Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1006.100.16-26
5843 / 15823
Махабхарата · 6.100.16-26
Деванагари

सात्यकिः कृतवर्माणं विद्ध्वा पञ्चभिर् आयसैः ॥
अतिष्ठद् आहवे शूरः किरन् बाणान् सहस्रशः ॥
तथैव द्रुपदो राजा द्रोणं विद्ध्वा शितैः शरैः ॥
पुनर् विव्याध सप्तत्या सारथिं चास्य सप्तभिः ॥
भीमसेनस् तु राजानं बाह्लिकं प्रपितामहम् ॥
विद्ध्वानदन् महानादं शार्दूल इव कानने ॥
आर्जुनिश् चित्रसेनेन विद्धो बहुभिर् आशुगैः ॥
चित्रसेनं त्रिभिर् बाणैर् विव्याध हृदये भृशम् ॥
समागतौ तौ तु रणे महामात्रौ व्यरोचताम् ॥
यथा दिवि महाघोरौ राजन् बुधशनैश्चरौ ॥
तस्याश्वांश् चतुरो हत्वा सूतं च नवभिः शरैः ॥
ननाद बलवन् नादं सौभद्रः परवीरहा ॥
हताश्वात् तु रथात् तूर्णम् अवप्लुत्य महारथः ॥
आरुरोह रथं तूर्णं दुर्मुखस्य विशां पते ॥
द्रोणश् च द्रुपदं विद्ध्वा शरैः संनतपर्वभिः ॥
सारथिं चास्य विव्याध त्वरमाणः पराक्रमी ॥
पीड्यमानस् ततो राजा द्रुपदो वाहिनीमुखे ॥
अपायाज् जवनैर् अश्वैः पूर्ववैरम् अनुस्मरन् ॥
भीमसेनस् तु राजानं मुहूर्ताद् इव बाह्लिकम् ॥
व्यश्वसूतरथं चक्रे सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥
ससंभ्रमो महाराज संशयं परमं गतः ॥
अवप्लुत्य ततो वाहाद् बाह्लिकः पुरुषोत्तमः ॥
आरुरोह रथं तूर्णं लक्ष्मणस्य महारथः ॥

Транслитерация (IAST)

sātyakiḥ kṛtavarmāṇaṃ viddhvā pañcabhir āyasaiḥ ||
atiṣṭhad āhave śūraḥ kiran bāṇān sahasraśaḥ ||
tathaiva drupado rājā droṇaṃ viddhvā śitaiḥ śaraiḥ ||
punar vivyādha saptatyā sārathiṃ cāsya saptabhiḥ ||
bhīmasenas tu rājānaṃ bāhlikaṃ prapitāmaham ||
viddhvānadan mahānādaṃ śārdūla iva kānane ||
ārjuniś citrasenena viddho bahubhir āśugaiḥ ||
citrasenaṃ tribhir bāṇair vivyādha hṛdaye bhṛśam ||
samāgatau tau tu raṇe mahāmātrau vyarocatām ||
yathā divi mahāghorau rājan budhaśanaiścarau ||
tasyāśvāṃś caturo hatvā sūtaṃ ca navabhiḥ śaraiḥ ||
nanāda balavan nādaṃ saubhadraḥ paravīrahā ||
hatāśvāt tu rathāt tūrṇam avaplutya mahārathaḥ ||
āruroha rathaṃ tūrṇaṃ durmukhasya viśāṃ pate ||
droṇaś ca drupadaṃ viddhvā śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
sārathiṃ cāsya vivyādha tvaramāṇaḥ parākramī ||
pīḍyamānas tato rājā drupado vāhinīmukhe ||
apāyāj javanair aśvaiḥ pūrvavairam anusmaran ||
bhīmasenas tu rājānaṃ muhūrtād iva bāhlikam ||
vyaśvasūtarathaṃ cakre sarvasainyasya paśyataḥ ||
sasaṃbhramo mahārāja saṃśayaṃ paramaṃ gataḥ ||
avaplutya tato vāhād bāhlikaḥ puruṣottamaḥ ||
āruroha rathaṃ tūrṇaṃ lakṣmaṇasya mahārathaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सात्यकिः कृतवर्माणम्sātyakiḥ kṛtavarmāṇamСатьяки Критавармана; Сатьяки Критаварму
विद्ध्वा पञ्चभिः आयसैःviddhvā pañcabhiḥ āyasaiḥпронзив пятью железными; ранив пятью железными стрелами
अतिष्ठत् आहवे शूरःatiṣṭhat āhave śūraḥстоял в битве герой; герой держался
किरन् बाणान् सहस्रशःkiran bāṇān sahasraśaḥрассыпая стрелы тысячами; изливая тысячи стрел
तथा एव द्रुपदः राजाtathā eva drupadaḥ rājāтак же царь Друпада; точно так Друпада
द्रोणम् विद्ध्वा शितैः शरैःdroṇam viddhvā śitaiḥ śaraiḥДрону пронзив острыми стрелами; ранив Дрону отточенными стрелами
पुनः विव्याध सप्तत्याpunaḥ vivyādha saptatyāснова пронзил семьюдесятью; опять поразил семидесятью
सारथिम् च अस्य सप्तभिःsārathim ca asya saptabhiḥи его возницу семью; а его колесничего семью
भीमसेनः तु राजानम्bhīmasenaḥ tu rājānamБхимасена же царя; Бхима владыку
बाह्लिकम् प्रपितामहम्bāhlikam prapitāmahamБахлику прадеда; прадеда Бахлику
विद्ध्वा अनदत् महानादम्viddhvā anadat mahānādamпронзив, издал великий рев; ранив, громко зарычал
शार्दूलः इव काननेśārdūlaḥ iva kānaneкак тигр в лесу; словно тигр в чаще
आर्जुनिः चित्रसेनेनārjuniḥ citrasenenaАрджуни Читрасеной; сын Арджуны Читрасеной
विद्धः बहुभिः आशुगैःviddhaḥ bahubhiḥ āśugaiḥпронзённый многими быстрыми; раненный множеством быстрых стрел
चित्रसेनम् त्रिभिः बाणैःcitrasenam tribhiḥ bāṇaiḥЧитрасену тремя стрелами; Читрасену тремя стрелами
विव्याध हृदये भृशम्vivyādha hṛdaye bhṛśamпронзил в сердце сильно; глубоко ранил в грудь
समागतौ तौ तु रणेsamāgatau tau tu raṇeсошедшиеся эти двое в бою; они встретились на поле
महामात्रौ व्यरोचताम्mahāmātrau vyarocatāmдва великих воина сияли; оба знатных героя блистали
यथा दिवि महाघोरौyathā divi mahāghorauкак в небе два грозных; словно на небе
राजन् बुधशनैश्चरौrājan budhaśanaiścarauцарь, Будха и Шанайшчара; Меркурий и Сатурн
तस्य अश्वान् चतुरः हत्वाtasya aśvān caturaḥ hatvāего четырёх коней убив; сразив четыре лошади
सूतम् च नवभिः शरैःsūtam ca navabhiḥ śaraiḥи возницу девятью стрелами; колесничего девятью стрелами
ननाद बलवत् नादम्nanāda balavat nādamиздал сильный рёв; громко закричал
सौभद्रः परवीरहाsaubhadraḥ paravīrahāСаубхадра губитель врагов; Абхиманью, убийца героев
हताश्वात् तु रथात् तूर्णम्hatāśvāt tu rathāt tūrṇamс безлошадной колесницы быстро; с ратхи без коней
अवप्लुत्य महारथःavaplutya mahārathaḥспрыгнув махаратха; соскочив великий воин
आरुरोह रथम् तूर्णम्āruroha ratham tūrṇamвзошёл на колесницу быстро; быстро поднялся на ратху
दुर्मुखस्य विशाम् पतेdurmukhasya viśām pateДурмукхи, владыка народов; Дурмукхи, государь
द्रोणः च द्रुपदम् विद्ध्वाdroṇaḥ ca drupadam viddhvāи Дрона Друпаду пронзив; Дрона ранил Друпаду
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥстрелами с загнутыми узлами; изогнутыми стрелами
सारथिम् च अस्य विव्याधsārathim ca asya vivyādhaи его возницу пронзил; и ранил его колесничего
त्वरमाणः पराक्रमीtvaramāṇaḥ parākramīпоспешающий доблестный; проворный герой
पीड्यमानः ततः राजाpīḍyamānaḥ tataḥ rājāтеснимый затем царь; из-за давления
द्रुपदः वाहिनीमुखेdrupadaḥ vāhinīmukheДрупада в передней части войска; Друпада на фронте
अपायात् जवनैः अश्वैःapāyāt javanaiḥ aśvaiḥотступил быстрыми конями; удалился на резвых лошадях
पूर्ववैरम् अनुस्मरन्pūrvavairam anusmaranпрежнюю вражду вспоминая; помня старую вражду
भीमसेनः तु राजानम्bhīmasenaḥ tu rājānamБхимасена же царя; Бхима владыку
मुहूर्तात् इव बाह्लिकम्muhūrtāt iva bāhlikamсловно за мгновение Бахлику; Бахлику почти сразу
व्यश्वसूतरथम् चक्रेvyaśvasūtaratham cakreбез коней-возницы-колесницы сделал; лишил коней, возницы, ратхи
सर्वसैन्यस्य पश्यतःsarvasainyasya paśyataḥна глазах всего войска; пока вся армия смотрела
ससंभ्रमः महाराजsasaṃbhramaḥ mahārājaв смятении, великий царь; растерянный
संशयम् परमम् गतःsaṃśayam paramam gataḥв крайнюю опасность пришедший; оказавшись в большой беде
अवप्लुत्य ततः वाहात्avaplutya tataḥ vāhātспрыгнув затем с коня; соскочив со средства передвижения
बाह्लिकः पुरुषोत्तमःbāhlikaḥ puruṣottamaḥБахлика лучший людей; Бахлика, превосходный муж
आरुरोह रथम् तूर्णम्āruroha ratham tūrṇamвзошёл на колесницу быстро; быстро поднялся на ратху
लक्ष्मणस्य महारथःlakṣmaṇasya mahārathaḥЛакшманы, махаратха; великого ратхина Лакшманы
Литературный перевод

Сатьяки, пронзив Критаварму пятью железными стрелами, стоял в битве как герой, рассыпая тысячи стрел. Так же царь Друпада, ранив Дрону острыми стрелами, снова пронзил его семьюдесятью, а его возницу — семью. Бхимасена же, пронзив царя Бахлику, прадеда, издал великий рёв, словно тигр в лесу. Сын Арджуны, раненный Читрасеной множеством быстрых стрел, глубоко пронзил Читрасену тремя стрелами в сердце. Эти двое великих воинов, встретившись в бою, сияли, царь, словно Будха и Шанайшчара в небе. Саубхадра, губитель вражеских героев, сразив четырёх его коней и возницу девятью стрелами, издал мощный крик. Тогда махаратха Читрасена быстро спрыгнул с колесницы, лишённой коней, и, владыка народов, быстро взошёл на колесницу Дурмукхи. Дрона же, пронзив Друпаду стрелами с загнутыми узлами, поспешно ранил и его возницу. Теснимый на переднем краю войска, царь Друпада отступил на быстрых конях, вспоминая прежнюю вражду. Бхимасена же почти за мгновение, на глазах всего войска, лишил царя Бахлику коней, возницы и колесницы. В смятении и крайней опасности Бахлика, лучший из людей, спрыгнул со своего средства передвижения и быстро взошёл на колесницу махаратхи Лакшманы».

Версия

7707202eb9c3 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:47:12 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами