Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1016.101.16-24
5847 / 15823
Махабхарата · 6.101.16-24
Деванагари

ततो युधिष्ठिरो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥
प्रत्यघ्नंस् तरसा वेगं समरे हयसादिनाम् ॥
उद्वृत्तस्य महाराज प्रावृट्कालेन पूर्यतः ॥
पौर्णमास्याम् अम्बुवेगं यथा वेला महोदधेः ॥
ततस् ते रथिनो राजञ् शरैः संनतपर्वभिः ॥
न्यकृन्तन्न् उत्तमाङ्गानि कायेभ्यो हयसादिनाम् ॥
ते निपेतुर् महाराज निहता दृढधन्विभिः ॥
नागैर् इव महानागा यथा स्युर् गिरिगह्वरे ॥
ते ऽपि प्रासैः सुनिशितैः शरैः संनतपर्वभिः ॥
न्यकृन्तन्न् उत्तमाङ्गानि विचरन्तो दिशो दश ॥
अत्यासन्ना हयारोहा ऋष्टिभिर् भरतर्षभ ॥
अच्छिनन्न् उत्तमाङ्गानि फलानीव महाद्रुमात् ॥
ससादिनो हया राजंस् तत्र तत्र निषूदिताः ॥
पतिताः पात्यमानाश् च शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
वध्यमाना हयास् ते तु प्राद्रवन्त भयार्दिताः ॥
यथा सिंहान् समासाद्य मृगाः प्राणपरायणाः ॥
पाण्डवास् तु महाराज जित्वा शत्रून् महाहवे ॥
दध्मुः शङ्खांश् च भेरीश् च ताडयाम् आसुर् आहवे ॥

Транслитерация (IAST)

tato yudhiṣṭhiro rājā mādrīputrau ca pāṇḍavau ||
pratyaghnaṃs tarasā vegaṃ samare hayasādinām ||
udvṛttasya mahārāja prāvṛṭkālena pūryataḥ ||
paurṇamāsyām ambuvegaṃ yathā velā mahodadheḥ ||
tatas te rathino rājañ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
nyakṛntann uttamāṅgāni kāyebhyo hayasādinām ||
te nipetur mahārāja nihatā dṛḍhadhanvibhiḥ ||
nāgair iva mahānāgā yathā syur girigahvare ||
te 'pi prāsaiḥ suniśitaiḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
nyakṛntann uttamāṅgāni vicaranto diśo daśa ||
atyāsannā hayārohā ṛṣṭibhir bharatarṣabha ||
acchinann uttamāṅgāni phalānīva mahādrumāt ||
sasādino hayā rājaṃs tatra tatra niṣūditāḥ ||
patitāḥ pātyamānāś ca śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
vadhyamānā hayās te tu prādravanta bhayārditāḥ ||
yathā siṃhān samāsādya mṛgāḥ prāṇaparāyaṇāḥ ||
pāṇḍavās tu mahārāja jitvā śatrūn mahāhave ||
dadhmuḥ śaṅkhāṃś ca bherīś ca tāḍayām āsur āhave ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः युधिष्ठिरः राजाtataḥ yudhiṣṭhiraḥ rājāзатем царь Юдхиштхира; после этого Юдхиштхира
माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौmādrīputrau ca pāṇḍavauи два сына Мадри Пандавы; Накула и Сахадева
प्रत्यघ्नन् तरसा वेगम्pratyaghnan tarasā vegamотразили силой натиск; мощно встретили напор
समरे हयसादिनाम्samare hayasādināmв бою конных всадников; конников на поле
उद्वृत्तस्य महाराजudvṛttasya mahārājaвздыбленного, великий царь; разлившегося
प्रावृट्कालेन पूर्यतःprāvṛṭkālena pūryataḥв сезон дождей наполняющегося; наполненного ливнями
पौर्णमास्याम् अम्बुवेगम्paurṇamāsyām ambuvegamв полнолуние напор воды; водный натиск полнолуния
यथा वेला महोदधेःyathā velā mahodadheḥкак берег великого океана; словно берег океана
ततः ते रथिनः राजन्tataḥ te rathinaḥ rājanзатем те ратхины, царь; после этого колесничие
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥстрелами с загнутыми узлами; изогнутыми стрелами
न्यकृन्तन् उत्तमाङ्गानिnyakṛntan uttamāṅgāniсрезали верхние члены; отсекали головы
कायेभ्यः हयसादिनाम्kāyebhyaḥ hayasādināmс тел конных всадников; у конников
ते निपेतुः महाराजte nipetuḥ mahārājaони падали, великий царь; те рухнули
निहताः दृढधन्विभिःnihatāḥ dṛḍhadhanvibhiḥубитые крепколукими; сражённые сильными лучниками
नागैः इव महानागाःnāgaiḥ iva mahānāgāḥкак великие слоны слонами; словно слоны, поверженные слонами
यथा स्युः गिरिगह्वरेyathā syuḥ girigahvareкак бывают в горной пещере; в ущельях гор
ते अपि प्रासैः सुनिशितैःte api prāsaiḥ suniśitaiḥони также очень острыми прасами; те тоже острыми копьями
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥстрелами с загнутыми узлами; изогнутыми стрелами
न्यकृन्तन् उत्तमाङ्गानिnyakṛntan uttamāṅgāniсрезали головы; отсекали верхние члены
विचरन्तः दिशः दशvicarantaḥ diśaḥ daśaдвигаясь по десяти направлениям; носясь повсюду
अत्यासन्नाः हयारोहाःatyāsannāḥ hayārohāḥочень близкие конники; подъехавшие вплотную всадники
ऋष्टिभिः भरतर्षभṛṣṭibhiḥ bharatarṣabhaришти, бык Бхаратов; пиками, о Бхарата
अच्छिनन् उत्तमाङ्गानिacchinan uttamāṅgāniсрезали головы; отсекали верхние члены
फलानि इव महाद्रुमात्phalāni iva mahādrumātкак плоды с великого дерева; словно плоды с дерева
ससादिनः हयाः राजन्sasādinaḥ hayāḥ rājanкони с всадниками, царь; лошади вместе с наездниками
तत्र तत्र निषूदिताःtatra tatra niṣūditāḥтам и там уничтоженные; повсюду сражённые
पतिताः पात्यमानाः चpatitāḥ pātyamānāḥ caпавшие и падаемые; упавшие и сбиваемые
शतशः अथ सहस्रशःśataśaḥ atha sahasraśaḥсотнями и тысячами; сотни и тысячи
वध्यमानाः हयाः ते तुvadhyamānāḥ hayāḥ te tuпоражаемые те кони же; эти лошади, избиваемые
प्राद्रवन्त भयार्दिताःprādravanta bhayārditāḥпобежали, страхом мучимые; устремились прочь в страхе
यथा सिंहान् समासाद्यyathā siṃhān samāsādyaкак львов встретив; словно наткнувшись на львов
मृगाः प्राणपरायणाःmṛgāḥ prāṇaparāyaṇāḥзвери, привязанные к жизни; олени, желающие спастись
पाण्डवाः तु महाराजpāṇḍavāḥ tu mahārājaПандавы же, великий царь; Пандавы тогда
जित्वा शत्रून् महाहवेjitvā śatrūn mahāhaveпобедив врагов в великой битве; одержав верх на поле
दधुः शङ्खान् च भेरीः चdadhuḥ śaṅkhān ca bherīḥ caзатрубили в раковины и бхери; зазвучали шанкхи и барабаны
ताडयाम् आसुः आहवेtāḍayām āsuḥ āhaveударили в битве; стали бить на поле
Литературный перевод

Затем царь Юдхиштхира и два Пандавы, сыновья Мадри, в бою мощно встретили натиск конников, как берег великого океана сдерживает водный напор, когда океан в полнолуние разливается, наполняемый сезоном дождей, великий царь. После этого эти ратхины, царь, стрелами с загнутыми узлами стали отсекать головы конных всадников. Сражённые крепколукими воинами, они падали, великий царь, как великие слоны, поверженные слонами в горных ущельях. Но и конники, носясь во все десять направлений, очень острыми прасами и стрелами с загнутыми узлами отсекали головы. Подъехавшие вплотную всадники, о бык Бхаратов, ришти срезали головы, словно плоды с большого дерева. Кони вместе с всадниками, повсюду сражённые, падали и сбивались сотнями и тысячами. Эти кони, поражаемые и мучимые страхом, побежали прочь, как звери, встретив львов и стремясь сохранить жизнь. Пандавы же, великий царь, победив врагов в великой битве, затрубили в раковины и стали бить в бхери на поле».

Версия

c3ad452b2781 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами