Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1016.101.1-7
5845 / 15823
Махабхарата · 6.101.1-7
Деванагари

संजय उवाच
दृष्ट्वा भीष्मं रणे क्रुद्धं पाण्डवैर् अभिसंवृतम् ॥
यथा मेघैर् महाराज तपान्ते दिवि भास्करम् ॥
दुर्योधनो महाराज दुःशासनम् अभाषत ॥
एष शूरो महेष्वासो भीष्मः शत्रुनिषूदनः ॥
छादितः पाण्डवैः शूरैः समन्ताद् भरतर्षभ ॥
तस्य कार्यं त्वया वीर रक्षणं सुमहात्मनः ॥
रक्ष्यमाणो हि समरे भीष्मो ऽस्माकं पितामहः ॥
निहन्यात् समरे यत्तान् पाञ्चालान् पाण्डवैः सह ॥
तत्र कार्यम् अहं मन्ये भीष्मस्यैवाभिरक्षणम् ॥
गोप्ता ह्य् एष महेष्वासो भीष्मो ऽस्माकं पितामहः ॥
स भवान् सर्वसैन्येन परिवार्य पितामहम् ॥
समरे दुष्करं कर्म कुर्वाणं परिरक्षतु ॥
एवम् उक्तस् तु समरे पुत्रो दुःशासनस् तव ॥
परिवार्य स्थितो भीष्मं सैन्येन महता वृतः ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
dṛṣṭvā bhīṣmaṃ raṇe kruddhaṃ pāṇḍavair abhisaṃvṛtam ||
yathā meghair mahārāja tapānte divi bhāskaram ||
duryodhano mahārāja duḥśāsanam abhāṣata ||
eṣa śūro maheṣvāso bhīṣmaḥ śatruniṣūdanaḥ ||
chāditaḥ pāṇḍavaiḥ śūraiḥ samantād bharatarṣabha ||
tasya kāryaṃ tvayā vīra rakṣaṇaṃ sumahātmanaḥ ||
rakṣyamāṇo hi samare bhīṣmo 'smākaṃ pitāmahaḥ ||
nihanyāt samare yattān pāñcālān pāṇḍavaiḥ saha ||
tatra kāryam ahaṃ manye bhīṣmasyaivābhirakṣaṇam ||
goptā hy eṣa maheṣvāso bhīṣmo 'smākaṃ pitāmahaḥ ||
sa bhavān sarvasainyena parivārya pitāmaham ||
samare duṣkaraṃ karma kurvāṇaṃ parirakṣatu ||
evam uktas tu samare putro duḥśāsanas tava ||
parivārya sthito bhīṣmaṃ sainyena mahatā vṛtaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
दृष्ट्वा भीष्मम् रणे क्रुद्धम्dṛṣṭvā bhīṣmam raṇe kruddhamувидев Бхишму в бою разгневанного; видя яростного Бхишму
पाण्डवैः अभिसंवृतम्pāṇḍavaiḥ abhisaṃvṛtamПандавами окружённого; обступленного Пандавами
यथा मेघैः महाराजyathā meghaiḥ mahārājaкак облаками, великий царь; словно тучами
तपान्ते दिवि भास्करम्tapānte divi bhāskaramв конце жары на небе солнце; солнце в летнем небе
दुर्योधनः महाराजduryodhanaḥ mahārājaДурьодхана, великий царь; царь Дурьодхана
दुःशासनम् अभाषतduḥśāsanam abhāṣataДухшасане сказал; обратился к Духшасане
एषः शूरः महेष्वासःeṣaḥ śūraḥ maheṣvāsaḥэтот герой великий лучник; этот храбрый могучий стрелок
भीष्मः शत्रुनिषूदनःbhīṣmaḥ śatruniṣūdanaḥБхишма губитель врагов; Бхишма, сокрушитель противников
छादितः पाण्डवैः शूरैःchāditaḥ pāṇḍavaiḥ śūraiḥпокрыт Пандавами героями; окружён храбрыми Пандавами
समन्तात् भरतर्षभsamantāt bharatarṣabhaсо всех сторон, бык Бхаратов; отовсюду, о Бхарата
तस्य कार्यम् त्वया वीरtasya kāryam tvayā vīraего дело тобой, герой; тебе следует для него
रक्षणम् सुमहात्मनःrakṣaṇam sumahātmanaḥзащиту великодушного; охранять великого душой
रक्ष्यमाणः हि समरेrakṣyamāṇaḥ hi samareохраняемый ведь в бою; если защищён на поле
भीष्मः अस्माकम् पितामहःbhīṣmaḥ asmākam pitāmahaḥБхишма наш питамаха; наш дед Бхишма
निहन्यात् समरे यत्तान्nihanyāt samare yattānуничтожил бы в бою старающихся; сразит в сражении усердных
पाञ्चालान् पाण्डवैः सहpāñcālān pāṇḍavaiḥ sahaПанчалов вместе с Пандавами; Панчалов и Пандавов
तत्र कार्यम् अहम् मन्येtatra kāryam aham manyeздесь дело я считаю; в этом я вижу задачу
भीष्मस्य एव अभिरक्षणम्bhīṣmasya eva abhirakṣaṇamименно охрану Бхишмы; только защиту Бхишмы
गोप्ता हि एषः महेष्वासःgoptā hi eṣaḥ maheṣvāsaḥзащитник ведь этот великий лучник; ведь этот могучий стрелок
भीष्मः अस्माकम् पितामहःbhīṣmaḥ asmākam pitāmahaḥБхишма наш питамаха; наш дед Бхишма
सः भवान् सर्वसैन्येनsaḥ bhavān sarvasainyenaпоэтому ты всем войском; так ты со всей армией
परिवार्य पितामहम्parivārya pitāmahamокружив питамаху; обступив Бхишму
समरे दुष्करम् कर्मsamare duṣkaram karmaв бою трудное дело; на поле невозможное деяние
कुर्वाणम् परिरक्षतुkurvāṇam parirakṣatuсовершающего охраняй; береги его
एवम् उक्तः तु समरेevam uktaḥ tu samareтак сказанный же в бою; услышав это на поле
पुत्रः दुःशासनः तवputraḥ duḥśāsanaḥ tavaтвой сын Духшасана; Духшасана, твой сын
परिवार्य स्थितः भीष्मम्parivārya sthitaḥ bhīṣmamокружив стоял Бхишму; обступил Бхишму
सैन्येन महता वृतःsainyena mahatā vṛtaḥвеликим войском окружённый; с большим войском вокруг
Литературный перевод

Санджая сказал: «Увидев, что разгневанный Бхишма в бою окружён Пандавами, словно солнце в небе в конце жаркого времени окружено облаками, Дурьодхана, великий царь, сказал Духшасане: “Этот храбрый великий лучник Бхишма, сокрушитель врагов, о бык Бхаратов, со всех сторон окружён доблестными Пандавами. Тебе, герой, следует защитить этого великого душой. Ведь если наш питамаха Бхишма будет охраняем в бою, он сразит усердных Панчалов вместе с Пандавами. В этом деле я считаю главным именно охрану Бхишмы. Ведь этот могучий лучник Бхишма, наш питамаха, является нашим защитником. Поэтому ты со всем войском окружи питамаху и охраняй его, совершающего в бою трудное дело”. Услышав это в сражении, твой сын Духшасана, окружённый большим войском, обступил Бхишму и стал рядом с ним».

Версия

92d1b4783f9f · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами