Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1016.101.8-15
5846 / 15823
Махабхарата · 6.101.8-15
Деванагари

ततः शतसहस्रेण हयानां सुबलात्मजः ॥
विमलप्रासहस्तानाम् ऋष्टितोमरधारिणाम् ॥
दर्पितानां सुवेगानां बलस्थानां पताकिनाम् ॥
शिक्षितैर् युद्धकुशलैर् उपेतानां नरोत्तमैः ॥
नकुलं सहदेवं च धर्मराजं च पाण्डवम् ॥
न्यवारयन् नरश्रेष्ठं परिवार्य समन्ततः ॥
ततो दुर्योधनो राजा शूराणां हयसादिनाम् ॥
अयुतं प्रेषयाम् आस पाण्डवानां निवारणे ॥
तैः प्रविष्टैर् महावेगैर् गरुत्मद्भिर् इवाहवे ॥
खुराहता धरा राजंश् चकम्पे च ननाद च ॥
खुरशब्दश् च सुमहान् वाजिनां शुश्रुवे तदा ॥
महावंशवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते ॥
उत्पतद्भिश् च तैस् तत्र समुद्धूतं महद् रजः ॥
दिवाकरपथं प्राप्य छादयाम् आस भास्करम् ॥
वेगवद्भिर् हयैस् तैस् तु क्षोभितं पाण्डवं बलम् ॥
निपतद्भिर् महावेगैर् हंसैर् इव महत् सरः ॥
हेषतां चैव शब्देन न प्राज्ञायत किं चन ॥

Транслитерация (IAST)

tataḥ śatasahasreṇa hayānāṃ subalātmajaḥ ||
vimalaprāsahastānām ṛṣṭitomaradhāriṇām ||
darpitānāṃ suvegānāṃ balasthānāṃ patākinām ||
śikṣitair yuddhakuśalair upetānāṃ narottamaiḥ ||
nakulaṃ sahadevaṃ ca dharmarājaṃ ca pāṇḍavam ||
nyavārayan naraśreṣṭhaṃ parivārya samantataḥ ||
tato duryodhano rājā śūrāṇāṃ hayasādinām ||
ayutaṃ preṣayām āsa pāṇḍavānāṃ nivāraṇe ||
taiḥ praviṣṭair mahāvegair garutmadbhir ivāhave ||
khurāhatā dharā rājaṃś cakampe ca nanāda ca ||
khuraśabdaś ca sumahān vājināṃ śuśruve tadā ||
mahāvaṃśavanasyeva dahyamānasya parvate ||
utpatadbhiś ca tais tatra samuddhūtaṃ mahad rajaḥ ||
divākarapathaṃ prāpya chādayām āsa bhāskaram ||
vegavadbhir hayais tais tu kṣobhitaṃ pāṇḍavaṃ balam ||
nipatadbhir mahāvegair haṃsair iva mahat saraḥ ||
heṣatāṃ caiva śabdena na prājñāyata kiṃ cana ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः शतसहस्रेणtataḥ śatasahasreṇaзатем сотней тысяч; после этого стотысячным отрядом
हयानाम् सुबलात्मजःhayānām subalātmajaḥконей сын Субалы; сын Субалы
विमलप्रासहस्तानाम्vimalaprāsahastānāmс чистыми копьями в руках; держащих блестящие прасы
ऋष्टितोमरधारिणाम्ṛṣṭitomaradhāriṇāmнесущих ришти и томары; с пиками и дротиками
दर्पितानाम् सुवेगानाम्darpitānām suvegānāmгордых, очень быстрых; надменных и быстрых
बलस्थानाम् पताकिनाम्balasthānām patākināmсильных, со знамёнами; крепких и знаменных
शिक्षितैः युद्धकुशलैःśikṣitaiḥ yuddhakuśalaiḥобученными, искусными в войне; тренированными бойцами
उपेतानाम् नरोत्तमैःupetānām narottamaiḥснабжённых лучшими людьми; управляемых лучшими людьми
नकुलम् सहदेवम् चnakulam sahadevam caНакулу и Сахадеву; Накулу с Сахадевой
धर्मराजम् च पाण्डवम्dharmarājam ca pāṇḍavamи Дхармараджу Пандаву; Юдхиштхиру, сына Панду
न्यवारयन् नरश्रेष्ठम्nyavārayan naraśreṣṭhamсдержали лучшего людей; загородили великого человека
परिवार्य समन्ततःparivārya samantataḥокружив со всех сторон; обступив кругом
ततः दुर्योधनः राजाtataḥ duryodhanaḥ rājāзатем царь Дурьодхана; после этого Дурьодхана
शूराणाम् हयसादिनाम्śūrāṇām hayasādināmгероев конных всадников; доблестных конников
अयुतम् प्रेषयाम् आसayutam preṣayām āsaдесять тысяч послал; направил тьму
पाण्डवानाम् निवारणेpāṇḍavānām nivāraṇeдля сдерживания Пандавов; чтобы остановить Пандавов
तैः प्रविष्टैः महावेगैःtaiḥ praviṣṭaiḥ mahāvegaiḥими вошедшими очень быстрыми; когда эти стремительные ворвались
गरुत्मद्भिः इव आहवेgarutmadbhiḥ iva āhaveкак Гаруды в битве; словно крылатые в бою
खुराहता धरा राजन्khurāhatā dharā rājanкопытами ударенная земля, царь; земля, битая копытами
चकम्पे च ननाद चcakampe ca nanāda caдрожала и гудела; сотряслась и зазвучала
खुरशब्दः च सुमहान्khuraśabdaḥ ca sumahānи копытный звук очень великий; огромный грохот копыт
वाजिनाम् शुश्रुवे तदाvājinām śuśruve tadāконей слышался тогда; тогда раздался от лошадей
महावंशवनस्य इवmahāvaṃśavanasya ivaкак большого бамбукового леса; словно огромной бамбуковой чащи
दह्यमानस्य पर्वतेdahyamānasya parvateгорящей на горе; пылающей на склоне
उत्पतद्भिः च तैः तत्रutpatadbhiḥ ca taiḥ tatraи поднимающимися ими там; там вздымаясь от них
समुद्धूतम् महत् रजःsamuddhūtam mahat rajaḥвзметнулась великая пыль; поднятая большая пыль
दिवाकरपथम् प्राप्यdivākarapatham prāpyaдостигнув пути солнца; поднявшись к солнечному пути
छादयाम् आस भास्करम्chādayām āsa bhāskaramпокрыла солнце; закрыла светило
वेगवद्भिः हयैः तैः तुvegavadbhiḥ hayaiḥ taiḥ tuэтими быстрыми конями же; теми стремительными лошадьми
क्षोभितम् पाण्डवम् बलम्kṣobhitam pāṇḍavam balamпотрясено войско Пандавов; армия Пандавов была взбудоражена
निपतद्भिः महावेगैःnipatadbhiḥ mahāvegaiḥпадающими с великой скоростью; налетавшими стремительно
हंसैः इव महत् सरःhaṃsaiḥ iva mahat saraḥкак лебедями большое озеро; словно озеро стаей гусей
हेषताम् च एव शब्देनheṣatām ca eva śabdenaи именно звуком ржущих; от звука ржания
न प्राज्ञायत किम् चनna prājñāyata kim canaничего не узнавалось; ничего нельзя было различить
Литературный перевод

Затем сын Субалы со стотысячным конным отрядом, где воины держали блестящие прасы, ришти и томары, были горды, стремительны, сильны, со знамёнами, обучены и искусны в войне, окружил со всех сторон Накулу, Сахадеву и Пандаву Дхармараджу, лучшего из людей, и сдержал их. После этого царь Дурьодхана послал десять тысяч доблестных конников, чтобы остановить Пандавов. Когда эти стремительные воины ворвались в битву, словно Гаруды, земля, ударяемая копытами, царь, задрожала и загудела. Тогда раздался огромный грохот конских копыт, словно треск большого бамбукового леса, горящего на горе. Поднятая ими огромная пыль достигла пути солнца и закрыла светило. Быстрые кони, стремительно налетая, взбудоражили войско Пандавов, как большое озеро, потревоженное лебедями; от звука их ржания нельзя было ничего различить».

Версия

0bd8a7c5f79e · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами