संजय उवाच
इदं तत् समनुप्राप्तं क्षत्तुर् वचनम् उत्तमम् ॥
न बुद्धवान् असि विभो प्रोच्यमानं हितं तदा ॥
निवारय सुतान् द्यूतात् पाण्डवान् मा द्रुहेति च ॥
सुहृदां हितकामानां ब्रुवतां तत् तद् एव च ॥
न शुश्रूषसि यद् वाक्यं मर्त्यः पथ्यम् इवौषधम् ॥
तद् एव त्वाम् अनुप्राप्तं वचनं साधु भाषितम् ॥
विदुरद्रोणभीष्माणां तथान्येषां हितैषिणाम् ॥
अकृत्वा वचनं पथ्यं क्षयं गच्छन्ति कौरवाः ॥
तद् एतत् समतिक्रान्तं पूर्वम् एव विशां पते ॥
तस्मान् मे शृणु तत्त्वेन यथा युद्धम् अवर्तत ॥
मध्याह्ने सुमहारौद्रः संग्रामः समपद्यत ॥
लोकक्षयकरो राजंस् तन् मे निगदतः शृणु ॥
saṃjaya uvāca
idaṃ tat samanuprāptaṃ kṣattur vacanam uttamam ||
na buddhavān asi vibho procyamānaṃ hitaṃ tadā ||
nivāraya sutān dyūtāt pāṇḍavān mā druheti ca ||
suhṛdāṃ hitakāmānāṃ bruvatāṃ tat tad eva ca ||
na śuśrūṣasi yad vākyaṃ martyaḥ pathyam ivauṣadham ||
tad eva tvām anuprāptaṃ vacanaṃ sādhu bhāṣitam ||
viduradroṇabhīṣmāṇāṃ tathānyeṣāṃ hitaiṣiṇām ||
akṛtvā vacanaṃ pathyaṃ kṣayaṃ gacchanti kauravāḥ ||
tad etat samatikrāntaṃ pūrvam eva viśāṃ pate ||
tasmān me śṛṇu tattvena yathā yuddham avartata ||
madhyāhne sumahāraudraḥ saṃgrāmaḥ samapadyata ||
lokakṣayakaro rājaṃs tan me nigadataḥ śṛṇu ||
Санджая сказал: «Вот теперь и настигло тебя то превосходное слово Кшаттара-Видуры. Ты не понял блага, которое тогда тебе говорили: “Удержи сыновей от игры в кости, не вреди Пандавам”, — так говорили друзья, желавшие пользы. Но ты не слушал эту речь, как смертный не принимает полезное лекарство. И теперь именно это хорошо сказанное слово настигло тебя. Не исполнив полезной речи Видуры, Дроны, Бхишмы и других доброжелателей, Кауравы идут к гибели. Но это уже давно перешло меру, владыка народов. Поэтому слушай от меня точно, как происходила битва. В полдень возникло чрезвычайно ужасное сражение, несущее гибель миру, царь; слушай мой рассказ».
146b952e00c2 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:46:25 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Санджая не смягчает истину для царя: лекарство было дано, но его отвергли. В этом смысловом узле судьба перестаёт быть оправданием и раскрывается как плод неуслышанного наставления.