संजय उवाच
प्रयान् एव तदा कर्णो हर्षयन् वाहिनीं तव ॥
एकैकं समरे दृष्ट्वा पाण्डवं पर्यपृच्छत ॥
यो ममाद्य महात्मानं दर्शयेच् छ्वेतवाहनम् ॥
तस्मै दद्याम् अभिप्रेतं वरं यं मनसेच्छति ॥
स चेत् तद् अभिमन्येत तस्मै दद्याम् अहं पुनः ॥
शकटं रत्नसंपूर्णं यो मे ब्रूयाद् धनंजयम् ॥
स चेत् तद् अभिमन्येत पुरुषो ऽर्जुनदर्शिवान् ॥
अन्यं तस्मै पुनर् दद्यां सौवर्णं हस्तिषड्गवम् ॥
तथा तस्मै पुनर् दद्यां स्त्रीणां शतम् अलंकृतम् ॥
श्यामानां निष्ककण्ठीनां गीतवाद्यविपश्चिताम् ॥
स चेत् तद् अभिमन्येत पुरुषो ऽर्जुनदर्शिवान् ॥
अन्यं तस्मै वरं दद्यां श्वेतान् पञ्चशतान् हयान् ॥
हेमभाण्डपरिच्छन्नान् सुमृष्टमणिकुण्डलान् ॥
सुदान्तान् अपि चैवाहं दद्याम् अष्टशतान् परान् ॥
रथं च शुभ्रं सौवर्णं दद्यां तस्मै स्वलंकृतम् ॥
युक्तं परमकाम्बोजैर् यो मे ब्रूयाद् धनंजयम् ॥
अन्यं तस्मै वरं दद्यां कुञ्जराणां शतानि षट् ॥
काञ्चनैर् विविधैर् भाण्डैर् आच्छन्नान् हेममालिनः ॥
उत्पन्नान् अपरान्तेषु विनीतान् हस्तिशिक्षकैः ॥
स चेत् तद् अभिमन्येत पुरुषो ऽर्जुनदर्शिवान् ॥
अन्यं तस्मै वरं दद्यां यम् असौ कामयेत् स्वयम् ॥
पुत्रदारान् विहारांश् च यद् अन्यद् वित्तम् अस्ति मे ॥
तच् च तस्मै पुनर् दद्यां यद् यत् स मनसेच्छति ॥
हत्वा च सहितौ कृष्णौ तयोर् वित्तानि सर्वशः ॥
तस्मै दद्याम् अहं यो मे प्रब्रूयात् केशवार्जुनौ ॥
एता वाचः सुबहुशः कर्ण उच्चारयन् युधि ॥
दध्मौ सागरसंभूतं सुस्वनं शङ्खम् उत्तमम् ॥
ता वाचः सूतपुत्रस्य तथा युक्ता निशम्य तु ॥
दुर्योधनो महाराज प्रहृष्टः सानुगो ऽभवत् ॥
ततो दुन्दुभिनिर्घोषो मृदङ्गानां च सर्वशः ॥
सिंहनादः सवादित्रः कुञ्जराणां च निस्वनः ॥
प्रादुरासीत् तदा राजंस् त्वत्सैन्ये भरतर्षभ ॥
योधानां संप्रहृष्टानां तथा समभवत् स्वनः ॥
तथा प्रहृष्टे सैन्ये तु प्लवमानं महारथम् ॥
विकत्थमानं समरे राधेयम् अरिकर्शनम् ॥
मद्रराजः प्रहस्येदं वचनं प्रत्यभाषत ॥
saṃjaya uvāca
prayān eva tadā karṇo harṣayan vāhinīṃ tava ||
ekaikaṃ samare dṛṣṭvā pāṇḍavaṃ paryapṛcchata ||
yo mamādya mahātmānaṃ darśayec chvetavāhanam ||
tasmai dadyām abhipretaṃ varaṃ yaṃ manasecchati ||
sa cet tad abhimanyeta tasmai dadyām ahaṃ punaḥ ||
śakaṭaṃ ratnasaṃpūrṇaṃ yo me brūyād dhanaṃjayam ||
sa cet tad abhimanyeta puruṣo 'rjunadarśivān ||
anyaṃ tasmai punar dadyāṃ sauvarṇaṃ hastiṣaḍgavam ||
tathā tasmai punar dadyāṃ strīṇāṃ śatam alaṃkṛtam ||
śyāmānāṃ niṣkakaṇṭhīnāṃ gītavādyavipaścitām ||
sa cet tad abhimanyeta puruṣo 'rjunadarśivān ||
anyaṃ tasmai varaṃ dadyāṃ śvetān pañcaśatān hayān ||
hemabhāṇḍaparicchannān sumṛṣṭamaṇikuṇḍalān ||
sudāntān api caivāhaṃ dadyām aṣṭaśatān parān ||
rathaṃ ca śubhraṃ sauvarṇaṃ dadyāṃ tasmai svalaṃkṛtam ||
yuktaṃ paramakāmbojair yo me brūyād dhanaṃjayam ||
anyaṃ tasmai varaṃ dadyāṃ kuñjarāṇāṃ śatāni ṣaṭ ||
kāñcanair vividhair bhāṇḍair ācchannān hemamālinaḥ ||
utpannān aparānteṣu vinītān hastiśikṣakaiḥ ||
sa cet tad abhimanyeta puruṣo 'rjunadarśivān ||
anyaṃ tasmai varaṃ dadyāṃ yam asau kāmayet svayam ||
putradārān vihārāṃś ca yad anyad vittam asti me ||
tac ca tasmai punar dadyāṃ yad yat sa manasecchati ||
hatvā ca sahitau kṛṣṇau tayor vittāni sarvaśaḥ ||
tasmai dadyām ahaṃ yo me prabrūyāt keśavārjunau ||
etā vācaḥ subahuśaḥ karṇa uccārayan yudhi ||
dadhmau sāgarasaṃbhūtaṃ susvanaṃ śaṅkham uttamam ||
tā vācaḥ sūtaputrasya tathā yuktā niśamya tu ||
duryodhano mahārāja prahṛṣṭaḥ sānugo 'bhavat ||
tato dundubhinirghoṣo mṛdaṅgānāṃ ca sarvaśaḥ ||
siṃhanādaḥ savāditraḥ kuñjarāṇāṃ ca nisvanaḥ ||
prādurāsīt tadā rājaṃs tvatsainye bharatarṣabha ||
yodhānāṃ saṃprahṛṣṭānāṃ tathā samabhavat svanaḥ ||
tathā prahṛṣṭe sainye tu plavamānaṃ mahāratham ||
vikatthamānaṃ samare rādheyam arikarśanam ||
madrarājaḥ prahasyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣata ||
Санджая сказал: «Выступая, Карна радовал твоё войско и, видя в бою каждого воина, расспрашивал о Пандаве: “Кто сегодня покажет мне великодушного белоконного, тому я дам желанный дар, какой он пожелает в уме. Если он сочтёт это малым, я дам тому, кто укажет мне Дхананджаю, повозку, наполненную драгоценностями. Если человек, видевший Арджуну, сочтёт это малым, я снова дам ему другой дар: золотую упряжку из слонов и быков. Ещё дам ему сотню украшенных смуглых женщин с золотыми ожерельями, искусных в пении и музыке. Если человек, видевший Арджуну, сочтёт это малым, я дам ему другой дар: пятьсот белых коней с золотой сбруей и блестящими драгоценными украшениями, хорошо объезженных, а также ещё восемьсот других. Кто укажет мне Дхананджаю, тому я дам светлую золотую колесницу, хорошо украшенную и запряжённую лучшими камбоджийскими конями. Ещё дам ему шестьсот слонов, покрытых разным золотым убранством, с золотыми гирляндами, рождённых в западных землях и обученных мастерами слонов. Если человек, видевший Арджуну, сочтёт это малым, я дам ему любой другой дар, какой он сам пожелает. Сыновей, жён, удовольствия и всякое иное богатство, какое у меня есть, я также отдам ему, что бы он ни пожелал. А когда я убью двух Кришн вместе, я отдам всё их имущество тому, кто укажет мне Кешаву и Арджуну”. Многократно произнося эти слова в бою, Карна затрубил в превосходную благозвучную раковину, рождённую океаном. Услышав такие слова сына суты, Дурьодхана, о великий царь, обрадовался вместе со своей свитой. Тогда в твоём войске, о бык Бхаратов, поднялись грохот дундубхи, звуки мриданг, львиные кличи с музыкой и рёв слонов; такой был шум обрадованных воинов. Когда войско так радовалось, царь мадров, засмеявшись, ответил Радхее, великому ратхину, который рвался вперёд и хвастался в бою, мучителю врагов».
b1f22ec46d0a · опубликовано 20 июн. 2026 г., 08:45:28 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Щедрые обещания Карны показывают не столько спокойную уверенность, сколько лихорадочное желание найти Арджуну. Чем больше награды, тем яснее внутреннее напряжение перед встречей.