Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1006.100.27-37
5844 / 15823
Махабхарата · 6.100.27-37
Деванагари

सात्यकिः कृतवर्माणं वारयित्वा महारथः ॥
शरैर् बहुविधै राजन्न् आससाद पितामहम् ॥
स विद्ध्वा भारतं षष्ट्या निशितैर् लोमवाहिभिः ॥
ननर्तेव रथोपस्थे विधुन्वानो महद् धनुः ॥
तस्यायसीं महाशक्तिं चिक्षेपाथ पितामहः ॥
हेमचित्रां महावेगां नागकन्योपमां शुभाम् ॥
ताम् आपतन्तीं सहसा मृत्युकल्पां सुतेजनाम् ॥
ध्वंसयाम् आस वार्ष्णेयो लाघवेन महायशाः ॥
अनासाद्य तु वार्ष्णेयं शक्तिः परमदारुणा ॥
न्यपतद् धरणीपृष्ठे महोल्केव गतप्रभा ॥
वार्ष्णेयस् तु ततो राजन् स्वां शक्तिं घोरदर्शनाम् ॥
वेगवद् गृह्य चिक्षेप पितामहरथं प्रति ॥
वार्ष्णेयभुजवेगेन प्रणुन्ना सा महाहवे ॥
अभिदुद्राव वेगेन कालरात्रिर् यथा नरम् ॥
ताम् आपतन्तीं सहसा द्विधा चिच्छेद भारत ॥
क्षुरप्राभ्यां सुतीक्ष्णाभ्यां सान्वकीर्यत भूतले ॥
छित्त्वा तु शक्तिं गाङ्गेयः सात्यकिं नवभिः शरैः ॥
आजघानोरसि क्रुद्धः प्रहसञ् शत्रुकर्शनः ॥
ततः सरथनागाश्वाः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ॥
परिवव्रू रणे भीष्मं माधवत्राणकारणात् ॥
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् ॥
पाण्डवानां कुरूणां च समरे विजयैषिणाम् ॥

Транслитерация (IAST)

sātyakiḥ kṛtavarmāṇaṃ vārayitvā mahārathaḥ ||
śarair bahuvidhai rājann āsasāda pitāmaham ||
sa viddhvā bhārataṃ ṣaṣṭyā niśitair lomavāhibhiḥ ||
nanarteva rathopasthe vidhunvāno mahad dhanuḥ ||
tasyāyasīṃ mahāśaktiṃ cikṣepātha pitāmahaḥ ||
hemacitrāṃ mahāvegāṃ nāgakanyopamāṃ śubhām ||
tām āpatantīṃ sahasā mṛtyukalpāṃ sutejanām ||
dhvaṃsayām āsa vārṣṇeyo lāghavena mahāyaśāḥ ||
anāsādya tu vārṣṇeyaṃ śaktiḥ paramadāruṇā ||
nyapatad dharaṇīpṛṣṭhe maholkeva gataprabhā ||
vārṣṇeyas tu tato rājan svāṃ śaktiṃ ghoradarśanām ||
vegavad gṛhya cikṣepa pitāmaharathaṃ prati ||
vārṣṇeyabhujavegena praṇunnā sā mahāhave ||
abhidudrāva vegena kālarātrir yathā naram ||
tām āpatantīṃ sahasā dvidhā ciccheda bhārata ||
kṣuraprābhyāṃ sutīkṣṇābhyāṃ sānvakīryata bhūtale ||
chittvā tu śaktiṃ gāṅgeyaḥ sātyakiṃ navabhiḥ śaraiḥ ||
ājaghānorasi kruddhaḥ prahasañ śatrukarśanaḥ ||
tataḥ sarathanāgāśvāḥ pāṇḍavāḥ pāṇḍupūrvaja ||
parivavrū raṇe bhīṣmaṃ mādhavatrāṇakāraṇāt ||
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam ||
pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca samare vijayaiṣiṇām ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सात्यकिः कृतवर्माणम्sātyakiḥ kṛtavarmāṇamСатьяки Критавармана; Сатьяки Критаварму
वारयित्वा महारथःvārayitvā mahārathaḥостановив, махаратха; сдержав, великий ратхин
शरैः बहुविधैः राजन्śaraiḥ bahuvidhaiḥ rājanстрелами разных видов, царь; многообразными стрелами
आससाद पितामहम्āsasāda pitāmahamприблизился к питамахе; достиг Бхишмы
सः विद्ध्वा भारतम् षष्ट्याsaḥ viddhvā bhāratam ṣaṣṭyāон пронзив Бхарату шестьюдесятью; поразив Бхишму шестьюдесятью
निशितैः लोमवाहिभिःniśitaiḥ lomavāhibhiḥострыми, волос несущими; отточенными, пернатыми
ननर्त इव रथोपस्थेnanarta iva rathopastheсловно танцевал на площадке колесницы; как бы плясал на ратхе
विधुन्वानः महत् धनुःvidhunvānaḥ mahat dhanuḥразмахивая великим луком; потрясая большим луком
तस्य आयसीम् महाशक्तिम्tasya āyasīm mahāśaktimего железную великую шакти; против него огромную железную пику
चिक्षेप अथ पितामहःcikṣepa atha pitāmahaḥметнул затем питамаха; затем бросил Бхишма
हेमचित्राम् महावेगाम्hemacitrām mahāvegāmзолотом пёструю, быстролетящую; златоузорную, стремительную
नागकन्योपमाम् शुभाम्nāgakanyopamām śubhāmподобную дочери змеи, прекрасную; красивую как нага-дева
ताम् आपतन्तीम् सहसाtām āpatantīm sahasāеё внезапно летящую; стремительно приближавшуюся
मृत्युकल्पाम् सुतेजनाम्mṛtyukalpām sutejanāmсмертеподобную, очень острую; смертоносную, сияющую
ध्वंसयाम् आस वार्ष्णेयःdhvaṃsayām āsa vārṣṇeyaḥразрушил Варшнея; Сатьяки разбил
लाघवेन महायशाःlāghavena mahāyaśāḥловкостью, великославный; своей быстротой
अनासाद्य तु वार्ष्णेयम्anāsādya tu vārṣṇeyamне достигнув же Варшнеи; не поразив Сатьяки
शक्तिः परमदारुणाśaktiḥ paramadāruṇāшакти крайне страшная; ужасная пика
न्यपतत् धरणीपृष्ठेnyapatat dharaṇīpṛṣṭheупала на поверхность земли; рухнула на землю
महोल्का इव गतप्रभाmaholkā iva gataprabhāкак великая метеора без сияния; словно потухшая комета
वार्ष्णेयः तु ततः राजन्vārṣṇeyaḥ tu tataḥ rājanВаршнея же затем, царь; после этого Сатьяки
स्वाम् शक्तिम् घोरदर्शनाम्svām śaktim ghoradarśanāmсвою шакти страшного вида; свою грозную пику
वेगवत् गृह्य चिक्षेपvegavat gṛhya cikṣepaбыстро взяв, метнул; с силой схватив, бросил
पितामहरथम् प्रतिpitāmaharatham pratiпротив колесницы питамахи; к ратхе Бхишмы
वार्ष्णेयभुजवेगेनvārṣṇeyabhujavegenaсилой руки Варшнеи; мощью руки Сатьяки
प्रणुन्ना सा महाहवेpraṇunnā sā mahāhaveдвинутая она в великой битве; посланная в бою
अभिदुद्राव वेगेनabhidudrāva vegenaустремилась с быстротой; помчалась стремительно
कालरात्रिः यथा नरम्kālarātriḥ yathā naramкак ночь смерти к человеку; словно гибельная ночь
ताम् आपतन्तीम् सहसाtām āpatantīm sahasāеё внезапно летящую; стремительно приближавшуюся
द्विधा चिच्छेद भारतdvidhā ciccheda bhārataнадвое рассёк, Бхарата; разрубил пополам
क्षुरप्राभ्याम् सुतीक्ष्णाभ्याम्kṣuraprābhyām sutīkṣṇābhyāmдвумя очень острыми кшурапрами; двумя бритвенными стрелами
सा अन्वकीर्यत भूतलेsā anvakīryata bhūtaleона рассыпалась на земле; она упала частями
छित्त्वा तु शक्तिम् गाङ्गेयःchittvā tu śaktim gāṅgeyaḥрассекши же шакти Гангея; разрубив пику
सात्यकिम् नवभिः शरैःsātyakim navabhiḥ śaraiḥСатьяки девятью стрелами; Сатьяки девятью стрелами
आजघान उरसि क्रुद्धःājaghāna urasi kruddhaḥударил в грудь разгневанный; поразил в грудь в ярости
प्रहसन् शत्रुकर्शनःprahasan śatrukarśanaḥулыбаясь, мучитель врагов; с усмешкой, губитель противников
ततः सरथनागाश्वाःtataḥ sarathanāgāśvāḥзатем с колесницами, слонами, конями; после этого со всей силой
पाण्डवाः पाण्डुपूर्वजpāṇḍavāḥ pāṇḍupūrvajaПандавы, потомок Панду; Пандавы
परिवव्रुः रणे भीष्मम्parivavruḥ raṇe bhīṣmamокружили в бою Бхишму; обступили Бхишму на поле
माधवत्राणकारणात्mādhavatrāṇakāraṇātради защиты Мадхавы; чтобы спасти Сатьяки
ततः प्रववृते युद्धम्tataḥ pravavṛte yuddhamзатем началась битва; после этого развернулось сражение
तुमुलम् लोमहर्षणम्tumulam lomaharṣaṇamшумное, волосы поднимающее; грозное и страшное
पाण्डवानाम् कुरूणाम् चpāṇḍavānām kurūṇām caПандавов и Куру; между Пандавами и Куру
समरे विजयैषिणाम्samare vijayaiṣiṇāmв битве ищущих победы; на поле, жаждущих победы
Литературный перевод

Сатьяки, махаратха, сдержав Критаварму разными стрелами, царь, приблизился к питамахе. Пронзив Бхарату-Бхишму шестьюдесятью острыми пернатыми стрелами, он словно танцевал на площадке колесницы, потрясая большим луком. Тогда питамаха метнул в него железную великую шакти, златоузорную, стремительную, прекрасную, подобную дочери нагов. Великославный Варшнея своей ловкостью разбил эту смертоносную и сияющую шакти, внезапно летевшую на него. Не достигнув Варшнеи, крайне страшная пика упала на землю, словно огромная метеора, утратившая сияние. Затем Варшнея, царь, быстро взял свою грозную шакти и метнул её в колесницу питамахи. Посланная мощью руки Сатьяки в великой битве, она стремительно понеслась, словно ночь смерти к человеку. Но Бхишма, о Бхарата, рассёк её надвое двумя очень острыми кшурапрами, и она рассыпалась на земле. Разрубив шакти, Гангея, разгневанный, с усмешкой ударил Сатьяки девятью стрелами в грудь. Тогда Пандавы с колесницами, слонами и конями окружили Бхишму в бою, чтобы защитить Мадхаву-Сатьяки. После этого между Пандавами и Куру, жаждущими победы, развернулось шумное сражение, от которого волосы вставали дыбом».

Версия

0119a07e6aee · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:47:12 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами