Махабхарата
Дурьодхана рассказывает историю Трипуры8.24.129-137
8772 / 15823
Махабхарата · 8.24.129-137
Деванагари

इमं चाप्य् अपरं भूय इतिहासं निबोध मे ॥
पितुर् मम सकाशे यं ब्राह्मणः प्राह धर्मवित् ॥
श्रुत्वा चैतद् वचश् चित्रं हेतुकार्यार्थसंहितम् ॥
कुरु शल्य विनिश्चित्य मा भूद् अत्र विचारणा ॥
भार्गवाणां कुले जातो जमदग्निर् महातपाः ॥
तस्य रामेति विख्यातः पुत्रस् तेजोगुणान्वितः ॥
स तीव्रं तप आस्थाय प्रसादयितवान् भवम् ॥
अस्त्रहेतोः प्रसन्नात्मा नियतः संयतेन्द्रियः ॥
तस्य तुष्टो महादेवो भक्त्या च प्रशमेन च ॥
हृद्गतं चास्य विज्ञाय दर्शयाम् आस शंकरः ॥
ईश्वर उवाच
राम तुष्टो ऽस्मि भद्रं ते विदितं मे तवेप्सितम् ॥
कुरुष्व पूतम् आत्मानं सर्वम् एतद् अवाप्स्यसि ॥
दास्यामि ते तदास्त्राणि यदा पूतो भविष्यसि ॥
अपात्रम् असमर्थं च दहन्त्य् अस्त्राणि भार्गव ॥
इत्य् उक्तो जामदग्न्यस् तु देवदेवेन शूलिना ॥
प्रत्युवाच महात्मानं शिरसावनतः प्रभुम् ॥
यदा जानासि देवेश पात्रं माम् अस्त्रधारणे ॥
तदा शुश्रूषते ऽस्त्राणि भवान् मे दातुम् अर्हति ॥

Транслитерация (IAST)

imaṃ cāpy aparaṃ bhūya itihāsaṃ nibodha me ||
pitur mama sakāśe yaṃ brāhmaṇaḥ prāha dharmavit ||
śrutvā caitad vacaś citraṃ hetukāryārthasaṃhitam ||
kuru śalya viniścitya mā bhūd atra vicāraṇā ||
bhārgavāṇāṃ kule jāto jamadagnir mahātapāḥ ||
tasya rāmeti vikhyātaḥ putras tejoguṇānvitaḥ ||
sa tīvraṃ tapa āsthāya prasādayitavān bhavam ||
astrahetoḥ prasannātmā niyataḥ saṃyatendriyaḥ ||
tasya tuṣṭo mahādevo bhaktyā ca praśamena ca ||
hṛdgataṃ cāsya vijñāya darśayām āsa śaṃkaraḥ ||
īśvara uvāca
rāma tuṣṭo 'smi bhadraṃ te viditaṃ me tavepsitam ||
kuruṣva pūtam ātmānaṃ sarvam etad avāpsyasi ||
dāsyāmi te tadāstrāṇi yadā pūto bhaviṣyasi ||
apātram asamarthaṃ ca dahanty astrāṇi bhārgava ||
ity ukto jāmadagnyas tu devadevena śūlinā ||
pratyuvāca mahātmānaṃ śirasāvanataḥ prabhum ||
yadā jānāsi deveśa pātraṃ mām astradhāraṇe ||
tadā śuśrūṣate 'strāṇi bhavān me dātum arhati ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
इमम् च अपि अपरम् भूयःimam ca api aparam bhūyaḥи эту также другую снова; ещё одну
इतिहासम् निबोध मेitihāsam nibodha meисторию узнай от меня; выслушай рассказ
पितुः मम सकाशे यम्pituḥ mama sakāśe yamу отца моего возле которого; которую при отце
ब्राह्मणः प्राह धर्मवित्brāhmaṇaḥ prāha dharmavitбрахман сказал, знаток дхармы; поведал мудрец
श्रुत्वा च एतत् वचः चित्रम्śrutvā ca etat vacaḥ citramуслышав это слово удивительное; услышав рассказ
हेतुकार्यार्थसंहितम्hetukāryārthasaṃhitamс причиной, действием и смыслом связанное; осмысленное
कुरु शल्य विनिश्चित्यkuru śalya viniścityaсделай, Шалья, решив; решительно исполни
मा भूत् अत्र विचारणाmā bhūt atra vicāraṇāпусть не будет здесь сомнения; не сомневайся
भार्गवाणाम् कुले जातःbhārgavāṇām kule jātaḥв роду Бхаргавов рождённый; родился в Бхаргавах
जमदग्निः महातपाःjamadagniḥ mahātapāḥДжамадагни великотапасный; подвижник Джамадагни
तस्य रामः इति विख्यातःtasya rāmaḥ iti vikhyātaḥего Рама так известный; его сын Рама
पुत्रः तेजोगुणान्वितःputraḥ tejoguṇānvitaḥсын, сиянием и качествами наделённый; могущественный сын
सः तीव्रम् तपः आस्थायsaḥ tīvram tapaḥ āsthāyaон суровую тапасью приняв; предавшись подвигу
प्रसादयितवान् भवम्prasādayitavān bhavamумилостивил Бхаву; удовлетворил Шиву
अस्त्रहेतोः प्रसन्नात्माastrahetoḥ prasannātmāради оружия, чистый душой; желая астр
नियतः संयतेन्द्रियःniyataḥ saṃyatendriyaḥсдержанный, с обузданными чувствами; владеющий собой
तस्य तुष्टः महादेवःtasya tuṣṭaḥ mahādevaḥим довольный Махадева; Шива был доволен
भक्त्या च प्रशमेन चbhaktyā ca praśamena caпреданностью и спокойствием; его преданностью
हृद्गतम् च अस्य विज्ञायhṛdgatam ca asya vijñāyaи сердечное его узнав; поняв его желание
दर्शयाम् आस शंकरःdarśayām āsa śaṃkaraḥявил Шанкара; Шива показался
ईश्वर उवाचīśvara uvācaИшвара сказал; Господь сказал
राम तुष्टः अस्मिrāma tuṣṭaḥ asmiРама, доволен я; Рама, я доволен
भद्रम् तेbhadram teблаго тебе; пусть будет благо
विदितम् मे तव ईप्सितम्viditam me tava īpsitamизвестно мне твоё желанное; знаю твоё желание
कुरुष्व पूतम् आत्मानम्kuruṣva pūtam ātmānamсделай чистым себя; очисти себя
सर्वम् एतत् अवाप्स्यसिsarvam etat avāpsyasiвсё это получишь; всё обретёшь
दास्यामि ते तदा अस्त्राणिdāsyāmi te tadā astrāṇiдам тебе тогда оружия; тогда дам астры
यदा पूतः भविष्यसिyadā pūtaḥ bhaviṣyasiкогда чистым станешь; когда очистишься
अपात्रम् असमर्थम् चapātram asamartham caнеподходящего и неспособного; недостойного
दहन्ति अस्त्राणि भार्गवdahanti astrāṇi bhārgavaсжигают оружия, Бхаргава; астры сжигают
इति उक्तः जामदग्न्यः तुiti uktaḥ jāmadagnyaḥ tuтак сказанный Джамадагнья же; услышав это
देवदेवेन शूलिनाdevadevena śūlināБогом богов, шулином; Шивой
प्रत्युवाच महात्मानम्pratyuvāca mahātmānamответил великодушному; ответил Господу
शिरसा अवनतः प्रभुम्śirasā avanataḥ prabhumголовой склонённый владыке; склонившись
यदा जानासि देवेशyadā jānāsi deveśaкогда знаешь, владыка богов; когда сочтёшь
पात्रम् माम् अस्त्रधारणेpātram mām astradhāraṇeподходящим меня для ношения астр; достойным астр
तदा शुश्रूषते अस्त्राणिtadā śuśrūṣate astrāṇiтогда послушному астры; тогда служащему
भवान् मे दातुम् अर्हतिbhavān me dātum arhatiты мне дать должен; даруй мне
Литературный перевод

«Выслушай от меня ещё одну историю, которую знаток дхармы, брахман, рассказал при моём отце. Услышав этот удивительный рассказ, связанный с причиной, действием и смыслом, решительно исполни мою просьбу, Шалья, и пусть здесь не будет сомнения. В роду Бхаргавов родился великотапасный Джамадагни. Его сын, известный как Рама, был наделён сиянием и добродетелями. Желая получить оружие, этот чистый душой, сдержанный и владеющий чувствами Рама предался суровой тапасье и умилостивил Бхаву. Махадева был доволен его преданностью и спокойствием; узнав желание, скрытое в его сердце, Шанкара явился ему. Ишвара сказал: “Рама, я доволен тобой, благо тебе. Я знаю, чего ты желаешь. Очисти себя, и ты получишь всё это. Когда станешь чистым, я дам тебе астры; ведь астры, о Бхаргава, сжигают того, кто недостоин и неспособен”. Услышав это от Бога богов, носителя шулы, Джамадагнья склонил голову перед владыкой и ответил великодушному: “О владыка богов, когда ты сочтёшь меня достойным держать астры, тогда ты должен дать их мне, твоему послушному слуге”».

Версия

8a1208dffa49 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 05:01:16 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами