Махабхарата
Бхишма-парва, глава 926.92.14-41
5797 / 15823
Махабхарата · 6.92.14-41
Деванагари

अपराह्णे महाराज संग्रामः समपद्यत ॥
पर्जन्यसमनिर्घोषो भीष्मस्य सह पाण्डवैः ॥
ततो राजंस् तव सुता भीमसेनम् उपाद्रवन् ॥
परिवार्य रणे द्रोणं वसवो वासवं यथा ॥
ततः शांतनवो भीष्मः कृपश् च रथिनां वरः ॥
भगदत्तः सुशर्मा च धनंजयम् उपाद्रवन् ॥
हार्दिक्यो बाह्लिकश् चैव सात्यकिं समभिद्रुतौ ॥
अम्बष्ठकस् तु नृपतिर् अभिमन्युम् अवारयत् ॥
शेषास् त्व् अन्ये महाराज शेषान् एव महारथान् ॥
ततः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयावहम् ॥
भीमसेनस् तु संप्रेक्ष्य पुत्रांस् तव जनेश्वर ॥
प्रजज्वाल रणे क्रुद्धो हविषा हव्यवाड् इव ॥
पुत्रास् तु तव कौन्तेयं छादयां चक्रिरे शरैः ॥
प्रावृषीव महाराज जलदाः पर्वतं यथा ॥
स च्छाद्यमानो बहुधा पुत्रैस् तव विशां पते ॥
सृक्किणी विलिहन् वीरः शार्दूल इव दर्पितः ॥
व्यूढोरस्कं ततो भीमः पातयाम् आस पार्थिव ॥
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन सो ऽभवद् गतजीवितः ॥
अपरेण तु भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥
अपातयत् कुण्डलिनं सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥
ततः सुनिशितान् पीतान् समादत्त शिलीमुखान् ॥
स सप्त त्वरया युक्तः पुत्रांस् ते प्राप्य मारिष ॥
प्रेषिता भीमसेनेन शरास् ते दृढधन्वना ॥
अपातयन्त पुत्रांस् ते रथेभ्यः सुमहारथान् ॥
अनाधृष्टिं कुण्डभेदं वैराटं दीर्घलोचनम् ॥
दीर्घबाहुं सुबाहुं च तथैव कनकध्वजम् ॥
प्रपतन्त स्म ते वीरा विरेजुर् भरतर्षभ ॥
वसन्ते पुष्पशबलाश् चूताः प्रपतिता इव ॥
ततः प्रदुद्रुवुः शेषाः पुत्रास् तव विशां पते ॥
तं कालम् इव मन्यन्तो भीमसेनं महाबलम् ॥
द्रोणस् तु समरे वीरं निर्दहन्तं सुतांस् तव ॥
यथाद्रिं वारिधाराभिः समन्ताद् व्यकिरच् छरैः ॥
तत्राद्भुतम् अपश्याम कुन्तीपुत्रस्य पौरुषम् ॥
द्रोणेन वार्यमाणो ऽपि निजघ्ने यत् सुतांस् तव ॥
यथा हि गोवृषो वर्षं संधारयति खात् पतत् ॥
भीमस् तथा द्रोणमुक्तं शरवर्षम् अदीधरत् ॥
अद्भुतं च महाराज तत्र चक्रे वृकोदरः ॥
यत् पुत्रांस् ते ऽवधीत् संख्ये द्रोणं चैव न्ययोधयत् ॥
पुत्रेषु तव वीरेषु चिक्रीडार्जुनपूर्वजः ॥
मृगेष्व् इव महाराज चरन् व्याघ्रो महाबलः ॥
यथा वा पशुमध्यस्थो द्रावयेत पशून् वृकः ॥
वृकोदरस् तव सुतांस् तथा व्यद्रावयद् रणे ॥
गाङ्गेयो भगदत्तश् च गौतमश् च महारथः ॥
पाण्डवं रभसं युद्धे वारयाम् आसुर् अर्जुनम् ॥
अस्त्रैर् अस्त्राणि संवार्य तेषां सो ऽतिरथो रणे ॥
प्रवीरांस् तव सैन्येषु प्रेषयाम् आस मृत्यवे ॥
अभिमन्युश् च राजानम् अम्बष्ठं लोकविश्रुतम् ॥
विरथं रथिनां श्रेष्ठं कारयाम् आस सायकैः ॥
विरथो वध्यमानः स सौभद्रेण यशस्विना ॥
अवप्लुत्य रथात् तूर्णं सव्रीडो मनुजाधिपः ॥
असिं चिक्षेप समरे सौभद्रस्य महात्मनः ॥
आरुरोह रथं चैव हार्दिक्यस्य महात्मनः ॥
आपतन्तं तु निस्त्रिंशं युद्धमार्गविशारदः ॥
लाघवाद् व्यंसयाम् आस सौभद्रः परवीरहा ॥
व्यंसितं वीक्ष्य निस्त्रिंशं सौभद्रेण रणे तदा ॥
साधु साध्व् इति सैन्यानां प्रणादो ऽभूद् विशां पते ॥

Транслитерация (IAST)

aparāhṇe mahārāja saṃgrāmaḥ samapadyata ||
parjanyasamanirghoṣo bhīṣmasya saha pāṇḍavaiḥ ||
tato rājaṃs tava sutā bhīmasenam upādravan ||
parivārya raṇe droṇaṃ vasavo vāsavaṃ yathā ||
tataḥ śāṃtanavo bhīṣmaḥ kṛpaś ca rathināṃ varaḥ ||
bhagadattaḥ suśarmā ca dhanaṃjayam upādravan ||
hārdikyo bāhlikaś caiva sātyakiṃ samabhidrutau ||
ambaṣṭhakas tu nṛpatir abhimanyum avārayat ||
śeṣās tv anye mahārāja śeṣān eva mahārathān ||
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ ghorarūpaṃ bhayāvaham ||
bhīmasenas tu saṃprekṣya putrāṃs tava janeśvara ||
prajajvāla raṇe kruddho haviṣā havyavāḍ iva ||
putrās tu tava kaunteyaṃ chādayāṃ cakrire śaraiḥ ||
prāvṛṣīva mahārāja jaladāḥ parvataṃ yathā ||
sa cchādyamāno bahudhā putrais tava viśāṃ pate ||
sṛkkiṇī vilihan vīraḥ śārdūla iva darpitaḥ ||
vyūḍhoraskaṃ tato bhīmaḥ pātayām āsa pārthiva ||
kṣurapreṇa sutīkṣṇena so 'bhavad gatajīvitaḥ ||
apareṇa tu bhallena pītena niśitena ca ||
apātayat kuṇḍalinaṃ siṃhaḥ kṣudramṛgaṃ yathā ||
tataḥ suniśitān pītān samādatta śilīmukhān ||
sa sapta tvarayā yuktaḥ putrāṃs te prāpya māriṣa ||
preṣitā bhīmasenena śarās te dṛḍhadhanvanā ||
apātayanta putrāṃs te rathebhyaḥ sumahārathān ||
anādhṛṣṭiṃ kuṇḍabhedaṃ vairāṭaṃ dīrghalocanam ||
dīrghabāhuṃ subāhuṃ ca tathaiva kanakadhvajam ||
prapatanta sma te vīrā virejur bharatarṣabha ||
vasante puṣpaśabalāś cūtāḥ prapatitā iva ||
tataḥ pradudruvuḥ śeṣāḥ putrās tava viśāṃ pate ||
taṃ kālam iva manyanto bhīmasenaṃ mahābalam ||
droṇas tu samare vīraṃ nirdahantaṃ sutāṃs tava ||
yathādriṃ vāridhārābhiḥ samantād vyakirac charaiḥ ||
tatrādbhutam apaśyāma kuntīputrasya pauruṣam ||
droṇena vāryamāṇo 'pi nijaghne yat sutāṃs tava ||
yathā hi govṛṣo varṣaṃ saṃdhārayati khāt patat ||
bhīmas tathā droṇamuktaṃ śaravarṣam adīdharat ||
adbhutaṃ ca mahārāja tatra cakre vṛkodaraḥ ||
yat putrāṃs te 'vadhīt saṃkhye droṇaṃ caiva nyayodhayat ||
putreṣu tava vīreṣu cikrīḍārjunapūrvajaḥ ||
mṛgeṣv iva mahārāja caran vyāghro mahābalaḥ ||
yathā vā paśumadhyastho drāvayeta paśūn vṛkaḥ ||
vṛkodaras tava sutāṃs tathā vyadrāvayad raṇe ||
gāṅgeyo bhagadattaś ca gautamaś ca mahārathaḥ ||
pāṇḍavaṃ rabhasaṃ yuddhe vārayām āsur arjunam ||
astrair astrāṇi saṃvārya teṣāṃ so 'tiratho raṇe ||
pravīrāṃs tava sainyeṣu preṣayām āsa mṛtyave ||
abhimanyuś ca rājānam ambaṣṭhaṃ lokaviśrutam ||
virathaṃ rathināṃ śreṣṭhaṃ kārayām āsa sāyakaiḥ ||
viratho vadhyamānaḥ sa saubhadreṇa yaśasvinā ||
avaplutya rathāt tūrṇaṃ savrīḍo manujādhipaḥ ||
asiṃ cikṣepa samare saubhadrasya mahātmanaḥ ||
āruroha rathaṃ caiva hārdikyasya mahātmanaḥ ||
āpatantaṃ tu nistriṃśaṃ yuddhamārgaviśāradaḥ ||
lāghavād vyaṃsayām āsa saubhadraḥ paravīrahā ||
vyaṃsitaṃ vīkṣya nistriṃśaṃ saubhadreṇa raṇe tadā ||
sādhu sādhv iti sainyānāṃ praṇādo 'bhūd viśāṃ pate ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अपराह्णे महाराजaparāhṇe mahārājaпосле полудня, великий царь; к вечеру, государь
संग्रामः समपद्यतsaṃgrāmaḥ samapadyataбитва возникла; сражение началось
पर्जन्यसमनिर्घोषःparjanyasamanirghoṣaḥс грохотом как грозовая туча; с шумом дождевого облака
भीष्मस्य सह पाण्डवैःbhīṣmasya saha pāṇḍavaiḥБхишмы с Пандавами; между Бхишмой и Пандавами
ततः राजन् तव सुताःtataḥ rājan tava sutāḥзатем, царь, твои сыновья; после этого твои сыновья
भीमसेनम् उपाद्रवन्bhīmasenam upādravanна Бхимасену напали; устремились к Бхиме
परिवार्य रणे द्रोणम्parivārya raṇe droṇamокружив в бою Дрону; обступив Дрону на поле
वसवः वासवम् यथाvasavaḥ vāsavam yathāкак Васу Васаву; словно Васу Индру
ततः शांतनवः भीष्मःtataḥ śāṃtanavaḥ bhīṣmaḥзатем Шантанава Бхишма; после этого Бхишма
कृपः च रथिनाम् वरःkṛpaḥ ca rathinām varaḥи Крипа лучший колесничих; Крипа, лучший ратхинов
भगदत्तः सुशर्मा चbhagadattaḥ suśarmā caБхагадатта и Сушарман; Бхагадатта, Сушарма
धनंजयम् उपाद्रवन्dhanaṃjayam upādravanна Дхананджаю напали; устремились к Арджуне
हार्दिक्यः बाह्लिकः च एवhārdikyaḥ bāhlikaḥ ca evaХардикья и Бахлика; Критаварман и Бахлика
सात्यकिम् समभिद्रुतौsātyakim samabhidrutauна Сатьяки напали; вместе устремились к Сатьяки
अम्बष्ठकः तु नृपतिःambaṣṭhakaḥ tu nṛpatiḥАмбаштха же царь; царь Амбаштхов
अभिमन्युम् अवारयत्abhimanyum avārayatАбхиманью остановил; преградил Абхиманью
शेषाः तु अन्ये महाराजśeṣāḥ tu anye mahārājaпрочие же другие, великий царь; остальные
शेषान् एव महारथान्śeṣān eva mahārathānпрочих именно махаратхов; других великих воинов
ततः प्रववृते युद्धम्tataḥ pravavṛte yuddhamзатем началась битва; после этого развернулось сражение
घोररूपम् भयावहम्ghorarūpam bhayāvahamстрашного вида, пугающая; ужасное и устрашающее
भीमसेनः तु संप्रेक्ष्यbhīmasenaḥ tu saṃprekṣyaБхимасена же увидев; Бхима, заметив
पुत्रान् तव जनेश्वरputrān tava janeśvaraсыновей твоих, владыка людей; твоих сыновей
प्रजज्वाल रणे क्रुद्धःprajajvāla raṇe kruddhaḥвспыхнул в битве разгневанный; загорелся яростью на поле
हविषा हव्यवाट् इवhaviṣā havyavāṭ ivaкак огонь жертвенным маслом; словно пламя от гхи
पुत्राः तु तव कौन्तेयम्putrāḥ tu tava kaunteyamсыновья же твои Каунтею; твои сыновья Бхиму
छादयाम् चक्रिरे शरैःchādayām cakrire śaraiḥпокрыли стрелами; стали осыпать стрелами
प्रावृषि इव महाराजprāvṛṣi iva mahārājaкак в сезон дождей, царь; словно в ливень
जलदाः पर्वतम् यथाjaladāḥ parvatam yathāтучи гору как; облака покрывают гору
स छाद्यमानः बहुधाsa chādyamānaḥ bahudhāон, покрываемый многими способами; осыпаемый со всех сторон
पुत्रैः तव विशाम् पतेputraiḥ tava viśām pateсыновьями твоими, владыка народов; твоими сыновьями
सृक्किणी विलिहन् वीरःsṛkkiṇī vilihan vīraḥуглы рта облизывая, герой; герой, облизывая губы
शार्दूलः इव दर्पितःśārdūlaḥ iva darpitaḥкак гордый тигр; словно разъярённый тигр
व्यूढोरस्कम् ततः भीमःvyūḍhoraskam tataḥ bhīmaḥВьюдхораска затем Бхима; после этого Бхима Вьюдхораску
पातयाम् आस पार्थिवpātayām āsa pārthivaповерг, царь; уронил, государь
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेनkṣurapreṇa sutīkṣṇenaкшурапрой очень острой; бритвенной стрелой
सः अभवत् गतजीवितःsaḥ abhavat gatajīvitaḥон стал лишённым жизни; тот погиб
अपरेण तु भल्लेनapareṇa tu bhallenaдругой же бхаллой; ещё одной широкой стрелой
पीतेन निशितेन चpītena niśitena caжёлтой и острой; золотистой и отточенной
अपातयत् कुण्डलिनम्apātayat kuṇḍalinamповалил Кундалину; сразил Кундалина
सिंहः क्षुद्रमृगम् यथाsiṃhaḥ kṣudramṛgam yathāкак лев мелкого зверя; словно лев малую добычу
ततः सुनिशितान् पीतान्tataḥ suniśitān pītānзатем очень острые жёлтые; после этого золотистые резкие
समादत्त शिलीमुखान्samādatta śilīmukhānвзял острые стрелы; подхватил стрелы
स सप्त त्वरया युक्तःsa sapta tvarayā yuktaḥон семь с быстротой; он быстро семь
पुत्रान् ते प्राप्य मारिषputrān te prāpya māriṣaсыновей твоих достигнув, почтенный; настигнув твоих сыновей
प्रेषिताः भीमसेनेनpreṣitāḥ bhīmasenenaпосланные Бхимасеной; выпущенные Бхимой
शराः ते दृढधन्वनाśarāḥ te dṛḍhadhanvanāте стрелы крепколуким; стрелы сильного лучника
अपातयन्त पुत्रान् तेapātayanta putrān teповалили сыновей твоих; сбросили твоих сыновей
रथेभ्यः सुमहारथान्rathebhyaḥ sumahārathānс колесниц, великих ратхинов; с ратх
अनाधृष्टिम् कुण्डभेदम्anādhṛṣṭim kuṇḍabhedamАнадхришти, Кундабхеду; Анадхришти и Кундабхеду
वैराटम् दीर्घलोचनम्vairāṭam dīrghalocanamВайрату, Диргхалочану; Вайрату и Длинноглазого
दीर्घबाहुम् सुबाहुम् चdīrghabāhum subāhum caДиргхабаху и Субаху; Длиннорукого и Субаху
तथा एव कनकध्वजम्tathā eva kanakadhvajamи также Канакадхваджу; и Златознаменного
प्रपतन्त स्म ते वीराःprapatanta sma te vīrāḥпадали эти герои; эти воины рушились
विरेजुः भरतर्षभvirejuḥ bharatarṣabhaсияли, бык Бхаратов; блистали, о Бхарата
वसन्ते पुष्पशबलाःvasante puṣpaśabalāḥвесной цветами пёстрые; весенние цветущие
चूताः प्रपतिताः इवcūtāḥ prapatitāḥ ivaкак манго упавшие; словно упавшие деревья манго
ततः प्रदुद्रुवुः शेषाःtataḥ pradudruvuḥ śeṣāḥзатем разбежались остальные; после этого прочие побежали
पुत्राः तव विशाम् पतेputrāḥ tava viśām pateсыновья твои, владыка народов; твои сыновья
तम् कालम् इव मन्यन्तःtam kālam iva manyantaḥего как Калу считая; думая, что он смерть
भीमसेनम् महाबलम्bhīmasenam mahābalamБхимасену могучего; великосильного Бхиму
द्रोणः तु समरे वीरम्droṇaḥ tu samare vīramДрона же в битве героя; Дрона на поле
निर्दहन्तम् सुतान् तवnirdahantam sutān tavaсжигающего твоих сыновей; истребляющего твоих сыновей
यथा अद्रिम् वारिधाराभिःyathā adrim vāridhārābhiḥкак гору струями воды; словно гору дождём
समन्तात् व्यकिरत् शरैःsamantāt vyakirat śaraiḥсо всех сторон осыпал стрелами; отовсюду покрыл стрелами
तत्र अद्भुतम् अपश्यामtatra adbhutam apaśyāmaтам чудесное мы увидели; там мы видели дивное
कुन्तीपुत्रस्य पौरुषम्kuntīputrasya pauruṣamмужество сына Кунти; доблесть Бхимы
द्रोणेन वार्यमाणः अपिdroṇena vāryamāṇaḥ apiДроной удерживаемый даже; хотя Дрона сдерживал
निजघ्ने यत् सुतान् तवnijaghne yat sutān tavaчто убивал сыновей твоих; он всё же поражал сыновей
यथा हि गोवृषः वर्षम्yathā hi govṛṣaḥ varṣamкак бык дождь; как мощный бык ливень
संधारयति खात् पतत्saṃdhārayati khāt patatвыдерживает с неба падающий; принимает падающий с неба
भीमः तथा द्रोणमुक्तम्bhīmaḥ tathā droṇamuktamБхима так выпущенный Дроной; Бхима таким же образом
शरवर्षम् अदीधरत्śaravarṣam adīdharatливень стрел выдержал; принял дождь стрел
अद्भुतम् च महाराजadbhutam ca mahārājaи чудесное, великий царь; и дивное
तत्र चक्रे वृकोदरःtatra cakre vṛkodaraḥтам сделал Врикодара; там совершил Бхима
यत् पुत्रान् ते अवधीत्yat putrān te avadhītчто сыновей твоих убил; что сразил твоих сыновей
संख्ये द्रोणम् च न्ययोधयत्saṃkhye droṇam ca nyayodhayatв бою и с Дроной сражался; и бился с Дроной
पुत्रेषु तव वीरेषुputreṣu tava vīreṣuсреди сыновей твоих героев; среди твоих храбрых сыновей
चिक्रीड अर्जुनपूर्वजःcikrīḍa arjunapūrvajaḥиграл старший Арджуны; старший брат Арджуны резвился
मृगेषु इव महाराजmṛgeṣu iva mahārājaкак среди зверей, царь; словно среди оленей
चरन् व्याघ्रः महाबलःcaran vyāghraḥ mahābalaḥдвижущийся тигр могучий; мощный тигр
यथा वा पशुमध्यस्थःyathā vā paśumadhyasthaḥили как среди скота; как оказавшийся среди стад
द्रावयेत पशून् वृकःdrāvayeta paśūn vṛkaḥволк разгоняет скот; хищник гонит животных
वृकोदरः तव सुतान्vṛkodaraḥ tava sutānВрикодара твоих сыновей; Бхима твоих сыновей
तथा व्यद्रावयत् रणेtathā vyadrāvayat raṇeтак разгонял в битве; так обратил в бегство
गाङ्गेयः भगदत्तः चgāṅgeyaḥ bhagadattaḥ caГангея и Бхагадатта; Бхишма и Бхагадатта
गौतमः च महारथःgautamaḥ ca mahārathaḥи Гаутама махаратха; и Крипа великий воин
पाण्डवम् रभसम् युद्धेpāṇḍavam rabhasam yuddheПандаву яростного в бою; неистового Арджуну
वारयाम् आसुः अर्जुनम्vārayām āsuḥ arjunamсдерживали Арджуну; останавливали
अस्त्रैः अस्त्राणि संवार्यastraiḥ astrāṇi saṃvāryaастрами астры отражая; оружием отражая оружие
तेषाम् सः अतिरथः रणेteṣām saḥ atirathaḥ raṇeих тот атиратха в бою; этот великий герой
प्रवीरान् तव सैन्येषुpravīrān tava sainyeṣuлучших героев в твоих войсках; воинов твоей армии
प्रेषयाम् आस मृत्यवेpreṣayām āsa mṛtyaveпосылал к смерти; отправлял на гибель
अभिमन्युः च राजानम्abhimanyuḥ ca rājānamи Абхиманью царя; Абхиманью же владыку
अम्बष्ठम् लोकविश्रुतम्ambaṣṭham lokaviśrutamАмбаштху, всемирно известного; знаменитого Амбаштху
विरथम् रथिनाम् श्रेष्ठम्viratham rathinām śreṣṭhamбез колесницы, лучшего ратхинов; лишённым ратхи
कारयाम् आस सायकैःkārayām āsa sāyakaiḥсделал стрелами; сделал стрелами
विरथः वध्यमानः सःvirathaḥ vadhyamānaḥ saḥбез колесницы поражаемый он; он, лишённый ратхи
सौभद्रेण यशस्विनाsaubhadreṇa yaśasvināславным Саубхадрой; знаменитым сыном Субхадры
अवप्लुत्य रथात् तूर्णम्avaplutya rathāt tūrṇamспрыгнув с колесницы быстро; быстро сойдя с ратхи
सव्रीडः मनुजाधिपःsavrīḍaḥ manujādhipaḥсмущённый владыка людей; стыдясь, царь
असिम् चिक्षेप समरेasim cikṣepa samareмеч бросил в битве; метнул клинок
सौभद्रस्य महात्मनःsaubhadrasya mahātmanaḥв великодушного Саубхадру; в могучего Абхиманью
आरुरोह रथम् च एवāruroha ratham ca evaи взошёл на колесницу; и поднялся на ратху
हार्दिक्यस्य महात्मनःhārdikyasya mahātmanaḥвеликодушного Хардикьи; могучего Критавармана
आपतन्तम् तु निस्त्रिंशम्āpatantam tu nistriṃśamлетящий же меч; приближающийся клинок
युद्धमार्गविशारदःyuddhamārgaviśāradaḥзнаток пути боя; искусный в военном деле
लाघवात् व्यंसयाम् आसlāghavāt vyaṃsayām āsaловкостью уклонил; быстротой отвёл
सौभद्रः परवीरहाsaubhadraḥ paravīrahāСаубхадра, убийца врагов; Абхиманью, губитель героев
व्यंसितम् वीक्ष्य निस्त्रिंशम्vyaṃsitam vīkṣya nistriṃśamмеч уклонённым увидев; увидев отведённый клинок
सौभद्रेण रणे तदाsaubhadreṇa raṇe tadāСаубхадрой в бою тогда; Абхиманью на поле
साधु साधु इति सैन्यानाम्sādhu sādhu iti sainyānāmхорошо, хорошо, так войск; у войск крик браво
प्रणादः अभूत् विशाम् पतेpraṇādaḥ abhūt viśām pateкрик был, владыка народов; раздался возглас
Литературный перевод

Во второй половине дня, великий царь, началась битва Бхишмы с Пандавами, грохочущая как грозовая туча. Тогда твои сыновья, окружив в бою Дрону, как Васу окружают Васаву, напали на Бхимасену. Бхишма, сын Шантану, Крипа, лучший из колесничих, Бхагадатта и Сушарман устремились на Дхананджаю. Хардикья и Бахлика вместе напали на Сатьяки, а царь Амбаштхов остановил Абхиманью. Остальные махаратхи сошлись с прочими махаратхами, и началась битва, ужасная и наводящая страх. Увидев твоих сыновей, владыка людей, Бхимасена в гневе вспыхнул в бою, как огонь от жертвенного масла. Твои сыновья стали осыпать Каунтею стрелами, как дождевые тучи покрывают гору в сезон дождей. Осыпаемый со всех сторон твоими сыновьями, герой облизывал края губ, словно гордый тигр. Затем Бхима очень острой кшурапрой поверг Вьюдхораску, и тот лишился жизни. Другой золотистой и отточенной бхаллой он сразил Кундалина, как лев малую добычу. Затем он быстро взял семь золотистых острых стрел, и эти стрелы, выпущенные крепколуким Бхимасеной, настигнув твоих сыновей, почтенный, сбросили с колесниц великих ратхинов: Анадхришти, Кундабхеду, Вайрату, Диргхалочану, Диргхабаху, Субаху и Канакадхваджу. Падая, эти герои сияли, бык Бхаратов, словно цветущие весной деревья манго, поваленные на землю. После этого остальные твои сыновья разбежались, владыка народов, считая могучего Бхимасену самой Калой. Дрона же в битве осыпал стрелами героя, истреблявшего твоих сыновей, как гору со всех сторон покрывают потоки воды. Там мы увидели дивное мужество сына Кунти: хотя Дрона сдерживал его, он продолжал поражать твоих сыновей. Как мощный бык выдерживает дождь, падающий с неба, так Бхима выдержал ливень стрел, выпущенный Дроной. И ещё дивное совершил там Врикодара, великий царь: он убивал твоих сыновей в сражении и одновременно бился с Дроной. Среди твоих храбрых сыновей старший брат Арджуны резвился, как могучий тигр среди зверей, или как волк в стаде разгоняет скот; так Врикодара обратил в бегство твоих сыновей в бою. Гангея, Бхагадатта и махаратха Гаутама-Крипа сдерживали в бою яростного Пандаву Арджуну. Отражая их астры своими астрами, этот атиратха отправлял лучших героев твоего войска к смерти. Абхиманью стрелами лишил колесницы всемирно известного царя Амбаштху, лучшего из колесничих. Лишённый колесницы и поражаемый славным Саубхадрой, этот владыка людей со стыдом быстро спрыгнул с ратхи, бросил меч в великодушного Саубхадру и взошёл на колесницу могучего Хардикьи. Но Саубхадра, знаток пути боя и губитель вражеских героев, ловко уклонился от летящего меча. Увидев, что меч в бою был отведён Абхиманью, войска, владыка народов, закричали: “Хорошо! Хорошо!”»

Версия

e853b89fe598 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:47:11 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами