sutīkṣṇābhyām anyonyaṃ saṃtatakṣatuḥ ||
nistriṃśavegābhihatau tatas tau puruṣarṣabhau ||
dharaṇīṃ samanuprāptau sarvabhūtaniṣevitām ||
mūrchayābhiparītāṅgau vyāyāmena ca mohitau ||
tato 'bhyadhāvad vegena karakarṣaḥ suhṛt tayā ||
cekitānaṃ tathābhūtaṃ dṛṣṭvā samaradurmadam ||
ratham āropayac cainaṃ sarvasainyasya paśyataḥ ||
tathaiva śakuniḥ śūraḥ syālas tava viśāṃ pate ||
āropayad rathaṃ tūrṇaṃ gautamaṃ rathināṃ varam ||
Чекитана из Вришни на глазах всех войск покрыл стрелами Гаутаму, лучшего из колесничих. Но Крипа, сын Шарадвана, отразив эти стрелы, в бою пронзил сосредоточенного Чекитану пернатыми стрелами, царь. Затем другой бхаллой он срезал его лук, а быстрорукий Крипа в битве повалил его возницу, убил его коней и обоих задних возниц. Сатвата быстро соскочил с колесницы, взял палицу и этой палицей, губительницей героев, лучший из палиценосцев убил коней Гаутамы и повалил его возницу. Стоя на земле, Гаутама метнул в него шестнадцать стрел; эти стрелы пробили Сатвату и вошли в землю. Тогда разгневанный Чекитана, желая убить Гаутаму, снова метнул эту палицу, как Пурандара — в Вритру. Гаутама тысячами стрел остановил летевшую на него чистую великую палицу с каменной сердцевиной. Тогда Чекитана вынул меч из ножен, проявил высшую ловкость и устремился на Гаутаму. Гаутама тоже бросил лук, взял хорошо отточенный меч и с великой скоростью бросился на Чекитану, царь. Оба они, наделённые силой и держащие лучшие мечи, стали рубить друг друга острейшими клинками. Поражённые напором мечей, эти два быка среди людей упали на землю, охваченные обмороком и помрачённые изнеможением. Тогда Каракарша, его друг, увидев Чекитану в таком состоянии, неукротимого в бою, быстро подбежал и на глазах всего войска поднял его на колесницу. Так же и герой Шакуни, твой шурин, владыка людей, быстро посадил на колесницу Гаутаму, лучшего из колесничих».
321fdba28417 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:38:21 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Бой Чекитаны и Крипы проходит через все уровни оружия: стрелы, палица, затем меч. Когда оба падают, исход решает уже не личная сила, а верность спутников, которые не дают павшим воинам быть растоптанными полем битвы.