Махабхарата
Бхишма-парва, глава 836.83.24-30
5762 / 15823
Махабхарата · 6.83.24-30
Деванагари

ततः शूराः समासाद्य समरे ते परस्परम् ॥
नेत्रैर् अनिमिषै राजन्न् अवैक्षन्त प्रकोपिताः ॥
मनोभिस् ते मनुष्येन्द्र पूर्वं योधाः परस्परम् ॥
युद्धाय समवर्तन्त समाहूयेतरेतरम् ॥
ततः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयावहम् ॥
तावकानां परेषां च निघ्नताम् इतरेतरम् ॥
नाराचा निशिताः संख्ये संपतन्ति स्म भारत ॥
व्यात्तानना भयकरा उरगा इव संघशः ॥
निष्पेतुर् विमलाः शक्त्यस् तैलधौताः सुतेजनाः ॥
अम्बुदेभ्यो यथा राजन् भ्राजमानाः शतह्रदाः ॥
गदाश् च विमलैः पट्टैः पिनद्धाः स्वर्णभूषिताः ॥
पतन्त्यस् तत्र दृश्यन्ते गिरिशृङ्गोपमाः शुभाः ॥
निस्त्रिंशाश् च व्यराजन्त विमलाम्बरसंनिभाः ॥
आर्षभाणि च चर्माणि शतचन्द्राणि भारत ॥
अशोभन्त रणे राजन् पतमानानि सर्वशः ॥

Транслитерация (IAST)

tataḥ śūrāḥ samāsādya samare te parasparam ||
netrair animiṣai rājann avaikṣanta prakopitāḥ ||
manobhis te manuṣyendra pūrvaṃ yodhāḥ parasparam ||
yuddhāya samavartanta samāhūyetaretaram ||
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ ghorarūpaṃ bhayāvaham ||
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca nighnatām itaretaram ||
nārācā niśitāḥ saṃkhye saṃpatanti sma bhārata ||
vyāttānanā bhayakarā uragā iva saṃghaśaḥ ||
niṣpetur vimalāḥ śaktyas tailadhautāḥ sutejanāḥ ||
ambudebhyo yathā rājan bhrājamānāḥ śatahradāḥ ||
gadāś ca vimalaiḥ paṭṭaiḥ pinaddhāḥ svarṇabhūṣitāḥ ||
patantyas tatra dṛśyante giriśṛṅgopamāḥ śubhāḥ ||
nistriṃśāś ca vyarājanta vimalāmbarasaṃnibhāḥ ||
ārṣabhāṇi ca carmāṇi śatacandrāṇi bhārata ||
aśobhanta raṇe rājan patamānāni sarvaśaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः शूराः समासाद्यtataḥ śūrāḥ samāsādyaзатем герои, сойдясь; потом воины, встретившись
समरे ते परस्परम्samare te parasparamв битве те друг друга; на поле один другого
नेत्रैः अनिमिषैः राजन्netraiḥ animiṣaiḥ rājanнемигающими глазами, царь; неподвижными взорами
अवैक्षन्त प्रकोपिताःavaikṣanta prakopitāḥсмотрели разгневанные; в ярости разглядывали
मनोभिः ते मनुष्येन्द्रmanobhiḥ te manuṣyendraумами они, владыка людей; мыслями эти воины
पूर्वम् योधाः परस्परम्pūrvam yodhāḥ parasparamсначала воины друг друга; прежде бойцы взаимно
युद्धाय समवर्तन्तyuddhāya samavartantaк битве обратились; на бой настроились
समाहूय इतरेतरम्samāhūya itaretaramвызвав один другого; окликнув друг друга
ततः प्रववृते युद्धम्tataḥ pravavṛte yuddhamзатем началась битва; после этого развернулось сражение
घोररूपम् भयावहम्ghorarūpam bhayāvahamстрашного вида, пугающая; ужасная и наводящая страх
तावकानाम् परेषाम् चtāvakānām pareṣām caтвоих и противников; твоих воинов и их врагов
निघ्नताम् इतरेतरम्nighnatām itaretaramубивающих друг друга; поражавших один другого
नाराचाः निशिताः संख्येnārācāḥ niśitāḥ saṃkhyeнарачи острые в битве; железные стрелы, отточенные
संपतन्ति स्म भारतsaṃpatanti sma bhārataлетели вместе, Бхарата; обрушивались, о Бхарата
व्यात्ताननाः भयकराःvyāttānanāḥ bhayakarāḥразинуторотые, устрашающие; с раскрытыми пастями, страшные
उरगाः इव संघशःuragāḥ iva saṃghaśaḥкак змеи группами; словно стаи змей
निष्पेतुः विमलाः शक्त्यःniṣpetuḥ vimalāḥ śaktyaḥвылетали чистые шакти; вырывались блестящие копья
तैलधौताः सुतेजनाःtailadhautāḥ sutejanāḥмаслом очищенные, яркосияющие; натёртые маслом, острые
अम्बुदेभ्यः यथा राजन्ambudebhyaḥ yathā rājanиз облаков как, царь; как из туч, о царь
भ्राजमानाः शतह्रदाःbhrājamānāḥ śatahradāḥсверкающие молнии; сияющие молнии
गदाः च विमलैः पट्टैःgadāḥ ca vimalaiḥ paṭṭaiḥи палицы чистыми пластинами; булавы с блестящими обкладками
पिनद्धाः स्वर्णभूषिताःpinaddhāḥ svarṇabhūṣitāḥобвязанные, золотом украшенные; скреплённые и златоукрашенные
पतन्त्यः तत्र दृश्यन्तेpatantyaḥ tatra dṛśyanteпадающие там виднелись; были видны, падая
गिरिशृङ्गोपमाः शुभाःgiriśṛṅgopamāḥ śubhāḥподобные горным вершинам, прекрасные; красивые, как горные пики
निस्त्रिंशाः च व्यराजन्तnistriṃśāḥ ca vyarājantaи мечи сияли; также сверкали мечи
विमलाम्बरसंनिभाःvimalāmbarasaṃnibhāḥподобные чистому небу; похожие на ясное пространство
आर्षभाणि च चर्माणिārṣabhāṇi ca carmāṇiи бычьи щиты; и щиты из бычьей кожи
शतचन्द्राणि भारतśatacandrāṇi bhārataс сотней лун, Бхарата; украшенные многими кругами
अशोभन्त रणे राजन्aśobhanta raṇe rājanсияли в битве, царь; красовались на поле
पतमानानि सर्वशःpatamānāni sarvaśaḥпадая повсюду; опускаясь со всех сторон
Литературный перевод

Затем герои, сойдясь друг с другом в битве, о царь, неподвижными глазами смотрели один на другого, охваченные гневом. Прежде чем ударить оружием, воины уже мыслями обратились к бою, вызывая друг друга. После этого развернулась страшная, наводящая ужас битва: твои воины и их противники поражали один другого. Острые нарачи, о Бхарата, обрушивались в сражении толпами, словно устрашающие змеи с раскрытыми пастями. Блестящие, натёртые маслом и остро сияющие шакти вылетали, о царь, как сверкающие молнии из облаков. Там были видны падающие палицы, скреплённые блестящими пластинами и украшенные золотом, прекрасные и подобные горным вершинам. Сверкали мечи, похожие на ясное небо. Щиты из бычьей кожи, украшенные множеством круглых знаков, сияли в битве, о царь, падая повсюду».

Версия

6070f307ca51 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:46:24 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами